• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
01 مامىر, 2015

كوز الدىمنان كەتپەيتىن كورىنىستەر

615 رەت
كورسەتىلدى

كەنجەباەۆ جۇنىسبەك اعا 1923 جىلعى ەدى. ول - انامنىڭ تۇلا بويى تۇڭعىشى, مەن ءسۇت كەنجەسىمىن. ارامىز  – جيىرما جەتى جىل. ناعاشى اتام مەن اجەم  جالعىز قىزىنان تۋعان جۇنىسبەك اعانى شەشەم بوسانىسىمەن باۋىرىنا سالىپتى. سوندىقتان فاميلياسى ناعاشىمنىڭ اتىندا. بۇل سىر كەيىن اشىلدى عوي. اعا ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسقان مايدانگەر بولاتىن. وسى كۇندەرى وتان سوعىسى تۋرالى كينولار ءجيى كورسەتىلىپ, تەلەارنالاردىڭ بارلىعىندا كوزى ءتىرى 92 جاستاعى سوعىس ارداگەرلەرىنە ءسوز بەرىلىپ, ال بارلىق باسىلىم بەتتەرىندە «جەڭىسكە -70 جىل» دەگەن ايدارمەن مايدانگەرلەر تۋرالى ەستەلىكتەر جاريالانىپ جاتىر. وسىلاردى كورىپ وتىرىپ:  «ءبىزدىڭ اعا دا مايدانعا باردى, مەكتەپتە ۇستازدىق ەتتى, اپىر-اي, اعا تۋرالى ەشنارسە ايتىلماي قالدى-اۋ, ءوزىم جۋرناليست بولا ءجۇرىپ» دەپ, قاراداي كىرپىگىمدى سۋلاپ الامىن. اعا تۋرالى ايتسام, بالالىق شاعىم مەن 22-گە دەيىنگى جاستىق شاعىم قاتار ورىلەدى. ويتكەنى, اعانى تانىپ-ءبىلۋىم وسى ارالىقتان باستالادى. پەشەنەسىنە جازىلعان  قىسقا ۋاقىتتىڭ بارىندە اۋىزدا ءجۇردى. جۇنىسبەك اعا 1942 جىلى 18 جاسىندا قىزىلوردا وبلىسى, سىرداريا (قازىرگى شيەلى) اۋدانى, بىرلەستىك اۋىلىنان جيىرماعا جۋىق ءوز قاتارىمەن ۇلى وتان سوعىسىنا اتتانادى. ولار اسكەري دايىندىقتان ءوتىپ, اتقىشتار ديۆيزياسىنا قوسىلادى. ستالينگراد تۇبىندەگى شايقاسقا قاتىسقان اعا 1944 جىلى  اۋىر جاراقات الىپ, گوسپيتالعا تۇسەدى. زۋىلداعان وقتىڭ ءبىرى كەۋدەنىڭ جۇرەك ماڭىنان ءتيىپ, جاۋىرىننان ءبىر-اق شىققان. مايداندا اعاعا دالا گوسپيتالى بار, قالا گوسپيتالى بار, بارلىعى 9 مارتە وتا جاسالعان. «اجال جوق بولسا, امانسىڭ» دەگەن سول, 1944 جىلى اۋىلعا ءبىر قولسىز مۇگەدەك بولىپ ورالعان. كەلىسىمەن شىمكەنتتەگى ن.