ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ءداستۇرلى بريفينگتەگى اڭگىمە ەل ەرتەڭى – بالالاردىڭ رۋحاني الەمىن بايىتۋ باعىتىنداعى جۇمىستارعا ارنالدى.
بريفينگتە قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ ورتالىق ازيا وڭىرىندەگى ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق قاتىناستاردى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, الەۋمەتتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ايگۇل سادۋاقاسوۆا:
«بۇگىندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەسى بىرنەشە عىلىمي جوبالاردى ىسكە اسىرىپ وتىر. سول جوبالاردىڭ اراسىندا قىزىقتى ءارى قوعامعا كەرەكتى تاقىرىپ – بالالار ادەبيەتىنە ارنالعان جوبا. قازىر زامان وزگەردى, ادام وزگەردى, قوعام وزگەردى دەيمىز. سوندىقتان, ارينە, بالالاردىڭ قىزىعۋشىلىعى دا وزگەردى. جەتكىنشەكتەردىڭ كىتاپقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتۋ, ولاردىڭ قوعامداعى قۇندىلىقتاردى كىتاپ ارقىلى تانۋى دا ەكىتالاي بولىپ قالدى. ەلباسى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرىنە بەرگەن سۇحباتىندا: «بولاشاقتا كىتاپ وقيتىن ازاماتتار كومپيۋتەر قاراعان ازاماتتاردى باسقارادى», دەگەن ەدى. وتە ءدال ايتىلعان ءسوز. قولعا الىنعان باستاما, جالپى, بالالار ادەبيەتىن زەرتتەۋگە ارنالعان. ءومىر قالاي جالعاسادى, اعا ۇرپاقتان كەيىنگى بۋىنعا نە ميراس ەتىلەدى, ىزگى نيەتتەردىڭ قايسىسى قابىلدانادى, قايسىسى كەيىنگە ىسىرىلادى؟ بالانىڭ رۋحاني الەمى قالاي قالىپتاسادى؟ ارينە, وسىلاردىڭ قالىپتاسۋىندا كىتاپ الەمى ۇلكەن ءرول اتقارادى. قازىر بالالارعا دەگەن سان الۋان ادەبيەت بار. بىراق, كوبىنەسە ولار ەلەكتروندى جۇيەدە جانە ينتەرنەتتە ورنالاسقان. سوندىقتان, قازىرگى بالالاردىڭ تاڭداۋ ەركىندىگى كوپ. بىز قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن بىلە وتىرىپ, جالپى جاستارعا, بولاشاق ۇرپاققا حالقىمىزدىڭ قۇندىلىقتارىن دارىتا ءبىلۋىمىز كەرەك. مىنە, وسىنىڭ نەگىزگى قۇرالدارى قايدا جاتىر؟ كىتاپقا دەگەن قىزىعۋشىلىق ءارى قاراي قوعامعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىككە ۇلاسىپ, جەتكىنشەكتەرىمىزدىڭ رۋحاني الەمىن بايىتۋعا, ادامگەرشىلىك, ىزگىلىككە باۋلۋعا قىزمەت ەتىپ ءجۇر مە؟ سوناۋ قادىم زاماننان كەلە جاتقان اڭىزدار مەن ەرتەگىلەر بالالارىمىزدىڭ سانا-سەزىمىنە ەنىپ, سول ارقىلى ءداستۇرىمىز قالاي جالعاسىپ كەلەدى دەگەن كوپتەگەن ساۋالدار تۋىندادى. وسى سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەپ, ءبىزدىڭ عالىمدار توبى زەرتتەۋ جۇرگىزگەن ەدى», دەدى.
