دەگەن ساۋال توڭىرەگىندە وي-پىكىرلەر الماسقان ايماقتىق القالى جيىندا تىڭ باستامالار مەن قاناتقاقتى جوبالار جونىندە دە كەڭىنەن اڭگىمەلەندى
«قازپوشتا» اق قالىپتاسۋ, رەفورمالاۋ جولدارىنان ءساتتى ءوتىپ, بۇگىنگى كۇنى ەلىمىزدىڭ تۇرعىندارىنا پوشتالىق-قارجىلىق قىزمەتتىڭ كەڭ ءتۇرىن كورسەتەتىن جانە قۋاتتى فيليالدىق جەلىلەردى بىرىكتىرەتىن ۇلتتىق وپەراتورعا اينالىپ وتىر. كومپانيا ەلباسى قويعان تالاپتارعا سايكەس پوشتانىڭ كوپقىرلى قىزمەتىن ودان ءارى جەتىلدىرە ءتۇسىپ, قارجىلىق ينستيتۋتقا اينالدىرۋ ءۇردىسىن جەدەلدەتۋدى نەگىزگى باعدار ەتكەن. وسىعان وراي «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى» اق پەن «قازپوشتا» اق باسقارماسى مەملەكەت باسشىسى ىسكە قوسقان «ترانسفورماتسيا» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا بەلسەنە كىرىستى. بۇل ءۇردىس كورپوراتيۆتى باسقارۋدىڭ جاڭا دەڭگەيىن قالىپتاستىرۋدى, باسەكەگە قابىلەتتى جانە الەمنىڭ ۇزدىك تاجىريبەسىن قولدانۋ ارقىلى جۇمىستىڭ قاعيدالارىن قايتا قاراۋ ەسەبىنەن قارجىلىق جانە وپەراتسيالىق تيىمدىلىكتى كوتەرۋدى دىتتەيدى. وسى تالاپتار ۇدەسىنەن شىعۋدى باستى مۇرات ەتكەن «قازپوشتا» اق سقوف قىزمەت كورسەتۋدىڭ وسى زامانعى ادىستەرى مەن ستاندارتتارىن يگەرۋ جولىن تالماي ىزدەستىرىپ كەلەدى. سان-سالالى جۇمىستا اۋىلدىق اۋماقتاردى, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ, زەينەتكەرلىك, تولەم كارتىشكەلەرىنىڭ ۇلتتىق بانكارالىق جۇيەلەرى, ينتەرنەتكە باعدارلانعان قىزمەتتەر ءبىر-ءبىرىمەن تىعىز بىرلىكتە ۇيلەستىرىلگەن. ونىڭ ۇستىنە اق ەلدى مەكەندەردە ەڭبەكاقى مەن زەينەتاقى تولەۋ, تولەمدەردى قابىلداۋ, پلاستيكالىق كارتالاردى شىعارۋ جانە تاعى باسقا بانكتىك قىزمەتتەردىڭ تۇرلەرىن ىسكە اسىراتىن بىردەن-ءبىر ۇيىم ەكەنىن ەسكەرسەك, جەرگىلىكتى بولىمشەلەرگە ارتىلار جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ەسەلەنە تۇسەرى انىق.
«قازپوشتا» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى باعدات ءمۋسيننىڭ جەتەكشىلىگىمەن قىزىلجار وڭىرىندە وتكەن كوشپەلى ايماقتىق كەڭەسكە كومپانيانىڭ وزگە دە باسشىلىق قۇرامى, اقتوبە, قوستاناي, قاراعاندى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنان جەرگىلىكتى فيليال جەتەكشىلەرى, رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق, اۋداندىق باسىلىم مەن باسپا وكىلدەرى قاتىسىپ, اۋىلدىق جەرلەردەگى پوشتا بايلانىسىن جەتىلدىرۋ, تاسىمالداۋ جيىلىگىن كوبەيتۋ, بولىمشەلەردىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ, وزىق ءادىس-تاسىلدەردى ەنگىزۋ, تاعى باسقا ماسەلەلەر توڭىرەگىندە كەڭىنەن تالقىلادى.
جيىن باستالار الدىندا ءمارتەبەلى قوناقتار سۇرىپتاۋ جانە تاسىمالداۋعا ارنالعان ۋچاسكەدە ورناتىلعان اۆتوماتتى جەلى جۇمىسىمەن تانىستى. جاڭا جوبانىڭ ارتىقشىلىعى سول, ول مەرزىمدى ءباسپاسوزدى سۇرىپتاۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋعا, ەڭبەك شىعىنىن ازايتۋعا, جەتكىزۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەردى.