كرۋپسكايا اتىنداعى پەداگوگيكالىق ينستيتۋتقا وقۋعا تۇسكەن. ونى ءبىتىرىپ, جوعارى بىلىمىمەن تۋعان اۋىلى - بىرلەستىكتىڭ جەتى جىلدىق, كەيىننەن ونجىلدىق مەكتەبىندە ءوزى دۇنيەدەن وتكەنشە قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىنەن وقۋشىلارعا ساباق بەردى. اعانىڭ سول يىعىنداعى وق سىنىقتارى 1954 جىلدارعا دەيىن ءجۇرىپ, اقىرى ەتىمەن ءبىتىپ كەتىپتى. الايدا, مىنا تاعدىردى ايتسايشى. سوعىستا وق پەن وتتان, تالاي وتادان امان قالعان جۇنىسبەك اعا 1972 جىلى 49 جاسىندا سوقىرىشەككە  جاسالعان ءجاي عانا وپەراتسيادان قايتىس بولدى. ارتىندا ون ءۇش جاستان تومەن ۇيەلمەلى-سۇيەلمەلى قىزدارى قالدى. بەينەتقور, جانكەشتى اعا جەڭىستىڭ 30 جىلدىعىنا دا جەتپەدى. مايداندا كەۋدەسىنە تاعىپ قايتقان جاۋىنگەرلىك قىزىل تۋ, ەكىنشى دارەجەلى «داڭق» وردەندەرى مەن كوپتەگەن مەدالدارى ءۇشىن ارداگەرلەرگە بەرىلگەن جەڭىلدىكتەردى دە پايدالانا العان جوق. اعانىڭ قايتىس بولۋى دا كوز الدىمدا سۋرەت. اۋرۋحاناعا, پالاتاسىنا كىرگەنىمدە اعا بيىك كەرۋەتتىڭ ۇستىندە ساندىراقتاپ: «پەترو! پەترو!» دەپ, الدەكىمدى كومەككە شاقىرعانداي داۋىستادى. «مايدان شەبى كوز الدىنا كەلىپ جاتىر ما ەكەن» دەپ ويلادىم. ماڭدايىنان شىپىلداپ سۋىق تەر شىعىپ جاتتى. ونى ورامالمەن ءسۇرتتىم. جاسپىن عوي, اعانىڭ ءولىم الدىنداعى سوڭعى ءسات ەكەنىن قايدان سەزەيىن... ءبىر ۋاقىتتا مەنى ەندى كورگەندەي: «سەنى مۇندا قالاي جىبەردى؟» دەدى ەنتىگە. «مەدبيكەلەرگە اقشا بەردىم. ولار ماعان 15-اق مينۋت  ۋاقىت بەردى, اعا» دەدىم. تاڭدايى كەبىرسىگەندەي كورىندى. اپارعان جۇزىمنەن ەرنىنە سالىپ سورعىزعىم كەلدى. قاراسام, ەنتىككەن دەمى ۇدەگەن سىقىلدى. ءجۇزىم ءسولىن كەرەك ەتپەدى. باسىن شايقادى. جاستىعىن ءسال كوتەرىپ, سۋ ىشكىزگەندەي بولدىم. ۋاقىت ءوتىپ كەتتى مە, مەدبيكە جەتىپ كەلدى. قولىندا اعاعا سالادى-اۋ, ينەسى بار. «شامالى بولا تۇرايىنشى» دەگەنگە قارامادى. پالاتادان تەز شىعۋدى تالاپ ەتتى. ەسىكتىڭ الدىنا كەلە بەرە بۇرىلىپ: «اعا, مەن تاعى كەلەم عوي» دەگەنمىن. ول ماعان  وتكىر جانارىمەن تەسىلىپ قاراعانداي بولدى. بۇل مەنىڭ ەڭ سوڭعى كورۋىم جانە اقىرعى تىلدەسۋىم ەكەن. مەنەن كەيىن ءبىر ساعاتتان سوڭ ۇزىلگەن. ...بالا كۇننەن  كورگەنىم جۇنىسبەك اعانىڭ سول قولى جوق, سەمىپ قالعان. سەمگەن قول كاستومنىڭ جەڭىنە ەمەس, شالبارىنىڭ ىشىنە سالىنادى. اعا ىلعي ىقشام ءارى جەڭىل كيىنەدى. قولى جوق بولعان سوڭ كيىلگەن كاستومنىڭ ءبىر جەڭى قولاپايسىز جەلپىلدەپ تۇرادى. باسىنا جازدا كەپكا, قىستا قولدان تىگىلگەن تىماق كيەدى. شاشى اسا قالىڭ ەمەس. ءوڭى قاراتورى.  