سالىق-بيۋدجەت رەفورماسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين ۇكىمەتتە سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدى كۇشەيتۋ جونىندە كەڭەس وتكىزدى.
فيسكالدىق جۇيەنى رەفورمالاۋدىڭ ءبىر قادامى – ەكونوميكالىق دامۋدىڭ تۇراقتىلىعىنا نۇقسان كەلتىرەتىن «كولەڭكەلى» ەكونوميكامەن كۇرەسۋ. كەڭەس بارىسىندا قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ءبىرجانوۆ اتاپ وتكەندەي, ەلىمىزدە كەيىنگى بەس جىلدا ءىجو-دەگى باقىلانبايتىن ەكونوميكانىڭ ۇلەسى: 2019 جىلعى 23,69%-دان 2023 جىلى 17,52%-عا دەيىن تۇراقتى تۇردە تومەندەپ كەلەدى. كولەڭكەلى ەكونوميكانىڭ ەڭ جوعارى ۇلەسى كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا (3,53%), دەنساۋلىق ساقتاۋ (2,04%), اۋىل شارۋاشىلىعى, ورمان جانە بالىق شارۋاشىلىعى (1,96%), قۇرىلىس (1,92%) جانە ءبىلىم بەرۋ سالالارىندا (1,49%).
«كولەڭكەلى» ەكونوميكانىڭ كوپجىلدىق پروبلەماسىنىڭ شەشىمىن سالالىق, سوت, قاداعالاۋ مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ قاتىسۋىمەن فيسكالدىق رەفورما ارقىلى كورىپ وتىرمىز. مەملەكەت رەسۋرستارىنىڭ جوعالۋىنا اكەپ سوقتىراتىن تەرىس قىلىقتاردى انىقتاۋعا بىرلەسىپ قاتىسۋ قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى ە.ءبىرجانوۆ.
2025 جىلعا باقىلانبايتىن ەكونوميكا كورسەتكىشىن ءىجو-گە 15%-عا دەيىن تومەندەتۋ مىندەتى تۇر. ول ءۇشىن قارجى مينيسترلىگى سالانى «كولەڭكەدەن» شىعارۋدى باسەڭدەتەتىن پروبلەمالىق سالالىق ماسەلەلەردى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دامۋ جوسپارلارىنا KPI رەتىندە قوسۋدى ۇسىنۋدا.
«مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دامۋ جوسپارلارىن سەرۆيستىك تاسىلمەن جانە سالالاردى تسيفرلاندىرۋ ارقىلى جاڭا قىرىنان قاراستىرۋ قاجەت. بۇل «كولەڭكەلى» ەكونوميكاعا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى كەشەندى ءىس-شارالار جوسپارى شەڭبەرىندەگى ءىس-شارالاردى ورىنداۋعا رەسمي كوزقاراستان كەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. مەملەكەتتىك ورگاندارعا كولەڭكەلى ەكونوميكاعا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى شارالارمەن ءوز ۆەدومستۆولارىنىڭ 2025-2027 جىلدارعا ارنالعان دامۋ جوسپارلارىنا KPI قوسۋدى ۇسىنامىز», دەدى ول.
سونداي-اق كەڭەستە حۆق-نىڭ سالىق كودەكسىن قايتا قاراۋ كەزىندە بانك قۇپياسى بويىنشا شەكتەۋلەردى جويۋ جونىندەگى ۇسىنىمدارى ايتىلدى. سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدى كۇشەيتۋ شەڭبەرىندە «كولەڭكەلى» ەكونوميكانىڭ ۇلەسىن ءىجو-گە ەسەپتەۋ ادىستەمەسىن وزگەرتۋ, سالالاردى, اسىرەسە «كولەڭكەلى» ەكونوميكانىڭ ۇلەسى جوعارى سالالاردى تسيفرلاندىرۋدى كۇشەيتۋ ۇسىنىلدى. «كولەڭكەلى» ەكونوميكاعا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى بۇرىنعى كەشەندى ءىس-شارالار جوسپارىنىڭ ورنىنا كۇرەستىڭ كورسەتكىشتەرى تومەن بەس سالالىق مەملەكەتتىك ورگان وزدەرىنىڭ جول كارتالارىن ازىرلەيدى. باسقا مەملەكەتتىك ورگانداردا «كولەڭكەلى» ەكونوميكاعا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى شارالارى بار KPI ۆەدومستۆولاردى دامىتۋدىڭ سالالىق جوسپارلارىنا ەنگىزىلەدى. قارجى مينيسترلىگى ۇكىمەتتىڭ وسى باعىتتاعى بارلىق كەشەندى جۇمىسىن ۇيلەستىرۋشى ءارى باقىلاۋشى رەتىندە «كولەڭكەلى» ەكونوميكانى باقىلاۋ جونىندەگى ءوز فۋنكتسياسىن كۇشەيتەتىن بولادى.
مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ «كولەڭكەلى» ەكونوميكانى تومەندەتۋ جونىندەگى بارلىق تاسىلدەرى, قادامدارى مەن ءىس-شارالارى جول كارتاسىنا كىرگىزىلەدى. سونىمەن قاتار سەرىك جۇمانعارين قارجى مينيسترلىگىنىڭ الدىنا ادىلەت مينيسترلىگىمەن, سالالىق مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىرگە سالىقتىق تەكسەرۋلەر مەن باقىلاۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندە ۇسىنىستار ازىرلەۋ جانە «كولەڭكەلى «ەكونوميكانىڭ ۇلەسىن ودان ءارى تومەندەتۋ جونىندە ۇسىنىستار ازىرلەۋ مىندەتىن قويدى.