ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا فاشيستەردىڭ قۇرساۋىندا قالعان لەنينگراد قالاسىنىڭ ازات ەتىلگەنىنە قاڭتاردىڭ سوڭعى كۇندەرىندە
71 جىل تولدى.
شىمكەنتتەگى م.دۋلاتي اتىنداعى №8 مەكتەپ-گيمنازيا ۇجىمى وسى داتاعا وراي ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى اننا شاليا مەن ۋاقىتىندا وسى مەكتەپتەن ءتالىم العان, ءوزى سۇرانىپ مايدانعا اتتانعان, لەنينگراد قورشاۋىندا بار اۋىرتپالىقتى كورگەن مايدانگەر تايسيا مەدۆەدەۆانى شاقىرىپ, اڭگىمەلەرىن تىڭدادى.
«كۇندىك اسقا 125 گرامم نان بەرىلەدى, جىلۋ مەن ەلەكتر ەنەرگياسى جوق. اسپاننان جاڭبىرداي جاۋعان وق, ىڭىرانىپ كەلىپ ءۇي اۋماعىنداي جەردى اسپانعا اتقان اۋىر سناريادتار, تالقانى شىققان قالا, قىرىلىپ جاتقان ادامدار, شىبىن جانىن قايدا قويارىن بىلمەي قۇلىنداعان داۋىسى قۇراققا شىققان بالا-شاعا...».
مايدانگەرلەر قورشاۋدا قالعان قالا, ولىسپەي بەرىسپەسكە بەكىنىپ, ۇرىس سالعان جاۋىنگەرلەر, مايدان كەپتەرلەرى جايلى اڭگىمەنىڭ تيەگىن اعىتتى. سوعىس بىتكەنىنە 70 جىل بولسا دا زۇلمات جىلدار سالعان جاراقات جۇرەكتەن كەتپەك ەمەس, دەدى ولار.
ورىمدەي جاستىق شاعى ەل باسىنا كۇن تۋعان ۋاقىتقا ءدوپ كەلگەن قوس مايدانگەردىڭ بۇگىنگى ۇرپاققا ايتارى كوپ ەدى. لەنينگرادتىقتار سول ءبىر قيىن كۇندەردە وشپەس ەرلىكتىڭ ۇلگىسىن تانىتقان.
كەزدەسۋگە ارنايى قاتىسقان وبلىستىق جاسوسپىرىمدەر تۋريستىك ستانساسىنىڭ ورەندەرى سانكت-پەتەربۋرگكە جاقىن ورنالاسقان, قورشاۋدا قىرىلىپ, جاپپاي جەرلەنگەن پيسكارەۆ مەموريالدى قورىمىنان ءبىر شوكىم توپىراعى بار قۇتى كاپسۋلا الا كەلىپتى. وقۋشىلار ەرلىكپەن قازا تاپقان مايدانگەرلەردى, ازاماتتاردى ءبىر مينۋت ۇنسىزدىكپەن ەسكە الىپ, قۇرمەت كورسەتتى.
وقۋشىلار سوعىس كەزىندەگى اندەردى ايتىپ, بي بيلەدى. ۇلى جامبىلدىڭ قورشاۋداعى قالا تۇرعىندارىنا ارناعان “لەنينگرادتىق ورەندەرىم” سياقتى ءورشىل ولەڭدەردى وقىدى.
ء“بىز سوعىستى كورگەن جوقپىز. اتالارىمىزدان ەستىدىك, كينولاردان كوردىك. ميلليونداعان ادامدى قازاعا ۇشىراتقان سوعىستا جەڭىمپازدار بولمايدى. وتانىمىز امان بولسا ەكەن. حالقىمىز باقىتتى بولسا ەكەن. ءبىز بەيبىتشىلىكتى قولدايمىز”. ءجاسوسپىرىمدەردىڭ پىكىرى وسىعان سايىپ جاتتى.
– سەندەر باقىتتىسىڭدار, – دەدى تايسيا مەدۆەدەۆا. – بەيبىت ۋاقىتتا دۇنيەگە كەلدىڭدەر. سوعىس سالعان ءورتتى قۇدايىم سەندەرگە كورسەتپەي-اق قويسىن. جەڭىس كۇنىن جاقىنداتقانداردى ۇمىتپاڭدار جانە قازاقستانداي قۋاتتى مەملەكەتتىڭ ۇل-قىزدارى ەكەندىكتەرىڭدى ماقتانىش ەتىڭدەر.
كوكورىم شاعىندا قان مايدانعا تۇسكەن ارداگەرلەردىڭ باتاسى وسى.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان».
شىمكەنت.