قارجى ءمينيسترى ءمادي تاكيەۆ پەن ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى ازامات ءامرين استانادا بيزنەس وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, سالىق رەفورماسى شەڭبەرىندە ققس سارالانعان مولشەرلەمەلەرىن بەلگىلەۋ جونىندەگى ۇكىمەت ۇسىنىستارىن تالقىلادى.
كەزدەسۋ «اتامەكەن» ۇكپ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلدى. بۇعان بيزنەستىڭ, قاۋىمداستىقتاردىڭ, قوعامدىق جانە سالالىق بىرلەستىكتەردىڭ 150-دەن اسا وكىلى قاتىستى. ولاردىڭ قاتارىندا وتاندىق سالىق كەڭەسشىلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ, ءوزىن-ءوزى رەتتەيتىن قوعامدىق تاماقتاندىرۋ ۇيىمىنىڭ وكىلدەرى, استانا كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ وڭىرلىك كەڭەستەرىنىڭ جانە وڭدەۋ جانە فارماتسەۆتيكا, مەديتسينا ونەركاسىبى كوميتەتتەرىنىڭ, «اتامەكەن» ۇكپ, «Alageum Electric» كومپانيالار توبىنىڭ, «Petro mining» قاۋىمداستىعىنىڭ مۇشەلەرى جانە باسقالار بار.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ سالىق جۇيەسى تەڭگەرىمدى بولۋعا ءتيىس ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. بۇل ناقتى نۇسقاۋ بولدى. ول بيزنەس پەن مەملەكەتتىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرۋى كەرەك. بۇگىن ءبىز باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرىن تالقىلاۋ ءۇشىن جينالدىق. بۇل قوسىلعان قۇن سالىعىنا قاتىستى. ءبىز وڭىرلەردە ەكونوميكا جانە قارجى مينيسترلىكتەرىنىڭ, «اتامەكەن» پالاتاسى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزەمىز. كەلىپ تۇسكەن بارلىق ۇسىنىس تىڭدالادى. ءبىز بىرىڭعاي ۇستانىم قالىپتاستىرامىز, ويتكەنى سالىق كودەكسى وتە قاراپايىم, تۇسىنىكتى, ناقتى بولۋعا ءتيىس», دەدى م.تاكيەۆ.
ققس – بيۋدجەتتى تولىقتىرۋدىڭ نەگىزگى كوزدەرىنىڭ ءبىرى. ققس مولشەرلەمەسىن ارتتىرۋ جانە سارالاۋ بيۋدجەتتىڭ مۇنايدان تۇسەتىن وزگەرمەلى كىرىستەرىنە تاۋەلدىلىگىن ازايتۋعا جانە مەملەكەتتىك باسىم جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ءوز كەزەگىندە ا.ءامرين سالىق رەفورماسى شەڭبەرىندە ققس سارالانعان مولشەرلەمەلەرىن بەلگىلەۋ جونىندەگى ۇكىمەتتىڭ ۇسىنىستارىن ايتتى.
ء«بىز مىناداي تەتىكتى قاراستىرۋدى ۇسىنامىز: جالپى بەلگىلەنگەن ققس مولشەرلەمەسى – 16%, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەردى ققس-تان تولىق بوساتۋ, ال بىرقاتار سالالار ءۇشىن – 10% مولشەرىندەگى ارالىق مولشەرلەمە. وسىلايشا, ۇكىمەت ۇسىنىپ وتىرعان سارالانعان مولشەرلەمە: 16%, 10%, 0% جانە بوساتۋ», دەپ ءتۇسىندىردى ۆيتسە-مينيستر.
قازىرگى ۋاقىتتا اگرارلىق سەكتوردا شارۋا قوجالىقتارى ققس تولەمەيتىنى, ال زاڭدى تۇلعالار قولدا بار جەڭىلدىكتەرگە بايلانىستى بيۋدجەتكە تولەۋگە ءتيىستى سالىقتاردىڭ تەك 30%-ىن تولەيتىنى اتاپ ءوتىلدى. جاڭا تەتىكتەر بويىنشا ولاردىڭ ەشقايسىسى ققس تولەمەيتىن بولادى. بۇل وتاندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن (كارتوپ, قىزاناق, پياز جانە باسقالارى) باسەكەگە قابىلەتتى ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. 10% مولشەرلەمە قولدانىلاتىن سالا تۇرلەرى بيزنەسپەن ءالى دە تالقىلانىپ جاتىر.
سونداي-اق كەزدەسۋدە جەڭىلدەتىلگەن دەكلاراتسيا مەن بولشەك سالىق رەجىمىن, ونىڭ ءمانى – كىرىس شەگىن جىلىنا 600 مىڭ اەك (2 ملرد 359 ملن تەڭگە) مولشەرىندە ساقتاي وتىرىپ, قايتا قاراۋ بويىنشا ۇسىنىستار ايتىلدى. نەگىزگى وزگەرىس – بۇل رەجىمدى تەك B2C سەگمەنتىندە (بولشەك ساۋدادا) جۇزەگە اسىرۋ. جۇمىسشىلار سانى بويىنشا شەكتەۋدى الىپ تاستاۋ ۇسىنىلدى. كاسىپكەردىڭ ساتۋدان تۇسكەن تابىسى جىلىنا 100 ملن تەڭگەدەن اساتىن بولسا, سالىق سالىناتىن تابىستى ەڭبەكاقى قورى (ەڭبەكاقى تولەۋ قورى) سوماسىنا ازايتۋ مۇمكىندىگى كوزدەلگەن. وسىلايشا, 100 ملن تەڭگە شەگى جالاقىنى اقتاۋعا ىنتالاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل رەتتە بولشەك سالىقتىڭ 4% مولشەرلەمەسى ء(ماسليحاتتاردىڭ 50%-عا تومەندەتۋ مۇمكىندىگىمەن) ساقتالادى.
سالىق رەفورماسىن ىسكە اسىرۋ كەزىندە ەل بيۋدجەتىنە تۇسەتىن سالىق تۇسىمدەرى جىل سايىن 4-5 ترلن تەڭگەگە ارتادى دەپ كۇتىلەدى. بۇل قاراجات ۇلتتىق قورعا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋعا; مەملەكەتتىك قارىز دەڭگەيىن تومەندەتۋ جانە ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى نەسيەلەۋگە, دامۋ ينستيتۋتتارىن نىعايتۋعا, تۇرعىن-ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىقتى, جىلۋ-ەنەرگەتيكا جۇيەسىن جاڭعىرتۋعا قوسىمشا رەسۋرستاردى باعىتتاۋعا كومەكتەسەدى.