دوڭگەلەك ۇستەلدى باعدات باتىربەك ۇلى جۇرگىزىپ, «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى قۇرامىنا ەنەتىن كومپانيا الدىندا تۇرعان كەلەلى مىندەتتەرگە جان-جاقتى توقتالدى. ول جينالعاندار ەسىنە «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جاريالانعان سۇحباتتاردى (26 قاراشا «ترانسفورماتسيالاۋ: تىڭ تالاپتار تۇرعىسىنان», 19 قىركۇيەك «كازپوچتا تۇيتكىلدى ماسەلەلەر ءتۇيىنىن قالاي شەشپەك؟») ەسكە سالىپ, ترانسفورماتسيا باعدارلاماسى, ونىڭ شەڭبەرىندە اتقارىلىپ جاتقان اۋقىمدى جوبالار تۋرالى ايتىپ بەردى. ەڭ باستى پروبلەما باسىلىمدار مەن حات-حابارلاردى اۋىلدىق جەرلەرگە ۋاقىتىلى جەتكىزۋگە تىرەلەدى. جاسىراتىنى جوق, حات-حابارلاردىڭ, گازەتتەردىڭ كەشىكتىرىلۋى جايلى شاعىمدار ءجيى تۇسەدى. وسى ءبىر ولقىلىقتى بولدىرماۋ ءۇشىن تاسىمالدى اپتاسىنا ەكى رەت, ودان ءۇش رەت ۇيىمداستىرۋدى دىتتەيتىن قاناتقاقتى جوبالاردىڭ تيىمدىلىگىنە وڭ باعا بەردى. الداعى ماقسات – اۋىلدارداعى بايلانىس بولىمشەلەرىن جابۋ ەمەس, كەرىسىنشە, ساقتاپ قالۋ, جۇمىسىن جانداندىرۋ. ودان ءارى گازەتتەرگە ينتەرنەت ارقىلى جازىلۋ, قالالاردا پيك-تەرمەن قويان-قولتىق قارىم-قاتىناستى رەتكە كەلتىرۋ, 2017 جىلعا قاراي تومەنگى جالاقىنى 30 پايىزعا كوبەيتۋ مىندەتتەرى تۇرعانىن ايتا كەلىپ, «پوشتا تۋرالى» زاڭ جوباسى ازىرلەنىپ جاتقانىن, پوشتا جۇمىسىن جانداندىرۋعا بايلانىستى ناقتى ۇسىنىستار ەنگىزىلگەنىن جەتكىزدى. تاعى ءبىر ماڭىزدى جوبا «قازپوشتا» جۇيەسى ارقىلى ەلەكتروندى ساتۋ مۇمكىندىگىن دامىتۋ بولىپ تابىلادى.
جيىندا سقوف ديرەكتورى ەرىك نۇراقاەۆ اتقارىلعان جۇمىستارمەن قاتار قالىپتاسقان ءىس-تاجىريبەلەرمەن دە ءبولىستى. 2015 جىلدىڭ باسپاسوزىنە جازىلۋ ناۋقانىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا گازەت-جۋرنالدار كورسەتكىشى 170 مىڭ دانانى قۇرايدى. تارالىمنىڭ 88,7 پايىزى اۋىلدىق جەرلەرگە تيەسىلى. پوشتانى تاسىمالداۋ 101 باعىت بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى, مارشرۋتتىڭ جالپى ۇزىندىعى 27 مىڭ شاقىرىمعا تەڭ. اۋدان ورتالىقتارىنا پوشتا اپتاسىنا 4-5 رەت, ال اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردىڭ بايلانىس بولىمشەلەرىنە 2-3 رەت جەتكىزىلەدى. جاڭا جىلدان باستاپ اۋدانارالىق باعىت بويىنشا پوشتا تاسىمالداۋ جيىلىگىن اپتاسىنا 3 رەتتەن كەم قىلماۋ مىندەتى تۇر. وڭىردە 14 ورتالىق وپەراتسيا ۋچاسكەسى, 14 قالالىق پوشتا بايلانىسى بولىمشەسى, 88 پوشتا بايلانىسى بولىمشەسى جۇمىس ىستەپ, 339 ەلدى مەكەنگە قىزمەت كورسەتەدى. بۇدان تىسقارى 17 جىلجىمالى بولىمشە 220 ەلدى مەكەندى قامتيدى, 19 تولەماقى قابىلداۋ قوسىنى بار. سوڭعى 4 جىلدا قىزمەت كولەمى 2,1 ەسە, ەڭبەك ونىمدىلىگى 2 ەسە ءوستى.
القالى باسقوسۋدا «سەۆەرنىي كازاحستان» باسپاسىنىڭ ديرەكتورى يۆان موور, وبلىستىق «سولتۇستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى جاراسباي سۇلەيمەنوۆ, جامبىل اۋداندىق «اۋىل ارايى» گازەتىنىڭ رەداكتورى اسەت مۇستافين, وسى جولداردىڭ اۆتورى, تاعى باسقالارى سويلەپ, قوردالانعان ماسەلەلەردى بىرلەسىپ شەشۋ, تاراتۋ جيىلىلىگىن كوبەيتۋ, پوشتا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن كوبەيتۋ, اسىرەسە, اۋدان ورتالىقتارىنان ەلدى مەكەندەرگە گازەت-جۋرنالداردى تاسىمالداۋدى كەشىكتىرمەۋ ماسەلەلەرىن ءسوز ەتتى.
جيىن سوڭىندا ب. مۋسين بايلانىس سالاسىندا 40 جىلدان بەرى ءمىنسىز قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقان شال اقىن اۋدانى اقانباراق اۋىلىنىڭ حات تاسۋشىسى الما احمەتوۆاعا «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىن سالتاناتتى جاعدايدا تاپسىردى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.