مۇنان سوڭ شەشەن اسسامبلەيانىڭ قولداۋىمەن جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردا عىلىمي-ساراپشىلىق كەڭەستىڭ بالالاردىڭ ەرتەگىلەردى قابىلداۋ ماسەلەلەرى بويىنشا پسيحولينگۆيستيكا, ەتنولينگۆيستيكا اسپەكتىلەرىندە زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ, قازاقستاندىق ادەبيەت نارىعىنا تالداۋ جاسالعانىن جەتكىزدى. سادۋاقاسوۆانىڭ ايتۋىنشا, وسى جۇمىستارمەن قاتار, «قازاقستانداعى بالالار ادەبيەتى: تالقىلاۋلاردان شەشىمدەرگە دەيىن» دەگەن عىلىمي مونوگرافيانىڭ دا تۇجىرىمداماسى قۇراستىرىلىپتى.
جۋرناليستەرمەن اڭگىمەدە شەشەن جاس وقىرمانداردىڭ كىتاپقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتۋ تەك مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, مۇددەلى ورگانداردىڭ مىندەتى ەمەستىگىنە ءمان بەردى. ول – قوعام بولىپ, اكە-شەشە, اتا-اجە بولىپ جاسايتىن ءىس. سوندىقتان, مىنا جوبانىڭ باستى قاعيداسى – «بىرگە وقىپ, بىرگە سۋرەت سالامىز» دەگەن ماقساتتا ءجۇردى. ياعني, بالانى اتا-اناسىمەن بىرگە كىتاپ وقۋعا داعدىلاندىرۋ قاجەتتىگىن بارلىعىمىز ۇعىنۋىمىز ماڭىزدى, دەپ مۇنى كۇندەلىكتى داعدىعا اينالدىرساق, ارقايسىمىز ءوز بالامىزعا, ءوز ۇرپاعىمىزعا وي سالامىز, دەگەن ويىمەن ءبولىستى. سوندىقتان, بۇل – جوباعا تەك ماماندار مەن بالالار عانا قاتىسادى دەگەن ءسوز ەمەس. باسقا دا الەۋمەتتىك توپتاردىڭ وعان قاتىسۋى قاجەت, دەگەن ايگۇل سادۋاقاسوۆا وسى جوبامەن اينالىسقان عالىمدارعا ءسوز بەردى.
ءوز كەزەكتەرىندە ءسوز العان عالىمدار – ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-ءدىڭ پروفەسسورى نۇرسۇلۋ شايمەردەنوۆا, ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ولگا انيششەنكو ب؟؟؟؟؟؟ ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟ۇگىنگى پوليەتنوستىق قوعامدا بالالار ادەبيەتىنىڭ جايى وزەكتى بولىپ وتىرعانىنا توقتالدى. كىتاپ وقۋدىڭ ارقاسىندا بالعىنداردىڭ ادامگەرشىلىك پەن ىزگىلىكتەن سۋسىنداپ قانا قويماي, مىنا جاھاندانعان الەمدەگى اقپارات تاسقىنىنىڭ زيانىنان وزدەرىن قورعاي الاتىن كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ ازامات بولىپ قالىپتاسۋىندا ۇلكەن قىزمەت اتقاراتىنىن باسا ايتتى. عالىمدار جوبا بارىسىندا وعان قامتىلعان بالالاردىڭ وقىعاندارىن ءوز سوزدەرىمەن ايتىپ بەرۋ, سەمينار ۋاقىتىندا ءرول-رولگە ءبولىپ وقۋ, كورىنىس قويۋ ارقىلى بەينەلى ويلاۋ جانە بازالىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋعا جاعداي جاسايتىن باسقا دا كوپتەگەن جۇمىستار اتقارىلعانىن ورتاعا سالدى.
راسىندا دا, تاۋسىلماس قازىنا – كىتاپ الەمىنىڭ باي قاتپارلارىنان اسىل كەندى قازىپ العانداي بويىنا دارىتىپ, ويىن بايىتقان جاننىڭ وڭايلىقپەن جولدان تايىپ, اداسپاسى انىق. سوندىقتان دا بريفينگتە ايتىلعان بالالار ادەبيەتىن شىعارۋ ۇدەرىسىن ۇلعايتا ءتۇسۋ وتە ماڭىزدى دەگەن ويعا تولىق قوسىلدىق.
انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».