بۇگىندە بۇكىل الەم قولىمىزداعى سمارتفونعا سىيىپ كەتتى. بۇل جاعداي ءداستۇرلى باق-تىڭ تارالىمىنا كەرى ىقپال ەتىپ, گازەت-جۋرنال جازدىرىپ الاتىن ادامدار قاتارىنىڭ كۇرت تومەندەۋىنە اكەلدى. وكىنىشكە قاراي, بۇعان قارسى ىلكىمدى ءبىر امال ءالى تابىلعان جوق. ءبىر قىزىعى, بىزدەن وزىق دامىعان ەلدەردەگى جاعداي ءسال وزگەشە. ءيا, جالپى تومەندەۋ ۇدەرىسى بار, بىراق ءدال بىزدەگىدەي ەمەس. گازەت-جۋرنال ءالى دە كيوسكىلەر مەن دۇكەندەر ارقىلى ساتىلىپ جاتىر. دەمەك بۇل ەلدەردە گازەت-جۋرنال وقۋ مادەنيەتى ساقتالىپ قالعان. حالىق باسپاسوزگە سەنەدى, ودان وزىنە كەرەگىن تابادى.
مەن بۇل جەردە وقۋ مادەنيەتى وتباسىنان باستالۋى كەرەكتىگىنە توقتالىپ جاتپاي, سالانىڭ ەڭ باستى ماسەلەسىن ايتايىن: اۋىلدىق جەرلەرگە جەتكىزۋ-تاراتۋ ءىسىنىڭ وڭتايلى شەشىمىن تاپپايىنشا, گازەتتەرگە تارالىمدى كوبەيتۋ تۇرماق, بارىن ۇستاپ تۇرۋ قيىنداي بەرمەك. ەگەر «قازپوشتا» بۇل ماسەلەنى شەشە المايتىن بولسا, وندا وتاندىق مەرزىمدى ءباسپاسوز وكىلدەرى جينالىپ, ماسەلەنىڭ شەشىمىن وزدەرى ىزدەگەنى ءجون. ءتىپتى سول باق-تاردىڭ قۇرىلتايشىلىعىمەن تاراتۋ-جەتكىزۋ نارىعىنا جاڭا ويىنشى قوسۋ كەرەك بولار دەپ ويلايمىن. ارينە, ونىڭ قانشالىق ءتيىمدى بولاتىنىن ماماندار زەرتتەپ, زەردەلەپ كورەر.
وقىرمان تارتۋعا كەلسەك. ءبىز قازىرگى وقىرمانعا نە كەرەك ەكەنىن سول وقىرماننىڭ وزىنەن سۇراۋدى ۇمىتىپ كەتە بەرەتىن سياقتىمىز. سوسىن جارنامالاۋ ءتاسىلىمىزدى دە وزگەرتپەي بولمايدى. سمارتفونمەن تۋعان ۇرپاق ىشىندە وزىنە قاجەت دۇنيە بولسا عانا ساتىپ الادى. بولدى. ەندەشە, ولارعا نە قاجەت ەكەنىن, وسى بۋىندى نە قىزىقتىراتىنىن ءبىلىپ, سونى گازەت-جۋرنالىمىزعا اكەلۋگە ءتيىسپىز. وسىلاي بولۋى ءۇشىن البەتتە ىزدەنىس كەرەك. بالكىم, بۇل ىزدەنىسكە سول كەيىنگى بۋىننىڭ ءوزىن دە كوبىرەك تارتۋ كەرەك شىعار. مۇمكىن سولار ءداستۇرلى باق-تىڭ باعىن اشاتىن امال تابار.
