تۇرسىنعالي ەدىلوۆ, باپكەر: كۋبا قابىلاندارىنىڭ «قۇپياسىن» اشتىم

– تۇرسىنعالي اعا, 2000 جىلى ەلى­مىزدىڭ بىلعارى قول­عاپ شەبەرلەرى الىستاعى اۋسترا­ليادا ايدى اسپانعا شى­عاردى. سول كەزدەرى بوكسشىلارمەن بىرگە ءسىزدىڭ دە داڭقىڭىز شارتاراپقا تارادى. دەسەك تە ەدىلوۆ ەسىمدى بىلىكتى باپكەردىڭ بارىن ءبىز 1996 جىلى اتلانتا وليمپياداسى قارساڭىندا بىلگەن ەدىك. اتالعان دوداعا ءسىز ەرماحان ىبىرايىموۆتى باپتاپ اپاردى­ڭىز. اڭگىمەمىزدىڭ القيسساسىن سودان باستاساق...

– وتكەن عاسىردىڭ 80-جىل­دارىنىڭ ەكىنشى جارتىسىندا ەرماحاندى جات­تىعۋ زالى مەن ءتۇرلى جارىس ءجيى كو­رەتىنمىن. سىرتتاي ونىڭ دەنە ءبىتىمى, شويىن جۇدىرىعى, رينگتەگى قيمىل-قوزعالىسىنا قىزىقتىم. سودان 90-جىلدارى تابالدىرىقتان اتتادى. زاماننىڭ اپاي-توي كەزى. قيىن ۋاقىت. جوقشىلىق. «باي­تال تۇگىل, باس قايعى» بولعان كە­زەڭ. سول تۇستا ەرماحان شارشى الاڭ­نان مۇلدەم كورىنبەي كەتتى. بىردە ونى كەزدەيسوق كەزىكتىرىپ قالدىم. «ەرماحان, جوق بولىپ كەتتىڭ عوي. بوكستى مۇلدەم قويعانسىڭ با؟» دەسەم, «اعا, ارا-تۇرا دايىندالىپ ءجۇرمىن», دەپ ءتىل قاتتى. ونى ەستىگەندە كوڭىلىم قۇلازىدى. ەكەۋمىز دالاعا شىعىپ, ءبىراز اڭگىمەلەستىك. سىر سۋىرتپاقتاسام, تولىققاندى جات­تىعۋ جاساۋعا جاعدايىنىڭ جوق­تىعىن العا تارتادى. ول كەزدە مەنىڭ جەكە كاسىبىم بار, جاي-كۇيىم جامان ەمەس ەدى. «بوكس – كيەلى ونەر. وعان ءجۇردىم-باردىم قا­راۋعا بولمايدى. سەن «ديناموعا» كەل, سول جەردە دۇ­رىستاپ دايىندال. ال باس­قا ماسەلەلەرگە باس قاتىرما, ول جاعىن ءوزىم شەشەمىن», دەپ جاس جىگىتتى جىگەر­لەندىردىم.