كوزى وتكىر. بويى ورتادان سۇڭعاق. شيراق قيمىلداپ, شيراق تۇرادى. جاياۋ جۇرگەنىندە, قاسىنا اناۋ-مىناۋ ادام ەنتىگىپ ەرە المايدى نەمەسە جەلىپ جۇرەدى. سوعىستان بۇرىن جۇنىسبەك اعا, قازىرگىشە ايتقاندا, جىگىتتىڭ سۇلتانى بولعان. ونەردىڭ بارلىق ءتۇرىن شەبەر مەڭگەرگەن. دومبىرامەن كۇي ويناپ, اۋەلەتە ءان سالىپ, سىرناي تارتقان. وعان سۋىرىپ سالما اقىندىعى قوسىلىپ, ويىن-تويدىڭ كوركىنە اينالعان ەكەن. بۇدان دا باسقا ەر جىگىتكە قاتىستى بارلىق ونەردى بىلگەن. تازى ۇستاپ, قىراندى تۇلكىگە سالعان. قۇرالايدى كوزگە اتقان مەرگەندىگىن 4-5 سىنىپ وقىپ جۇرگەنىمدە كوزبەن كوردىم. وقۋشىلاردىڭ قىسقى كانيكۋلى كەزىندە اعا, قاسىنا  بالاسىنداي ايالاعان قىزىل تازىسىن ەرتىپ, كورپە-توسەگىن, قاجەتتى قارۋ-جاراق پەن ىدىس-اياعىن الىپ, اساي-مۇسەيىمەن شولاق قولىمەن اڭعا  شىعادى. اۋىلدان 10-15 كيلومەتر قاشىق جەرگە دايىنداعان قوسى بار. قوستا ءبىر ءوزى جاتىپ, اقبوكەن, قويان, قاسقىر, تۇلكى اۋلاپ, ونى اتتىڭ شاناسىنا تيەپ, ءبىزدىڭ ۇيگە الىپ كەلەدى. اپام اقبوكەندەردى قوي سويعانداي جىلىكتەپ, تۇزداپ باقانعا ىلەدى. اڭداردى تەرىسىنەن اجىراتىن, تەرىلەرىن ءبىر بولەك تۇزدايدى. كەيىن دايىن بولعان تەرىلەردى قانات جەڭگەم ستانساعا بارىپ ساتادى. وزدەرىنىڭ سول كەزدەگى بيزنەستەرى. نەگە ەكەنى بەلگىسىز, اعا مۇنداي اڭ اۋلاۋ ساپارىنا جالعىز بارادى, قاسىنا ەشكىمدى ەرتپەيدى. بۇل ەندى ناعىز باتىردىڭ ءىسى عوي. ال تۇلپار باپتاپ, بايگەگە قوسۋى, اق تەرى شىعىپ, كوكپار تارتىسىن قولدان بەرمەۋىن اڭىز دەرسىڭ. بۇعان دا كۋاگەر بولدىم. ناعاشى جەڭگەمنىڭ ءبىرى بيجامال: «تورە قاينىم, قايتسەم دە كوكپاردى وسى ۇيگە اكەلەم دەپ كەتتى. باۋىرساق پىسىرەمىن, ۇيگە ءجۇرىپ كومەكتەس» دەپ مەنى اپامنان سۇراپ الادى. دۇرىلدەتكەن كوكپار باستالادى. قيقۋلاعان شاباندوزداردىڭ شابىسى بىردە الىسقا ۇزاپ, بىردە جاقىنداپ, كورشى نايمانداردىڭ اۋىلىنا بەت الادى. ءبىرازدان كەيىن  قۇيىنداي شاڭداتقان اعانىڭ كوكبۋرىلى كورىنەدى. ات ۇستىندە اعا ەنتىككەن كۇيى, ۋماجدالعان كوكپاردى جەڭگەيگە