بوزداقتار مەن جاۋىنگەرلەردىڭ ەرەن ەرلىگىن بۇگىنگى ۇرپاققا ۇلگى-ونەگە ەتۋدىڭ جيناقتالعان تاجىريبەلەرى وڭىردە ءوز قولداۋىن تاۋىپ كەلەدى
مەن ءسوزىمدى ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعى قارساڭىندا رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ باستاماسىمەن ۇيىمداستىرىلعان «قايران ەرلەر, قاھارمان ارداگەرلەر!» اتتى فەستيۆالدان باستاعالى وتىرمىن. ولاي بولاتىن رەتى بار. ويتكەنى, بۇل شارا 13 اۋداندى تۇگەل قامتىپ, اقتىق مارە پوگودين اتىنداعى ورىس دراما تەاترىندا جالعاستى. قورىتىندى بايقاۋعا سوعىس ارداگەرلەرى, ەڭبەك مايتالماندارى, قوعامدىق ۇيىم وكىلدەرى, جاستار, قالا جۇرتشىلىعى قاتىسىپ, وتاندى دارىپتەۋ, ەلدى, جەردى ءسۇيۋ, ۇلكەنگە قۇرمەت, كىشىگە ىزەت سەكىلدى قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمنىڭ ايشىقتى ۇلگىلەرى جان-جاقتى ناسيحاتتالدى.
بۇل بايقاۋ, ءبىر جاعىنان, ونەر ۇجىمدارىنىڭ شىعارماشىلىق زور قۋاتىن ارتتىرۋدىڭ, كاسىبي شەبەرلىگىن جەتىلدىرۋدىڭ ءبىر كوزى رەتىندە دە ەستە قالدى. ءار شاڭىراققا زور قايعى-قاسىرەت اكەلگەن, اكەنى بالادان, بالانى انادان ايىرعان قاندى قاساپتىڭ, قولدارىنا قارۋ الىپ, اسقان جانقيارلىقپەن شايقاسقان ساربازدار مەن ساردارلاردىڭ بيىك تۇلعاسىن كوز الدىمىزعا ەلەستەتەتىن ساحنالىق قويىلىمدار ۇسىنىلىپ, مايدان اندەرى شىرقالدى. گالا-كونتسەرت تە جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ساپاربەك ايداروۆ ايماق باسشىسى ە.سۇلتانوۆتىڭ ىستىق ىقىلاسقا تولى قۇتتىقتاۋىن جەتكىزىپ, فەستيۆال جەڭىمپازدارىن ماراپاتتادى. وسىندايدا پرەزيدەنت جولداۋىنداعى «وتاندى ءسۇيۋ – بابالاردان ميراس بولعان ۇلى مۇرانى قادىرلەۋ, ونى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ, ءوز ۇلەسىڭدى قوسىپ, دامىتۋ جانە كەيىنگى ۇرپاققا امانات ەتىپ, تابىستاۋ دەگەن ءسوز. بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ جۇمىسىنىڭ تۇپكى ءمانى – وسى!» دەگەن ۇلاعاتتى سوزدەرى ويعا ورالادى.
ءيا, ەلباسىنىڭ سۇتتەي ۇيىعان اۋىزبىرلىككە, بەرەكە-ىنتىماققا جەتەلەيتىن سىندارلى ساياساتى ارقاسىندا قازاقستاندىقتار ۇلتارالىق جاراسىمدى ساباقتاستىقتى جالعاستىرىپ, تالاي بيىك بەلەستەردى باعىندىرىپ كەلەدى. اعا ۇرپاقتىڭ تىلەگى – ەل تىنىشتىعى, باعا جەتپەس باستى قۇندىلىعىمىز تاۋەلسىزدىك تامىرىنىڭ بەكي تۇسۋىنە ءوز ۇلەستەرىن قوسۋ. بۇگىندە وبلىس تۇرىندارىنىڭ جەتىدەن ءبىر بولىگىن زەينەتكەرلەر قۇراسا, 23 مىڭدايى – مۇگەدەكتەر. الەۋمەتتىك قورعاۋ جۇيەسىندەگى ينتەرنات-ۇيلەردە 2 مىڭعا جەتەعابىل جالعىزىلىكتى جاندار تۇرادى. ولاردىڭ اراسىندا وت پەن وقتىڭ اراسىنان امان-ەسەن ورالىپ, بەيبىت ومىردە ەڭبەكتىڭ تاماشا داستۇرلەرىن قالىپتاستىرعان مايدانگەرلەر ساۋساقپەن سانارلىقتاي. بار-جوعى 300 عانا. ەڭ جاسى 90-دى القىمداپ قالعانىن ەسكەرسەك, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ جاڭا جىل قارساڭىندا ەلىمىزدەگى بارلىق سوعىس ارداگەرلەرىنە ءوز اتىنان ارنايى سىي-سياپات جاساپ, جەرگىلىكتى بيلىك ورىندارىنا الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋدى كۇشەيتۋ جونىندەگى تاپسىرمالارى ارداقتىلارىمىزعا كورسەتىلگەن مەملەكەتتىك قامقورلىقتىڭ تاعىلىمدى ونەگەسى بولىپ تابىلارى داۋسىز.
