مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا وراي ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرىندە جەرگىلىكتى بيزنەس-قوعامداستىقپەن سالىق كودەكسىندەگى تۇزەتۋلەر تالقىلانىپ جاتىر.
ۇلىتاۋ وبلىسىندا قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى داۋرەن تەمىربەكوۆتىڭ كاسىپكەرلەرمەن كەزدەسۋى ءوتتى. جيىنعا 200-دەن استام بيزنەس وكىلى قاتىستى. كەزدەسۋ بارىسىندا جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر سالىق زاڭناماسىنا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەرگە قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى.
جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى گۇلميرا قاجەنوۆا وڭىرلىك بيزنەس وكىلدەرىمەن مۇنداي كەزدەسۋلەر «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ جۇمىس ىستەپ جاتقانىن كورسەتەتىنىن ايتتى. ول «اتامەكەن» ۇكپ ءاربىر زاڭنامالىق باستاما كاسىپكەرلەر مەن ينۆەستورلار مۇددەسىن ەسكەرە وتىرىپ جان-جاقتى تالدانادى دەپ كۇتەدى.
سونىمەن قاتار وسىنداي كەزدەسۋ تۇركىستان وبلىسىندا دا ۇيىمداستىرىلىپ, وندا ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى باۋىرجان قۇدايبەرگەنوۆ ءوڭىر كاسىپكەرلەرىمەن جاڭا سالىق رەفورماسىن تالقىلادى. كەزدەسۋدە «BNK Group LTD» جشس باس ديرەكتورى نيازالى بەيسەنباەۆ قوسىلعان قۇن سالىعىنىڭ 20%-عا كوتەرىلۋىنىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنى وندىرۋشىلەرىنە ىقتيمال اسەرىنە توقتالدى. «مولشەرلەمەنىڭ ءوسۋى شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە قوسىمشا سالماق تۇسىرەدى. سوندىقتان ۇكىمەتكە كەيبىر باسىم سالالار ءۇشىن ديففەرەنتسيالدى سالىق مولشەرلەمەسىن ەنگىزۋ, تابىسى تومەن كاسىپورىندارعا ۋاقىتشا سالىقتىق دەمالىس بەرۋ جانە كولەڭكەلى ەكونوميكامەن كۇرەسۋ شارالارىن كۇشەيتۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدى ۇسىنامىز. بۇل كاسىپكەرلەر مەن تۇتىنۋشىلارعا كەلەتىن تەرىس اسەردى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى كاسىپكەر.
ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى قازىردە اگرارلىق سەكتوردا شارۋا قوجالىقتارى ققس تولەمەيتىنىن, ال زاڭدى تۇلعالار قولدانىستاعى جەڭىلدىكتەردىڭ ارقاسىندا بيۋدجەتكە تولەنۋگە ءتيىستى سالىقتاردىڭ تەك 30%-ىن عانا تولەيتىنىن اتاپ ءوتتى. جاڭا مەحانيزمدەر بويىنشا ولاردىڭ ەشقايسىسى ققس تولەمەيدى.
سونداي-اق اقتوبە وبلىسىندا بولعان كەزدەسۋدە «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى ساۋدا جانە قىزمەت كورسەتۋ سالالىق كەڭەسىنىڭ قارجىلىق قىزمەت كىشى سەكتورىنىڭ باسشىسى ۆيكتوريا يساروۆا: ء«بىز 2023 جىلدان بەرى ۇسىنىس رەتىندە ايتىپ كەلە جاتقان 0% جانە 10% سارالانعان مولشەرلەمە تۇجىرىمىن قابىلداۋدى قولدايمىز. سىزدەر ازىرگە مەديتسيناعا 10% دەپ وتىرسىزدار. باسقا نۇسقالار بولا ما, الدە ءبىز قازىر كىمدى قوسۋعا بولاتىنىن ۇسىنا الامىز با؟» دەگەن سۇراق قويدى. ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى بۇل ماسەلەدە ققس بيۋدجەتتى تولىقتىرۋدىڭ نەگىزگى كوزدەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن ءتۇسىنۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «ققس مولشەرلەمەسىن ارتتىرۋ جانە سارالاۋ بيۋدجەتتىڭ مۇنايدان تۇسەتىن وزگەرمەلى كىرىستەرىنە تاۋەلدىلىگىن ازايتۋعا جانە مەملەكەتتىك باسىم جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءبىز اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەردى ققس-تان بوساتۋدى ۇسىنامىز. قازىرگى ۋاقىتتا شارۋا قوجالىقتارى ققس تولەمەيدى جانە ءبىز ونى سولاي قالدىرامىز. اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن زاڭدى تۇلعالار قاجەتتى سومانىڭ 30%-ىن تولەيدى. ەندى ولار بۇل سالىقتان بوساتىلىپ, كارتوپ, قىزاناق, پياز جانە قىرىققابات سياقتى باسقا دا ونىمدەردى باسەكەگە قابىلەتتى ەتەدى. 10%-دىق مولشەرلەمە كىمگە قاتىستى بەرىلەدى دەگەن سۇراق قوسىمشا تالقىلاۋدى قاجەت ەتەدى. سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى ءۇشىن تومەندەتىلگەن مولشەرلەمەنى ۇسىنامىز. بارلىق ۇسىنىس جيناقتالىپ, تالقىلانادى, سودان كەيىن بارىپ وزدەرىڭىزبەن بىرلەسىپ شەشىلەدى», دەدى ب.وماربەكوۆ.