لاقتىرىپ: -ال, بيجامال, تەزىرەك قۋىرداق دايىندا! –دەيدى. كوڭىلدى-اق. سوڭىندا ءبىر توپ كوكپارشىلار دابىرلاي ءارى ءبىر-بىرىمەن داۋلاسقان كۇيلەرى اۋىزدىقتارىن قارش-قارش شايناعان اتتارىنان تۇسە باستايدى. قۋىرداق پىسكەنشە, ىستىق باۋىرساقپەن نە ءشاي, نە قىمىز, ايران ىشەدى. كوكپار اكەلىنگەن ءۇي مارتەبەلى. بيجامال جەڭگەم دومالانىپ ءجۇرىپ اۋىلداعى قاتىن-قالاشتارعا ماقتانىپ ءماز. كورشى-قولاڭدار, اۋىلدىڭ باسقا ادامدارى بىرتىندەپ كەلىپ, كوكپار قۋىرداعىنان اۋىز تيەدى. جۇنىسبەك اعا كەرەمەت بيولوگ تا ەدى. تاشكەنتتەن نەشە ءتۇرلى جەمىس كوشەتتەرىن اكەلىپ ءوسىرىپ, ونى بىرىمەن ءبىرىن بۋدانداستىرىپ, جاڭا ءونىم ءتۇرىن الۋعا اۋەستى بولعان. مۇنى تىلمەن ايتىپ جەتكىزۋ قيىن. جەمىس ءوسىرۋ, ونى باپتاۋ اعانىڭ ەڭ سۇيىكتى ءىسى دەپ تە ويلايتىنمىن. جەڭگەمنىڭ ايتۋىنشا, «وسى عىلىمنان, ءوز تاجىريبەمنان كىتاپ جازامىن» دەيدى ەكەن. ءومىرى بولعاندا جازار ما ەدى. ويتكەنى, اعانىڭ ءميچۋريننىڭ كىتاپتارىن جيناۋى تەگىن ەمەس-ءتىن. مەكتەپتىڭ وزىنە قاتىستى باۋ-باقشا ۋچاستوگى بولدى. مۇنىڭ جۇمىسىنا جاۋاپتى ءبىزدىڭ اعا. ءبىر جىلى وسى ۋچاسكەدە ءسابىز, جوڭىشقا كوپ ەگىلدى. ارتىنشا «جاس تولشىلەر» كلۋبى  ۇيىمداستىرىلىپ, تور ىشىندە قوياندار ءوسىرىلدى. ءار سىنىپقا ءتولباسى ءبولىنىپ, ءبىز سولاردى كۇتكەنبىز. كەيىن بىلگەندەي, بۇل ءىستىڭ بارىنە مۇرىندىق بولعان اعا كورىنەدى. ال اعانىڭ ءوز ءۇيىنىڭ الدىندا شەڭگەل ارالاس, قىزىل جىڭعىلمەن قورشالعان  اۋماعى ۇلكەن باق بولاتىن. وندا ماۋەسى مايىسقان تۇت, قىزىل جيدە, قارا جيدە, قارا ورىك, سارى ورىك,  القىزىل شيە, المۇرت, ءجۇزىمنىڭ نەشە ءتۇرلىسى, المانىڭ دا قىسقى جانە جازعى سورتتارىنىڭ جەمىسى ءپىسىپ, جايناپ تۇرادى. اجەم قوراعا ءبىزدى كىرگىزبەي قورعاشتايدى. كوز الدىمىزدا  ءپىسىپ تۇرعان جەمىسكە سىلەكەيىمىز شۇبىرادى. اعانىڭ ۇلى رىسبەكتىڭ ايتۋمەن ۇرلىق وپەراتسياسىن  ۇيىمداستىرامىز. ول وزىنەن ەكى جاس ۇلكەن زاعيرا ەكەۋمىزگە اجەمنەن كىلت الۋدى تاپسىرادى. قىزدار اجەمنىڭ سىرقىراي بەرەتىن اياعىن, بىرەۋمىز بەلىن ۋقالاپ ۇيىقتاتىپ, كوزى ءىلىندى-اۋ دەگەندە, قامزولىنداعى كىلتتى الىپ, قوراعا كىرەمىز. ار جاعى تۇسىنىكتى. ارامىزدان  