«مەن جانباسام لاپىلداپ, سەن جانباساڭ لاپىلداپ, اسپان قالاي اشىلماق؟» دەمەكشى, ەلىمىزدىڭ بۇگىنى دە, ەرتەڭى دە, سان سالالى دامۋى دا جالىندى جاستاردىڭ جىگەرىنە, ىسكەرلىك قابىلەتىنە بايلانىستى. سان مارتە ايتىلىپ جۇرگەن, ايتىلا دا بەرەتىن ءومىردىڭ اقيقاتى وسىنداي. ەندەشە, ەرتەڭىن ويلاعان ەل ءوزىنىڭ جاس وسكىندەرىنە بۇگىن قانداي قامقورلىق تانىتىپ جاتىر؟ بىلە بىلسەك, مەملەكەت تاراپىنان جاستاردىڭ ءبىلىم الۋى, جۇمىسقا ورنالاسۋى, كاسىپپەن اينالىسۋى جانە ت.ب. جاعدايلارى ءۇشىن از قامقورلىق جاسالىپ جاتقان جوق. سونىڭ ءبىرى – جاس كاسىپكەرلەردى قارجىلاي قولداۋ.
ەلىمىزدە «تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» اتتى جوبا جۇزەگە اسىرىلا باستاعانى بەلگىلى. وسىعان وراي ءاربىر جەرگىلىكتى قالا, اۋدان اكىمدىكتەرى جاس كاسىپكەرلەرگە ارنالعان گرانتتار بەلگىلەدى. ساتباەۆ قالاسىنىڭ اكىمدىگى دە بەس باعىت, ياعني عىلىم, مادەنيەت, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, بيزنەس, مەديا سالاسىنا قاتىستى جوبالارعا كونكۋرس جاريالاعان بولاتىن. بۇرىنعىلارعا قاراعاندا بيىلعى كونكۋرستىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى, جاسى 14-كە تولعان جاسوسپىرىمدەرگە دە قاتىسۋعا رۇقسات بەرىلدى.
جاريالانعان كونكۋرسقا بارلىعى 48 ءوتىنىش ءتۇستى. ولار ءوز جوبالارىن ارنايى كوميسسيانىڭ تالقىسىنا سالىپ, قورعاپ شىقتى. كوميسسيا 10 جوبانى جەڭىمپاز دەپ تانىدى.
جەڭىمپازدارعا گرانت تاپسىرۋ سالتاناتتى جاعدايدا ءوتتى. ساتباەۆ قالاسىنىڭ اكىمى مۇرات بورىباەۆ بۇگىنگى جاس كاسىپكەرلەردىڭ كەلەشەكتە بيزنەستىڭ ءىرى وكىلدەرىنە اينالۋىنا تىلەكتەستىك ءبىلدىردى.
«سىزدەردىڭ بۇگىنگى تالاپتارىڭىز – ەرتەڭگى زور ىستەرىڭىزدىڭ العاشقى باسپالداعى عانا. مەملەكەتتىڭ قامقورلىعى ارقاسىندا كاسىپتەرىڭىز وركەندەپ, قاناتىن جايا بەرسىن», دەدى ول.
قالانىڭ بەلگىلى كاسىپكەرلەرى ا.تۇرلۇبەك, ءا.وتەعالي ۇلى 90-جىلدارداعى قيىنشىلىقتار تۋرالى ءسوز قوزعادى.
«بىزگە مەملەكەت ول كەزدە گرانت بەرگەن جوق, ويتكەنى ونداي مۇمكىندىك تە جوق ەدى. بانكتەردىڭ نەسيە ۇستەمەسى ءتىپتى اقىلعا قونىمسىز بولدى. سونداي قيىندىقتار قازىر كەيىن قالدى. مەملەكەت ەلىمىزدە كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا جان-جاقتى قامقورلىق تانىتىپ كەلەدى. وسى قامقورلىقتى سەزىنە بىلگەندەرىڭىز ابزال. حالىققا قوسىمشا جۇمىس ورىندارىن ۇسىنۋ, ءتيىستى سالىق تولەۋ ارقىلى قالانىڭ قازىناسىن تولىقتىرۋ كەرەك», دەگەن اعا بۋىن وكىلدەرى جاس كاسىپكەرلەرگە ساتتىلىك تىلەدى.
جەڭىمپاز اتانعان جاستاردىڭ اراسىندا ەڭ جاسى كىشىسى ەسكەندىر ارداق ۇلى ەكەن. ول ءبىلىم يننوۆاتسيالىق مەكتەبىنىڭ 11-سىنىبىندا وقيدى. تابيعاتىنان يكەمى بار بالا اعاشتان قازاقتىڭ ۇلتتىق مۋزىكالىق اسپاپتارىن, كيىز ءۇي , ت.ت. كادەسىي رەتىندە جاسايدى.
