• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ساياسات بۇگىن, 21:15

ماجىلىسكە قىتاي پارلامەنتىنىڭ باسشىسى كەلدى

ءماجىلىس توراعاسى ەرلان قوشانوۆ قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن كەلگەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى بۇكىلقىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى چجاو لەتسزيمەن كەزدەستى. ءماجىلىس سپيكەرى شانسي ولكەسىندەگى كومىر شاحتاسىندا بولعان گاز جارىلىسى سالدارىنان كوپتەگەن ادامنىڭ قازا بولۋىنا بايلانىستى قىتايلىق ارىپتەسىنە جانە بارشا قىتاي حالقىنا كوڭىل ايتتى, جاراقات العانداردىڭ تەزىرەك ساۋىعىپ كەتۋىنە تىلەكتەستىگىن ءبىلدىردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz

چجاو لەتسزي استاناعا ءماجىلىس سپيكەرىنىڭ شاقىرۋىمەن كەلدى. مارتەبەلى مەيماندى قارسى العان ەرلان قوشانوۆ بۇل ساپاردىڭ تاريحي ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ, قىتاي قازاقستاننىڭ تاتۋ كورشىسى ءارى سەنىمدى سەرىكتەسى ەكەنىنە توقتالدى.

– بۇگىندە قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى قارقىندى دامىپ كەلەدى. ول – الەمدەگى ەكونوميكاسى ەڭ ءىرى جانە وزىق ەلدىڭ ءبىرى, حالىقارالىق ساياساتتىڭ نەگىزگى قاتىسۋشىسى. ءبىز ءۇشىن قىتايمەن ماڭگىلىك جان-جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتى دامىتۋ وتە ماڭىزدى. ەكىجاقتى قاتىناسىمىز جاڭا «التىن 30 جىلدىققا» قادام باستى. بۇل – قازاقستان مەن قىتاي كوشباسشىلارىنىڭ جەكە ۇلەسىنىڭ, ولاردىڭ بەرىك دوستىعىنىڭ, تۇراقتى كەزدەسۋلەرىنىڭ ناتيجەسى. وتكەن جىلى ءبىزدىڭ مەملەكەتتەرىمىزدىڭ باسشىلارى ەكى رەت كەزدەستى. وسى ديالوگتاردىڭ ارقايسىسى قازاق-قىتاي قارىم-قاتىناسىنىڭ دامۋىنا قۋاتتى سەرپىن بەردى, – دەدى ءماجىلىس سپيكەرى.

ەرلان قوشانوۆ قازاقستان مەن قىتاي پارلامەنتتەرى ەكى ەل كوشباسشىلارى ايقىنداپ بەرگەن باعدار بويىنشا سەنىمدى سەرىكتەستىكتى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىن سالىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. اۋقىمدى ىنتىماقتاستىق پەن زاڭ شىعارۋ سالاسىندا تاجىريبە الماسۋ بارلىق دەڭگەيدە جولعا قويىلىپ, قازاقستان-قىتاي دوستىق توپتارى بەلسەندى جۇمىس اتقارۋدا.

ءماجىلىس توراعاسى قىتايلىق ارىپتەسىنە ەلىمىزدە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن ادىلەتتى جانە پروگرەسسيۆتى قازاقستان قۇرۋ جولىندا كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىپ جاتقان اۋقىمدى رەفورمالار تۋرالى ايتىپ بەردى. رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا ازاماتتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى قولداعان جاڭا حالىق كونستيتۋتسياسىنىڭ قابىلدانۋىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. «ادام مەملەكەت ءۇشىن ەمەس, مەملەكەت ادام ءۇشىن» قاعيداتى ونىڭ وزەگىنە اينالدى. سونىمەن قاتار جاڭا اتا زاڭ ءبىر پالاتالى پارلامەنتكە – قۇرىلتايعا كوشۋدى, سونداي-اق ۆيتسە-پرەزيدەنت پەن حالىق كەڭەسى سياقتى جاڭا ينستيتۋتتاردىڭ قۇرىلۋىن بەكىتتى.

ەكىجاقتى ىقپالداستىق تۋرالى ايتا كەلە, ءماجىلىس سپيكەرى ەلدەر اراسىنداعى پارتياارالىق ىنتىماقتاستىق قارقىندى دامىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. بۇل دا ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى نىعايتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. اڭگىمە بارىسىندا ول بۇكىلقىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسىنىڭ دەپۋتاتتارىن قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنا 105 جىل تولۋىمەن قۇتتىقتادى.

ەرلان قوشانوۆ زاڭ شىعارۋ جۇمىسىنا توقتالىپ, 2026 جىل قازاقستاندا تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى بولىپ جاريالانعانىنا ءمان بەردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ الداعى ءۇش جىلدا ەلىمىزدى تسيفرلىق مەملەكەتكە اينالدىرۋ جونىندەگى ستراتەگيالىق ماقساتىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن پارلامەنت دەپۋتاتتارى جاساندى ينتەللەكت تۋرالى زاڭ مەن تسيفرلىق كودەكستى ازىرلەپ, قابىلدادى. بۇل رەتتە قازاقستان دەپۋتاتتارى الەمدەگى ەڭ ءىرى تسيفرلىق دەرجاۆانىڭ ءبىرى سانالاتىن قىتايمەن وسى باعىتتار بويىنشا تاجىريبە الماسۋعا قىزۋشىلىق تانىتىپ وتىر.

ءوز كەزەگىندە, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى بۇكىلقىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى چجاو لەتسزي قازاقستاندىقتاردى رەفەرەندۋمنىڭ جەمىستى وتۋىمەن جانە جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ قابىلدانۋىمەن قۇتتىقتاپ, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باسشىلىعىمەن ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ ماقساتىنا قول جەتكىزىلەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى. سونداي-اق ول قازاقستاندىق ارىپتەستەرىنە الداعى ءبىر پالاتالى قۇرىلتاي سايلاۋىندا تابىس تىلەدى.

چجاو لەتسزي قىتاي تاراپى ءداستۇرلى دوستىق پەن جوعارى دەڭگەيدەگى ءوزارا سەنىمدى قىتاي مەن قازاقستان حالىقتارىنىڭ يگىلىگى جولىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ناقتى ناتيجەلەرىنە اينالدىرۋعا باعىتتالعان ەكى ەل باسشىلارىنىڭ ماڭىزدى كەلىسىمدەرىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىن سالۋعا دايىن ەكەنىن ايتتى.

تاراپتار سونداي-اق ينۆەستيتسيا, ەنەرگەتيكا, ساۋدا, لوگيستيكا جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى زاڭنامالىق تۇرعىدا قولداۋعا قاتىستى كوپتەگەن ماسەلەنى تالقىلادى.

قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى بۇكىلقىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسى تۇراقتى كوميتەتى توراعاسىنىڭ رەسمي ساپارى اياسىندا سەنات سپيكەرىمەن كەزدەسۋ, استاناداعى بىرقاتار ىسكەرلىك جانە مادەني نىساندارعا بارۋ جوسپارلانعان.

سوڭعى جاڭالىقتار