رىسبەك تاياق جەيدى. كەيىن بىلدىك, اجەنىڭ قورعاشتاۋى انا جەمىستەر ابدەن پىسكەن سوڭ اۋىلدىڭ ۇلكەندەرىنە شاقىرىپ اۋىز تيگىزىپ, الدىمەن قۇران وقىتادى ەكەن. جۇنىسبەك اعا ومىرگە قۇشتار-تىن. «بىرنارسە ىستەي المادىم-اۋ» دەپ نالىعان ءتۇرىن كورمەدىم. ۇنەمى ىڭىلداپ, ءان ايتىپ جۇرەدى. مەكتەپتە قىزمەتتەس بولعان مۇعالىمدەر ورتاسىندا اقجارقىن قالپى بارىمەن ازىلدەسىپ, الدەنەنى ايتىپ كۇلدىرىپ تۇرعانىن كورەتىن ەدىم. ۇيىندە دە سولاي. اجەمە قالجىڭداپ وتىرادى. جەڭگەم وتباسىلىق جۇمىستان  شارشاي ما, كەيدە مىنەز كورسەتىپ قالادى. ءوزى قىپشاقتىڭ كوكمۇرىن رۋىنان. كوكمۇرىندار تۋرالى ەل ىشىندە كۇلكىلى جاعدايلار بولۋى كەرەك, اعا: «ءاي, قانات, انە ءبىر  كوكمۇرىن اپاڭ  بار ەدى عوي, سوعان ۇقساپ» دەي بەرگەندە, جاڭا عانا تورساڭداپ وتىرعان جەڭگەم ىشەك-سىلەسى قاتا ك ۇلىپ, جايناپ سالا بەرەتىنى بار. مەكتەپتە مەن وقيتىن ءۇشىنشى سىنىپقا جۇنىسبەك اعا قازاق تىلىنەن ساباق بەردى. نەگە ەكەنى بەلگىسىز, مەنى جانە ءوز بالالارىن جوعارى باعادان ۇنەمى شەكتەيتىن. مەن ءبىر كۇنى اكەمە: - كوكە, قانشا بەسكە ايتسام دا, انا كەنجەباەۆ اعا ماعان بەس قويمايدى, - دەدىم شاعىمدانىپ. - ءا, سويتە مە كەنجەباەۆ اعاڭ؟ مىنا جامان شەشەڭنىڭ ءىنىسى... كو-رە-ءمىز, - دەيدى كوكەم ءسوزىن سوزىپ. - وسىدان ۇيگە كەلگەندە, ونىڭ اتىنا ءشوپ سالماي, اشتان قاڭتارىپ قويايىن, قايتەر ەكەن... - دەپ كەڭكىلدەي كۇلەدى. ال شىندىعىندا, بايقايمىن, ولاي بولمايدى. جۇنىسبەك اعا ءۇيدىڭ قاسىنا كەلىپ, اتىنان ەندى تۇسە باستادى ما, اشەيىندە مالدىڭ جەم-سۋىنا قۇران وقۋدان قولى بوساپ, تۇرا قويمايتىن كوكەم, ورنىنان دەرەۋ قۇراق  ۇشىپ تۇرەگەلەدى. اعانىڭ جالعىز قولىنان تىزگىندى الا: «جۇنىسبەكجان, جەم سالايىن با مىناعان,  ءشوپ بەرەيىن بە؟» دەپ ەلپەلەكتەپ, اتتى جەتەكتەپ قوراعا الىپ كەتەدى. اپام دا ەلپىلدەپ: «جۇنىسبەكجان, ءشاي ىشەسىڭ بە, ايران دا بار, جۇمىرتقا قۋىرسام قايتەدى, سۋعا پىسىرەيىن بە؟», -  دەي قالادى. بۇل سىردى مەن كەيىن ءتۇسىندىم. مەنىڭ جەتىنشى سىنىپقا كوشكەن كەزىم. كوكەم قاتتى اۋىرىپ, توسەك تارتىپ جاتىپ قالدى.  ءتورت قاناتتى كيىز ءۇيدىڭ ەتەگى ءتۇرۋلى. ءۇيدىڭ ىشىندە جينالعان اعايىندار كوپ. تەك جۇنىسبەك اعا جوق.