«بالامىزدىڭ يكەمىن بايقاعان سوڭ, العاشىندا «تەلەفون شۇقىلاپ وتىرعانشا, وسى ونەرىڭ دۇرىس» دەپ كومپيۋتەر, باسقا دا قۇرال-جابدىقتارىن الىپ بەرگەنبىز. قازىر ول جۇمىسىن جەتىلدىرە ءتۇستى, سوندىقتان, جاڭا قۇرال-جابدىقتار الۋ قاجەتتىگى تۋىندادى. سوندىقتان لازەرلىك شەبەرحانا اشۋ تۋرالى جوبا جاساپ, كونكۋرسقا قاتىسىپ, جەڭىپاز اتانىپ وتىر. ءبىز بۇعان وتە قۋانىشتىمىز, العىستان باسقا ايتارىمىز جوق», دەيدى ەسكەندىردىڭ اتا-اناسى ارداق پەن باقىتكۇل. ەسكەندىر جاسايتىن دۇنيەسىنىڭ ديزاينىن دا ءوزى ويلاستىرادى.
قۇرىلىسقا قاجەتتى سىم وندىرۋمەن اينالىسۋدى قولعا العان جاس كاسىپكەر بوتا ءحافيزوۆتىڭ جوباسى دا وزىندىك ەرەكشەلىگىمەن تارتىمدى. ول شاعىن تسەح اشىپ, ءوندىرىستى جولعا قويىپ العان سوڭ, سۇرانىستىڭ مول بولاتىنىنا سەنىمدى.
ء«بىزدىڭ وڭىرىمىزدە, اسىرەسە جەزقازعان, ساتباەۆ قالالارىندا كەيىنگى جىلدارى قۇرىلىس قارقىن الا باستادى. سونى كورىپ, ءبىلىپ جۇرگەن سوڭ, وسىنداي يدەيا تۋىندادى», دەگەن حافيز ويداعىنى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىكتىڭ مولايا تۇسكەنىنە قۋانىشتى.
ال جەڭىمپازدار قاتارىنان كورىنگەندەردىڭ ءبىرى رينات مۇحامەتشين دانەكەرلەۋ تسەحىن اشۋدى كوزدەسە, گۇلدانا شاكەنوۆا دتف اركىلى جانە شەلكوگرافيا ادىسىمەن ەكسكليۋزيۆتى كيىم وڭدەۋدى قولعا الۋدى ماقسات ەتكەن. ءاربىر جوبانىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بار. جەڭىمپازدارعا 2 ملن 500 مىڭ تەڭگەدەن 3 ملن 500 مىڭ تەڭگەگە دەيىن گرانت بەرىلدى.
«جاس كەلسە – ىسكە» دەگەندەي, جاستاردىڭ ءوز كاسىپتەرىن قولعا العاندارى ارينە, وتە ءسۇيىنىشتى. ولاردىڭ قاتارى جىل ساناپ ارتىپ كەلەدى. دەگەنمەن ءالى دە ازدىق ەتىپ جاتقانى دا بەلگىلى. بۇل تۋرالى ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى حالىققا جولداۋىندا «2029 جىلعا قاراي ورتا بيزنەستىڭ ەل ەكونوميكاسىنداعى ۇلەسى 15 پايىزعا جەتۋى كەرەك. بۇل – ۇكىمەتتىڭ الدىندا تۇرعان ماڭىزدى مىندەت. قازىر بۇل كورسەتكىش – 7 پايىز شاماسىندا. ءار كاسىپكەر قولداۋدىڭ قانداي ءتۇرى بار ەكەنىن جانە وعان قالاي قول جەتكىزە الاتىنىن ەش قيىندىقسىز ءبىلىپ وتىرۋى قاجەت. سوندا شاعىن بيزنەس ورتا بيزنەس ساناتىنا وتۋگە مۇددەلى بولادى» دەگەن بولاتىن.
پرەزيدەنتتىڭ اتاپ كورسەتكەنىندەي, «شاعىن بيزنەستىڭ ورتا بيزنەسكە وتۋگە مۇددەلى» بولۋىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ءبىر جولى – جاس كاسىپكەرلەرگە جەرگىلىكتى اكىمدەردىڭ گرانتىن بەرۋ. وسى جوبا اياسىندا قانشاما جاس كاسىپكەر ومىرگە جولداما الدى. كەلەسى جىلدان باستاپ «تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» گرانتى جەرگىلىكتى دەڭگەيلەردە دە بەس ەمەس, التى باعىتتان تۇراتىن بولادى. ويتكەنى بۇعان ۆولونتەرلىك باعىت تا قوسىلادى. دەمەك جاڭا جوبالار جالعاسىن تابادى. كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋى ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا الىپ كەلەدى. جاس كاسىپكەرلەرگە دەگەن قامقورلىقتىڭ تۇپكى ماقساتى دا – وسى.
ۇلىتاۋ وبلىسى,
ساتباەۆ قالاسى