قازىردە اباي وبلىسىندا 60 مىڭعا جۋىق بيزنەس سۋبەكتىسى جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ 70%-ى – جەكە كاسىپكەرلەر. جەرگىلىكتى بيزنەس وكىلدەرىنىڭ باسقوسۋىندا وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى ماقسات ءسۇيشىنوۆ: «ققس – تۇتىنۋ سالىعى جانە ونى وزگەرتۋ كەز كەلگەن جاعدايدا باعاعا اسەر ەتەدى. شاعىن بيزنەستىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرەتىن جانە اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى تومەندەتەتىن تەڭدەستىرىلگەن جۇيەنى قۇرۋ ماڭىزدى. اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى جەڭىلدەتپەستەن ققس شەگىن تومەندەتۋ قوسىمشا جۇكتەمە تۋدىرادى. ەسەپتىلىكتى اۆتوماتتاندىرۋ, ەسەپكە الۋدىڭ كاسسالىق ءادىسىن, الدىن الا تولتىرىلعان دەكلاراتسيالاردى جانە كاسىپكەرلەرگە تيىمدىرەك جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن باسقا دا قۇرالداردى ەنگىزۋ قاجەت. سونىمەن قاتار سالىق رەفورماسىنىڭ ينۆەستيتسيالىق كليماتقا اسەرىن ەسكەرۋى كەرەك. ەڭبەكاقى قورىنا جوعارى جۇكتەمە بيزنەستى كولەڭكەگە كەتۋگە ءماجبۇر ەتەدى. جۇمىس بەرۋشىنىڭ الەۋمەتتىك سالىعى مەن مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىن قايتا قاراۋ جاناما شىعىنداردى ازايتۋعا, كومپانيالاردى بەيرەسمي سەكتوردان شىعارۋعا جانە جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا كومەكتەسەدى. سوڭعى شەشىمدەر فيسكالدىق ماقساتتار مەن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى ەسكەرۋى ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندارمەن ديالوگتى جالعاستىرامىز. رەفورما بيۋدجەتتى تولىقتىرىپ قانا قويماي, ۇزاقمەرزىمدى ەكونوميكالىق ءوسۋ, بيزنەستى دامىتۋ جانە سالىق جۇيەسىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋعا ءتيىس», دەدى.
كەزدەسۋدە قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ءبىرجانوۆ ققس تولەۋدەن كاسىپكەرلىكتىڭ تاعى قاي ساناتتارى بوساتىلاتىنىن ايتتى.
«قازاقستانداعى سالىق تولەۋشىلەردىڭ جالپى سانى – 2 ملن. ولاردىڭ 80 مىڭى عانا قوسىلعان قۇن سالىعىن تولەيدى. بۇگىندە قوسىلعان قۇن سالىعىنىڭ شەگى شامامەن 80 ملن تەڭگەنى قۇرايدى جانە ونى 15 ملن تەڭگەگە دەيىن تومەندەتۋ ۇسىنىلىپ وتىر. بۇل ماسەلە تالقىلاۋعا جاتادى, ويتكەنى اتالعان شەڭبەر سالىق تولەۋشىلەردىڭ ەداۋىر سانىن قامتۋى مۇمكىن – ءبىزدىڭ ەسەپتەۋىمىزشە 200–300 مىڭ كاسىپكەر قوسىلادى. حالىقپەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيتىن سالىق تولەۋشىلەردى ارنايى سالىق رەجىمىنە جاتقىزامىز. ياعني بۇگىنگى تاڭدا جەڭىلدەتىلگەن رەجىمدە نەمەسە بولشەك سالىق بويىنشا جۇمىس ىستەگەن ءۇي جانىنداعى دۇكەندەر, شاشتارازدار, شاعىن كيىم بۋتيكتەرى ققس-دان بوساتىلادى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
ماڭعىستاۋ وبلىسىندا وتكەن تالقىلاۋدا جەرگىلىكتى كاسىپكەر, «TaxServiceKz» جشس ديرەكتورى جاسۇلان سەرىك: «ۇكىمەت وكىلدەرى ايماققا كەلىپ, جاڭا سالىق كودەكسىن ءتۇسىندىرىپ جاتقانى وتە ورىندى. ءبىز دە ءوز ۇسىنىسىمىزدى ايتتىق. بۇل جەردە كاسىپكەرلەر مەن ۇكىمەت ءوز ۇستانىمىن بىلدىرەتىن پىكىرتالاس الاڭى ۇيىمداستىرىلدى. كاسىپكەرلەردىڭ پىكىرىن ەسكەرۋ ماڭىزدى. ققس ءوسىمى بيۋدجەتكە تۇسەتىن سالىق تۇسىمدەرىن ۇلعايتۋعا ءتيىس. الايدا ەگەر تۇتىنۋ ازايىپ, بيزنەستىڭ ءبىر بولىگى كولەڭكەگە كەتسە, تيىمدىلىك كۇتىلگەننەن از بولۋى مۇمكىن», دەگەن پىكىر ءبىلدىردى.
ۇكىمەت وكىلدەرى بارلىق ۇسىنىس, پىكىرلەر ەسكەرۋسىز قالماي, جان-جاقتى سارالاناتىنىن ايتتى.