ءۇش اي جازعى كانيكۋل كەزىندە اعا تىنىم تاپپاي, شوپاندار ءۇشىن «قىزىل وتاۋ» دەپ اتالاتىن كوشپەلى كىتاپحانادا جۇمىس ىستەيتىن. حابار جەتكىزىلگەن بولار, اعانى جۇرت كۇتىپ وتىر. ءنادىر مولدا كوكەمە قايتا-قايتا دەم سالادى. كوكەم تىلگە كەلە المايدى. ىڭقىلى كۇشەيدى... ءبىر كەزدە ءۇي سىرتىنا اتىمەن ساتىرلاتا شاۋىپ, جۇنىسبەك اعا كەلدى. كوكەمنىڭ ەكى جانارى ەسىك جاققا اۋدى. اعانى كوردى. «كەلدىڭ بە؟» دەگەندەي, جانارىنان مونشاق-مونشاق جاس توگىلسىن... ونى اپام ساقالىنا جەتكىزبەي سۇرتكىلەۋدە. جۇنىسبەك اعا كوكەمنىڭ ەتى قاشىپ سىيديعان, ءالسىز بىلەگىنەن ۇستاي, ەڭكىلدەپ قويا بەردى. -ياشۇكىر! - دەدى داۋىسى قارلىعىڭقىراپ بارىنشا ەستىرتىپ. - كەشىر مەنى, كەشىر! يا «اكە» دەپ, يا «جەزدە» دەپ ايتا المادىم-اۋ ۋاقىتىندا... ياشۇكىر, كەش! اكە, كەشىرشى مەنى! – دەدى. «اكە» دەگەن ءسوزدى قۇلاعىنا تاقاپ ايتتى. كوكەم كەۋدەسى جاسقا جۋىلىپ, كەمسەڭدەي بەردى. قاتتى ىڭقىلى دا السىزدەنىپ بارا جاتتى... سول جەردە وتىرعانداردىڭ ءبارى: «شىركىن-اي, قايتسىن ەندى, تۋعان اكە مەن بالا عوي», - دەستى كوزدەرىنىڭ ىلعالىن سۇرتكىشتەي. مەن ءدال وسى ءسات كيىز ۇيدەن سىرتقا اتىپ شىقتىم. «اعا شىنىندا دا ءبىزدىڭ اعا ەكەن عوي», - دەدىم كۇبىرلەي,  كوز جاسىما ەرىك بەرىپ. ارادا  كوپ ۋاقىت وتپەي, اكەم باقيلىق بولدى. شىندىق پەن سىردىڭ جاريا بولعان وسى ءساتى كوز الدىمدا وشپەيتىن ءبىر سۋرەت. ءبىزدىڭ اۋىلدا سوعىستان مۇگەدەك بوپ قايتقان مايدانگەرلەردىڭ  ءبارى كوڭىلدى جۇرەتىن. ءۇيى تۋرا مەكتەپتىڭ قاسىندا, ءوزى مەكتەپتە قاراۋىل بوپ ىستەيتىن سەيىتبەك دەگەن اعايدىڭ ەكى اياعى جوق, ونىڭ بىرەۋى جاساندى اعاش اياق. سول كىسىنىڭ دە قاباعىنىڭ قاتىپ, شارشاپ  جۇرگەنىن كورگەن ەمەسپىز. ۇنەمى كوڭىلدى جۇرەدى. ونىڭ دا بالا-شاعاسى كوپ. اندا-ساندا  مەرەكەدە ءىشىپ العانى بىردەن بىلىنەدى. ءوزىنىڭ بار داۋسىمەن: «تري تانكيستا, تري ۆەسەلىي درۋگا» دەپ ورىس تىلىندە ولەڭ ايتادى. اۋىلدىڭ بارلىق ەر بالالارى سوڭىنا ساپقا تىزىلەدى. ول جاڭاعى ءاندى بارلىق بۋىنىمەن قايتالاپ, ولارعا ۇيرەتەدى. اراسىندا اعاش اياعىن شولتاڭداتىپ, بالالارعا سوعىسۋ تەحنيكاسىن كورسەتەدى. ولار بولسا