كوڭىلدىڭ كەيبىر كەزدەرىندە قايتالاپ وقىعىڭ كەلەتىن كىتاپتار بولادى. قاراپ تۇرساق, بۇل دا ءبىر جاقسى ادەتتەن تۋعان «اۋرۋ» ەكەن. اراعا ءبىراز ۋاقىت سالىپ, تالاي رەت وقىعان سول شىعارماعا اڭسارىڭ اۋىپ تۇراتىنى قىزىق. بۇل اڭسار كەيدە مەزگىلمەن كەلەدى. كۇزدىڭ قوڭىر سالقىنىندا سەبەپسىز سايىندى وقىعىڭ كەلەتىنى سياقتى.
قايتالاپ وقۋدىڭ ءلاززاتى نەدە؟ وقىرمان نەنى ساعىنادى؟ كوركەم شىعارمادان العان اسەرىن ساعىنا ما, الدە سول ساتتەگى تىنىشتىعىن ساعىنا ما؟ جاقسى كىتاپ تا ۋاقىت وتكەن سايىن جادىڭدا جاڭعىرىپ, ويعا ورالا بەرەتىن اياۋلى ەستەلىك سىندى. سول كەيىپكەرلەردى تانىمايتىنداي, سول وقيعالاردان مۇلدەم بەيحابار كەيىپتە قايتا وقي باستايسىڭ. قايتا تەبىرەنىپ, قايتا تولقيسىڭ. كەيدە سول شىعارمانى وقىعان ساتتەگى ءوز كۇيىڭدى اڭسايسىڭ. سول كۇيدى قايتا كەشۋ ءۇشىن تاعى وقيسىڭ. بالكي, ادامعا اينالاسىنان ءبىر سەزىمدەر جەتپەگەن سوڭ, كىتاپقا باس ۇراتىن بولار. جان دۇنيەسىندەگى بوس ورىندى كوركەم شىعارماداعى اسەرمەن تولتىراتىن بولار, كىم ءبىلسىن؟ ادامنىڭ جەتى قاتپار جانىن تاپ باسىپ تانىپ, ءتۇسىنۋ استە مۇمكىن بە...
ءيا, كىتاپ تا كوڭىل كۇي تالعايدى. كەيدە كوڭىلىڭ قۇلازىعاندا جانىڭدى جىلىتاتىن ءۇنسىز مەكەن ىزدەيسىڭ. شۋلاعان كوشەلەردەن, ءتىرى ادامداردان جىراق جالعىز قالعىڭ كەلەدى. وسىندايدا سۇيىكتى اۆتورىڭدى قايتالاپ وقۋدان اسقان تەراپيا جوق. ماسەلەن, اۋىلدىڭ اڭعال ادامدارىن ساعىنىپ, رياسىز كۇلۋگە تىنىمبايدى (نۇرماعانبەتوۆ), سىر مەن سەزىم كەشۋگە شىڭعىستى (ايتماتوۆ) قايتالايسىڭ. ءومىردىڭ ءوزىن سۋرەتتەيتىن بەيىمبەت (مايلين), ءسابيت (مۇقانوۆ), بەردىبەك (سوقپاقباەۆ), شەرحاننىڭ (مۇرتازا) دا شىعارمالارى ىلعي سورەدە قولسوزىم جەردە تۇرادى, الىسقا كەتپەيدى.
بالكي, بۇل تالعامپازدىقتان تۋعان ادەت بولار. قانشاما جاڭا دۇنيەلەر جازىلىپ, جاريالانىپ جاتسا دا, اسقان قۇشتارلىق جوق. بالكي, ءبىر رەت وقىلىپ, ۇمىتىلدى. ال ناعىز كلاسسيكا – ماڭگىلىك. ايگىلى انىقتاما بولسا دا, ءتاۋىر شىعارمانى نەگە قايتالاپ وقي بەرەتىنىمىزگە تەرەڭدەي كەلە امالسىز وسى ويعا تىرەلەمىز.
«جاسىق جاڭا شىعارمالارعا, حالتۋرا كىتاپتارعا ەسىل ۋاقىتتى قور قىلماي, قاشانعى قىمبات دۇنيەلەردى قايتالاپ وقۋدان ارتىق قانداي كەرەمەت بولۋى مۇمكىن, مەن تۇسىنبەيمىن», دەيدى سايىن ءبىر سۇحباتىندا. ءيا, بۇل كەرەمەتتىڭ ءلاززاتى تىم بولەك.
قايتالاپ وقۋدىڭ ادەبي تانىمعا دا اسەرى كوپ. كەيدە ءبىر شىعارما تۋرالى ويىڭدى تۇبەگەيلى وزگەرتىپ جىبەرەتىن كۇشى دە بار. ارينە, بۇل وقىرماننىڭ سول ساتتەگى قابىلداۋى مەن دەڭگەيىنە بايلانىستى. ماسەلەن, بۇرىن وزگەشە ويلاپ جۇرگەن اۆتور حاقىندا توسىن پىكىر ەستىسەڭ, سول جازۋشىنى مىندەتتى تۇردە وقۋعا تۋرا كەلەدى. اۋەلدە, ايدىك جازۋشىنىڭ شىعارمالارىن جاتا-جاستانا سۇيسىنە وقىپ, كۇنى-ءتۇنى كوز ىلمەيتىن كەزدەر بولادى. جىلدار جىلجىپ, قايتالاپ وقىعاندا كوڭىلدەن شىقپايدى, ياعني بۇرىنعى بيىگىنە شىعا الماي قالادى. ءالى ەسىمىزدە, ستۋدەنتتىك جىلداردا جاستاردىڭ ءبارى جاپا-تارماعاي ورالحاندى (بوكەي) وقىپ جاتاتىن.
وقىرمانعا ءوزىن مىندەتتى تۇردە قايتا پاراقتاۋعا ءماجبۇر ەتەتىن, ەڭ الدىمەن, استارلى تۋىندىلار دەر ەدىك. سيۋجەتى تەرەڭ, كومپوزيتسياسى كۇردەلى روماندارعا قايتا ورالىپ وتىرۋ – قالىپتى قۇبىلىس. مىسالى, «شەگىرەن بىلعارى», «دوريان گرەيدىڭ پورترەتى», «مارتين يدەن», «تريۋمفالنايا اركا», «اننا كارەنينا», ء«ولى جاندار», باسقا دا شىعارمالاردىڭ استارىندا كوركەمدىك ءھام فيلوسوفيالىق تۇرعىدان مىڭ-سان ماعىنا جاتىر. وقىعان سايىن ءار وقۋشى ءوزىنىڭ پەندەلىك سەزىمدەرىنە, پسيحولوگيالىق بولمىسىنا ۇڭىلەدى. جان دۇنيەسىن باقىلايدى, تىنىشتىق تابادى.
وسى تۇستا قايتالاپ وقىلاتىن جازۋشى – ناعىز جازۋشى دەسەك, ادەتتەگىدەي تىم جاتتاندى كورىنەر. دەگەنمەن وقىرماننىڭ ءداستۇرلى ادەتكە اينالدىرىپ, ءبىر شىعارماعا, ءبىر اۆتورعا قايتا ورالا بەرۋىنىڭ سىرى باسقا نەدە؟
ءار وقىرماننىڭ سۇيىكتى جازۋشىسى سول ادامنىڭ عۇمىرىمەن بىرگە جاسايتىن سياقتى. ءسويتىپ, عاسىردى عاسىر جالعاپ, دۇنيە الماسىپ كەتە بەرەدى.
ال ءسىز كىمدەردى قايتالاپ وقيسىز؟