وسىعان وراي وبلىس اكىمى ەرىك سۇلتانوۆ بىرنەشە ارداگەردىڭ وتباسىندا بولىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ جۇرەكجاردى قۇتتىقتاۋىن, تارتۋ-تارالعىلارىن جەتكىزدى. الدىمەن 94 جاستاعى اننا ۆاسيانوۆاعا ارنايى اتباسىن بۇرىپ, ءىلتيپات كورسەتتى. ادام جانىن شۋاققا ءبولەيتىن جىلى لەبىزدەردى مۇقاتاي ايتباەۆ, اناتولي گەرشۋنوۆ, قۋانىشباي بايمانوۆ, برونيسلاۆا گولوۆا سەكىلدى 90-نان وزعان قاريالار دا ۇلكەن قوشەمەتپەن, تەرەڭ تەبىرەنىسپەن قابىل الدى. مۇنداي سياپاتتار اۋدانداردا دا جالعاسىپ, ەلباسىنىڭ اشىق حاتى, ازىق-ت ۇلىك سالىنعان سەبەت پەن گۇل شوعى 283 قارياعا سالتاناتتى تۇردە تاپسىرىلدى. بىلتىر قايىرىمدىلىق شارالارىنان تۇسكەن قاراجاتتان 79 مىڭ زەينەتكەر 140 ميلليون تەڭگە كومەك السا, سۋىق وكوپتاردا قار جاستانىپ, مۇز توسەنگەن اعا ۇرپاق وكىلدەرىنە, جەڭىستى جاقىنداتۋعا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان تىل ەڭبەككەرلەرىنە مۇنداي قارجىلىق دەمەۋ, باسقا دا قولداۋ اكتسيالارى ودان ءارى جالعاساتىن بولادى.
ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىندا وبلىستىڭ 92 مىڭنان استام تۇرعىنى اسكەرگە الىنىپ, 34 ادام ەڭبەك ارمياسىنا شاقىرىلعان. سوعىستان 45 364 بوزداق ورالماعان. ياعني, مايدانعا اتتانعان ەكەۋدىڭ بىرەۋىنە توپىراق جات جەردەن بۇيىرعان. 1941 جىلدىڭ جازىندا پەتروپاۆل قالاسىندا 314-ءشى اتقىشدار ديۆيزياسى جاساقتالىپ, ماسكەۋ, ستالينگراد, كۋرسك ءيىنى باعىتتارىنداعى جويقىن جورىقتارعا, ەۋروپانى فاشيزمنەن ازات ەتۋگە اتسالىسقان. سوعىس ءورتى شارپىعان اۋماقتاردان 20 زاۋىت كوشىرىلىپ, قورعانىس كاسىپورىندارىنىڭ كەشەنى توپتاستىرىلعان. شارۋاشىلىقتار ستالينگرادتىڭ, دونەتسك تەمىرجولىنىڭ, ورەل وبلىسىنىڭ قالپىنا كەلتىرىلۋىنە مول قارجى اۋدارعان. ۋكرايناعا مىڭداعان باس مال جونەلتىلگەن.
سولتۇستىكقازاقستاندىقتاردىڭ جانقيارلىق ەرلىگىنىڭ بەلگىسى رەتىندە 53 جەرلەسىمىز كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىنىڭ, 11-ءى «داڭق» وردەنىنىڭ تولىق يەگەرى بولعان. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ تۇرعىندارى دا «ءبارى جەڭىس ءۇشىن, ءبارى مايدان ءۇشىن!» ۇرانىنا قىزۋ ءۇن قوسىپ, بار كۇش-قۋاتتارىن باقايشاعىنا دەيىن قارۋلانعان جاۋدى ءوز ۇياسىندا تالقانداۋعا جۇمىلدىرعانىن ماقتانىش سەزىممەن ايتا الامىز. ولاي بولسا, كۇن وتكەن سايىن قاتارى سيرەپ بارا جاتقان, دەنى وزدىگىنەن جۇرە المايتىن حالگە تۇسكەن ءار مايدانگەردى جەكە قامقورلىققا الىپ, قۇرمەت كورسەتۋدەن ايبىنىمىز اسپاسا, ابىرويىمىزدىڭ كەمىمەسى انىق.