ءماز. ال سوعىسقا قاتىسقان پەرنەاحمەت مولداحمەتوۆ اعانىڭ ءتىپتى ەكى قولى بىردەن جوق. تاماقتى كىسىنىڭ قولىمەن ىشەدى. ءبىزدىڭ اعا سياقتى ول اعاي دا ۇنەمى اتپەن جۇرەدى. اتقا وتىرعىزسا بولدى, تىزگىندى تىسىمەن تىستەپ, «قۇلايمىن-اۋ» دەپ قورىقپاستان, كادىمگىدەي  دۇسىرلەتىپ شاۋىپ بەرەتىن. «بۇل پەرنەكەڭ بايگەگە تۇسسە شاڭ قاپتىرادى», - دەپ اعا ونى كوتەرمەلەيتىن. وسى كىسىنىڭ دە اقسارى وڭىندە ءبىر ابىرجۋشىلىك بولسايشى. سونداي-اق, ادەبيەتتەن ساباق بەرەتىن الاشاەۆ شاكىر اعاي دا جۇزىنەن شۋاق شاشىپ ك ۇلىمدەپ جۇرەتىن ەدى. ءبىزدىڭ بىرلەستىك اۋىلىنىڭ 1941-1945 جىلدارى سوعىسقا قاتىسقان مايدانگەرلەرى  تىلەۋباەۆ ءابدىلدا, بايجىگىتوۆ تاڭسىقباي, اعايىندى ەسەنباەۆ كارىم مەن ءالىمباي, دۇيسەنوۆ ماناسباي, ءوز اعالارىم كەنجەباەۆ جۇنىسبەك, ياشۇكىروۆ ماكەن سۇلۋتوبە اۋىلدىق وكرۋگىنەن 900-گە تارتا سوعىس مايدانگەرلەرىنىڭ ەسىمدەرى 1985 جىلدارى ەسكەرتكىش مونۋمەنت تاسىنا قاشالىپ جازىلىپ, اۋىل ورتالىعىندا تۇر. اعا وتە بالاجان دا ەدى. داستارحان باسىندا وتىرسا نەمەسە گازەت-جۋرنالدار وقي قالسا, ۇيىندەگى بارلىق بالالارى ۇستىنە ورمەلەپ, ارقاسىنا شىعىپ, تىزەسىنە جابىسىپ, اعانىڭ ويىن الاڭ ەتەدى. اجەم كورسە انالارعا: «ءاي, تۇسىڭدەر اكەلەرىڭنىڭ ۇستىنەن, تۇگە!» دەيدى داۋىسىن كوتەرە. تىڭدايتىن ولار جوق. اعا زاعيرانى – جاقان تورە, رىسبەكتى - وڭ قولىم,  قاماشتى - سول قولىم, قىزدارىن «داريعاشىم, ميكاشىم, ءلاززاتىم, قاناتتارىم مەنىڭ» دەۋدەن جالىقپايتىن. بالالارىمەن قايتا جانى جادىراي تۇسەتىن. تەك ەڭ كەنجەسى ايگۇلدى  كورە المادى... قانات جەڭگەيدىڭ دە ءومىرى ۇزاق بولماي, اعادان كەيىن دۇنيە سالدى. اعاعا ۇقساپ, ۇلدارى رىسبەك پەن قاماش نامىستى بولدى. اكە-شەشەسىنىڭ جوقتىعىن بىلدىرمەي, قارىنداستارىنا بارىنشا قامقورلىق جاسادى. ولاردى وقىتتى, قۇتتى ورىندارىنا قوندىردى. بالالىق شاعىمنىڭ كۋاگەرلەرى بولعان زاعيرا مەن رىسبەك تە ەرتە دۇنيەدەن وزدى. ادام تاۋبەگە كەلمەسە تاعى بولمايدى. قارا شاڭىراق باياعى ءوز ورنىندا. وندا  قاماش ءىنىم  مەن كۇلشاي كەلىن ءوز نەمەرەلەرىن ءسۇيىپ وتىر. ەكەۋى دە اعا جۇمىس ىستەگەن مەكتەپتە ۇستاز. ءورىس ياشۇكىرقىزى.  
سوڭعى جاڭالىقتار