اقش-تىڭ, ەۋروپانىڭ باق-تارى زامان اعىمىنا بەيىمدەلىپ, ەلەكتروندى نۇسقالارىنا – پدف جانە تسيفرلى فورماتتارعا جازىلىمدى دامىتۋعا كۇش سالىپ جاتىر. مۇنىڭ ءتيىمدى جاعى – قۇنى قاعاز باسىلىمنان الدەقايدا ارزان, ياعني وقىرماننىڭ قالتاسىنا اۋىر تيمەيدى. پوشتا جەتكىزىلىمى وتە ناشار بولىپ تۇرعان قازىرگى كەزدە بۇل – ءبىز ءۇشىن وتە ءتيىمدى ءارى وڭتايلى جول. قالاعان ادام كادىمگى گازەتتىڭ قۇنىنان ەكى-ءۇش ەسە ارزان باعاعا تۋرا سول باسىلىمنىڭ وزىندەي پدف نۇسقاسىن جۇكتەپ الادى نەمەسە زاماناۋي ديزاينداعى تسيفرلى فورماتىن الىپ وقي بەرەدى. بىراق ازىرگە ءبىزدىڭ حالىق مۇنداي فورماتپەن اسا تانىس ەمەس نەمەسە گازەت-جۋرنال وقۋدىڭ وسىنداي جولى بارىن بىلە بەرمەيدى. بىزگە وسىنى كوبىرەك تانىتىپ, ىلگەرىلەتۋ قاجەت. ينتەرنەتتەگى اقپاراتتىڭ ءبارى تەگىن دەگەن قاتە تۇسىنىكتى دە جويۋعا, اۆتورلىق قۇقىقتىڭ, ءاربىر ماقالانىڭ اقىسى بار ەكەنىن جۇرتقا سىڭىرۋگە ۇمتىلعان ءجون. شەتەلدىڭ كەيبىر جۋرنالدارى تاقىرىپتىق باعىتتارىنا, اۋديتورياسىنا قاراي باسىلىمدارىنا قوسىمشا ونىمدەر قوسىپ, مىسالى قۇرالدار, كورنەكىلىكتەر, ويىنشىقتار ۇسىنىپ, وقىرمان تارتۋعا تىرىسادى. بىزگە دە وسىنداي امالداردى كوبىرەك قولدانىپ, جاڭا مۇمكىندىك ىزدەستىرۋ قاجەت دەپ ويلايمىن.
وسى ورايدا ءوزىم قىزمەت ەتەتىن «National Geographic Qazaqstan» جۋرنالىنىڭ جايىنا دا توقتالىپ وتسەم دەيمىن. بىرىنشىدەن, «National Geographic» الەمدىك دەڭگەيدەگى ءتۇرلى ىزدەنىس پەن زەرتتەۋدى باياندايتىن عىلىمي-تانىمدىق جۋرنال بولعاندىقتان, كۇندەلىكتى قوعامدىق ساياسي باسىلىمدارداي ەمەس. جاريالايتىن ماتەريالدارى قۇندىلىعىن جوعالتايدى, ءتىپتى ۋاقىت وتكەن سايىن باعاسى ارتا ءتۇسۋى مۇمكىن. «National Geographic»-ءتىڭ بارلىق ەلدەگى رەداكتسيالارى وسى ەرەكشەلىكتى ءتيىمدى پايدالانۋعا تىرىسادى. جۋرنال جارىققا شىقپاي جاتىپ-اق ماڭىزدى, سۇبەلى ماقالالارىنىڭ اڭداتپالارىن – وقىرماندى قىزىقتىراتىن فوتو نەمەسە قىسقا بەينەجازبالار جاساپ, الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى تاراتادى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جۋرنال جارىققا شىققان سوڭ دا جالعاسادى. مۇنىڭ سىرتىندا جۋرنالدىڭ ارناۋلى نومىرلەرىن نەمەسە جىلدىق توپتاماسىن ساتىپ العىسى كەلەتىن وقىرماندارعا «National Geographic» برەندىمەن بايلانىستى شاعىن سىيلىقتار نەمەسە جەڭىلدىكتەر دە ۇسىنىپ جاتامىز. ولكەتانۋ سيپاتىنداعى ەكسپەديتسيالارىمىزدى دا جۋرنالدى كوپشىلىككە تانىتۋ تۇرعىسىنان قولدانامىز.
وقىرمانمەن بايلانىس وتە ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمىز. ءاربىر ادامعا – مەيلى ول تەلەفون نە ۋاتساپ ارقىلى حابارلاستى ما, جوق الدە ينستاگرام مەن فەيسبۋكتە جازدى ما – بارىنە جاۋاپ بەرۋگە تىرىسامىز. وقىرماندارىمىزدىڭ ءبىر بولىگى مەكتەپتەر بولعاندىقتان, مۇعالىمدەردىڭ سۇراۋىمەن ءپان اپتالىقتارىنا قاتىسىپ, وقۋشىلارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىپ تۇرامىز.
ايبىن شاعالاق,
«National Geographic Qazaqstan» جۋرنالىنىڭ شەف-رەداكتورى