ۇكىمەتتە ۆيتسە-پرەمەر سەرىك جۇمانعاريننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن كەڭەستە جەمىس-كوكونىس ونىمدەرىن ساقتاۋ مەن ءوندىرۋ, الەۋمەتتىك ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ باعاسىن تۇراقتاندىرۋعا قاجەتتى شارالار كەشەنى قارالدى.
ءونىمدى ساقتاۋ – كوكونىس قويمالارىن سالۋ جانە جاڭعىرتۋ جونىندەگى كەشەندى جوسپاردى ىسكە اسىرۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. جۇرگىزىلگەن تۇگەندەۋ قورىتىندىسى بويىنشا ەلىمىزدە 901 ساقتاۋ نىسانى جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ ىشىندە جالپى سىيىمدىلىعى 1 ملن 186 مىڭ توننا كوكونىس قويماسىنىڭ سانى – 580, كارتوپ قويماسى – 257 (499,7 مىڭ توننا), جەمىس-جيدەك قويماسى – 67 (136,3 مىڭ توننا).
«بيىل ماڭعىستاۋ وبلىسىندا – 40 مىڭ تونناعا, تۇركىستان وبلىسىندا – 56 مىڭ تونناعا, پاۆلودار وبلىسىندا – 20 مىڭ تونناعا, قىزىلوردا وبلىسىندا – 4 مىڭ تونناعا جانە قاراعاندى وبلىسىندا 2,8 مىڭ تونناعا ساقتاۋ نىساندارى ىسكە قوسىلدى. جالپى سىيىمدىلىعى 115,1 مىڭ توننا بولاتىن قويما تاعى 5 وبلىستا سالىنىپ جاتىر. 7 وبلىستا 97,9 مىڭ توننالىق جوبالار ينۆەستورلاردىڭ قارجىلاندىرۋىن كۇتۋدە», دەپ مالىمدەدى اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى ازات سۇلتانوۆ.
بيىل 2,9 ملن توننا كارتوپ, 1,1 ملن توننا پياز, 498 مىڭ توننا قىرىققابات, 474 مىڭ توننا ءسابىز جينالدى. بۇل ەلىمىزدىڭ تۇرعىندارىنىڭ قاجەتتىلىگى دەڭگەيىنەن ەداۋىر اسىپ تۇسەدى. بۇل رەتتە رەسەي فەدەراتسياسى مەن بەلارۋس تاراپىنان 150 مىڭ توننا كارتوپ, 80 مىڭ توننا پياز, باسقا دا كوكونىستەر مەن المالاردى كەلىسىمشارتپەن الۋعا سۇرانىس بار.
ء«بىز ەل تۇرعىندارىنىڭ سۇرانىسى كولەمىنەن ەداۋىر جوعارى كوكونىس ونىمدەرىن جينادىق, كورشىلەس رەسەيدەن جانە بەلارۋستەن كوكونىستەرگە سۇرانىس بار. ءبىزدىڭ فەرمەرلەرگە ارتىق ءونىمدى ەكسپورتقا وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرۋ كەرەك. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى اكىمدىكتەر دەڭگەيىندە كەلەسى ماسەلەنى پىسىقتاۋى قاجەت: فەرمەرلەر تۇراقتاندىرۋ قورلارىنداعى قوردى قوسپاعاندا ەكسپورتقا قانشا كوكونىس ساتۋعا جانە كەلىسىمشارت ۇيىمداستىرۋعا دايىن», دەدى س.جۇمانعارين.
سونداي-اق كەڭەستە «كەڭ دالا-2» باعدارلاماسى بويىنشا 2025 جىلعى كوكتەمگى دالا جۇمىستارىن قارجىلاندىرۋدىڭ باستالۋى تالقىلاندى.
بۇل ماقساتقا وتەۋ مەرزىمى 2026 جىلعى 1 ناۋرىزعا دەيىن بەلگىلەنگەن فەرمەرلەر ءۇشىن جىلدىق 5%-بەن 700 ملرد تەڭگەگە دەيىن, ونىڭ ىشىندە 140 ملرد تەڭگەسى – بيۋدجەت قاراجاتىن, 560 ملرد تەڭگەسى – نارىق قاراجاتىن جۇمساۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسىلايشا, مەملەكەتتىك قارجىلاندىرۋدىڭ نارىققا قاتىناسى 1:4 قۇرايدى. ەرتە قارجىلاندىرۋ فەرمەرلەرگە ەگىس ناۋقانىن ۋاقتىلى باستاۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى زاتتاردى, سونىڭ ىشىندە تىڭايتقىشتاردى الدىن الا ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«نارىق قاراجاتىنىڭ العاشقى 100 ملرد تەڭگەسىن ءبىز 2024 جىلعى 1 جەلتوقساننان باستاپ ەرتە قارجىلاندىرۋدى باستاۋ ءۇشىن 28 قاراشادا تارتتىق. 30 قاراشادا اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنەن 85 ملرد تەڭگەگە 695 ءوتىنىم كەلىپ ءتۇستى, ونىڭ باسىم بولىگى – 55 ملرد تەڭگەگە 686 ءوتىنىم – تىكەلەي قارجىلاندىرۋ ارقىلى, ياعني اكك فيليالدارى ارقىلى, اكك ارقىلى 22,6 ملرد تەڭگەگە 6 ءوتىنىم جانە ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر ارقىلى 7,3 ملرد تەڭگەگە ءۇش ءوتىنىم. قازىر جۇمىستا 20,6 ملرد تەڭگەگە 146 ءوتىنىم بار. 29 قاراشادا ەرتە قارجىلاندىرۋ باستالدى, 2,3 ملرد تەڭگەگە 48 قارىز الۋشى نەسيەلەندىرىلدى», دەپ اتاپ ءوتتى اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قايرات ساپۋلاتوۆ.
سونىمەن قاتار كەڭەستە الەۋمەتتىك ازىق-ت ۇلىك باعاسىن تۇراقتاندىرۋ شارالارى تالقىلاندى. قاراشا ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جىلدىق ماندە ينفلياتسيانىڭ 8,5%-دان 8,4%-عا دەيىن باياۋلاۋى بايقالدى. وسى جىلدىڭ 11 ايىندا ينفلياتسيانىڭ نەگىزگى قۇرامداس بولىكتەرى – ازىق-ت ۇلىك جانە ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلار, اقىلى قىزمەتتەر اراسىندا – ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا ەڭ تومەنگى ءوسىم (4,4%) تىركەلدى.
وتكەن اپتانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءامات باعاسىنىڭ ورتاشا يندەكسى 0,2-گە, نەگىزىنەن – تاۋارلاردىڭ كوكونىس توبىنا ءوستى. ۆيتسە-پرەمەر رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار مەن وڭىرلەردىڭ اكىمدىكتەرىنە ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, ەل تۇرعىندارىن قولجەتىمدى باعامەن ونىمدەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى جارمەڭكەلەرىنىڭ سانىن كوبەيتۋدى جۇكتەدى. سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنە قاجەت بولعان جاعدايدا تۇراقتاندىرۋ قورلارىنان كوكونىس قورلارىن ەرتە برونداۋدى قاراستىرۋدى تاپسىردى.