2015 جىل تمد اۋماعىندا ۇلى وتان سوعىسى ارداگەرلەرىنىڭ جىلى رەتىندە جاريالانعانى بەلگىلى. ءوڭىر باسشىسىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ارداگەرلەر اكتيۆىندە جەڭىس كۇنىنە ازىرلىك بارىسى تالقىلانىپ, بىرقاتار ۇسىنىستار وڭ شەشىمىن تاپتى. ال استانا مەن ماسكەۋدە وتەتىن جەڭىس شەرۋىنە 17 ارداگەر قاتىساتىن بولادى. وتكەن جىلى ءار سوعىس ارداگەرىنە 50 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە ءبىر رەتتىك جاردەماقى بەرىلسە, بيىل بۇل سوما ەكى ەسەگە ۇلعايدى. سونىمەن بىرگە, تمد اۋماعىندا ءبىر رەت پويىز, بولماسا ۇشاقپەن تەگىن ءجۇرۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان. قابىلدانعان ءىس-شارالار جوسپارى شەڭبەرىندە 24 تومدىق «جەڭىس جاۋىنگەرلەرى» كىتابى دايىندالىپ, سوعىستان ورالعان 30 مىڭعا جۋىق جەرلەسىمىزدىڭ اتى-جوندەرى كىرگىزىلدى. وبلىس ورتالىعىنداعى «جەڭىس ساياباعىندا» ارنايى اللەيانىڭ ىرگەتاسى قۇيىلىپ, كوكتەمگە سالىم كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارى مەن «داڭق» وردەنىنىڭ تولىق يەگەرلەرىنىڭ ەسىمدەرى مەن ەرلىكتەرى جازىلعان ايشىقتى پانوراما بوي كوتەرەدى. تىڭ ەڭبەككەرلەرىنە دە وسى ۇردىستە قوشەمەت كورسەتىلەدى. مۇنىڭ ءبارىن ەرلىككە تاعزىمنىڭ, ەلدىكتىڭ بەلگىسىنىڭ ناقتى شارالارى رەتىندە قابىلداعان ءجون.
قاراستىرىلعان شارۋالار اياسىندا مايدان دالاسىندا قازا تاپقان جاۋىنگەرلەردىڭ قۇرمەتىنە ورناتىلعان 500-دەن استام ەسكەرتكىشتى جاڭعىرتىپ, قالپىنا كەلتىرۋگە, اباتتاندىرۋعا اۋدان اكىمدىكتەرىنىڭ, جەكە كاسىپكەرلەردىڭ قاراجات ءبولىپ وتىرعانى قۇپتارلىق. وبلىستا بىرنەشە ىزدەستىرۋ توپتارى جۇمىس ىستەيدى. ولار جىل سايىن سوعىس ءىزى سايراپ جاتقان وڭىرلەردە بولىپ, جەرلەستەرىمىزدىڭ سۇيەگىن تابۋدا, اتى-جوندەرىن انىقتاۋدا زور جۇمىستار اتقارىپ ءجۇر. بيىل دا بەلگىلەنگەن باعدارلاما بويىنشا رەسەي, ۋكراينا, بەلارۋس جەرلەرىنە اتتانۋدى بەلگىلەپ وتىر.
كەشەگى جاۋىنگەر, بۇگىنگى ارداگەر اعا ۇرپاقتىڭ ەرلىگى ەشقاشان ەسكىرمەيدى, ۇمىتىلمايدى. ولاردىڭ ءومىر, ەڭبەك جولدارى ءار قازاقستاندىقتىڭ جۇرەگىندە ماقتانىش سەزىمىن وياتىپ, كوپۇلتتى, كوپكونفەسسيالى ىنتىماقتى شاڭىراعىمىزدىڭ ىرگەتاسىن بەرىكتەندىرە تۇسۋگە قالتقىسىز قىزمەت ەتە بەرەتىن بولادى.
ەسكەندىر ەلەۋسىزوۆ,
سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى.
پەتروپاۆل.