كوپ ۇزاماي ەرماحان جات­تىعۋعا كەلدى. داڭقتى باپكەر ستانيسلاۆ بولدىرەۆ­تىڭ «مىنە, زالعا وليمپيا ويىندارىنىڭ قولا جۇلدەگەرى كەلدى...» دەپ ايتقانى سول كەز ەدى عوي. ءبىز تەك ەزۋ تارتتىق. ەرماحان ىڭعايسىزدانىپ قالدى. راسىندا دا, قازاقستاننان شىققان تۇڭعىش الەم چەمپيونى ۆالەري راچكوۆ باستاعان ءبىر شوعىر جۇلدىزدى تاربيەلەگەن باپكەر­دىڭ اۋزى دۋالى ەكەن. ارادا ەكى جىلدان اسا ۋاقىت وتكەندە شاكىرتىم 1996 جىلى اتلانتادا الاۋى تۇتانعان وليمپيا ويىن­دارىندا قولا مەدالدى موينىنا ءىلدى. شىنى كەرەك, ءاۋ باستا مەن بولدىرەۆتىڭ ءسوزىن كەكەسىن رەتىندە قابىلدادىم. كەيىن­نەن ويلانىپ كورسەم, كوپتى كورەگەن قارت باپكەر ەگەر ەرماحان جانىن سالىپ جاتتىعىپ, وسى سپورت تۇرىنە ادالدىق تانىتسا, ونىڭ بولاشاعى جارقىن بولاتىنىنا سەنگەن ەكەن. ال جوعارىداعى ءسوزدى ستانيسلاۆ ميحايلوۆيچ ءوزىنىڭ التىن ۋاقىتىن زايا قىلىپ, كوشەدە بوسقا دالاقتاپ جۇرگەن دارىندى بوكسشىنىڭ نامىسىنا ءتيىپ, قامشىلاۋ ءۇشىن كوپشىلىك الدىندا ادەيى ايتقان ەكەن عوي.

– شارشى الاڭعا قايتا ورالعان­نان سوڭ, ىبىرايىموۆقا بۇرىنعى دەڭ­گەيىنەن كورىنۋ وڭاي بولماعان سەكىلدى. ولاي دەۋگە نەگىز 1995 جىلى بەرليندە وتكەن الەم چەمپيوناتىندا ءساتسىز ونەر كور­سەتتى ەمەس پە؟

– وتكەن عاسىردىڭ اياعىندا 71 كگ سال­ماق دارەجەسىندە باسەكەلەستىك وتە كۇشتى بولدى. ول سالماقتا كىلەڭ «سەن تۇر, مەن اتايىندار» ەدى. الەمنىڭ ەكى دۇركىن چەمپيونى, رۋمىنيالىق فرانچيك ۆەستاگ پەن الەم چەمپيونى, پانامەريكا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى الفرەدو دۋحەرحەلدى ەرماحاننىڭ جەڭە المايتىنىن بىلدىك. ويلانا-تولعانا كەلە 75 كگ سالماققا اۋىسۋدى ءجون كوردىك. سودان 1995 جىلى بەرليندەگى الەم چەمپيوناتىنا اتتاندىق. وكىنىشكە قاراي, ىبىرايىموۆ تۇساۋكەسەر كەزدەسۋىن­دە ماجارستاننىڭ مارقاسقاسى جولت ەردەيدەن جەڭىلدى. وسى ساتسىزدىكتەن كەيىن ۇيرەنشىكتى سالماققا قايتا ورالىپ, تاش­كەنتتەگى ورتالىق ازيا ويىندارىنا قاتىستىق. ول جاقتا دا جولىمىز بولمادى. سونىڭ كەسىرىنەن شاكىرتىم ۇلتتىق قۇرامادان شىعىپ قالدى. تىپتەن, «ەرماحان ىبىرايىموۆتان جاقسى بوكس­شى شىقپايدى» دەپ ايتقاندار دا تابىلدى. بىراق ءبىز «بيتكە وكپەلەپ, تونىمىز­دى وتقا جاققان» جوقپىز. قايتا ادەتتەگى­دەن ەكى-ءۇش ەسە ارتىق دايىندالدىق. الداعى ماڭىزدى جارىس ريمدە الاۋى تۇتان­عان دۇنيەجۇزىلىك اسكەريلەر ويىندارى ەدى. «ماڭگى قالا» اتانعان يتاليانىڭ استاناسىنا مەن ءوز قالتامنان قارجى شىعارىپ, ەرماحانمەن قوسا, مارات مازىمباەۆ پەن نۇرلان قالىباەۆتى اپاردىم. ءدۇبىرلى دودادا ىبىرايىموۆ باس جۇلدەنى ولجالادى. ءسويتىپ, ۇزاققا سوزىلعان ساتسىزدىكتىڭ سەڭى سوگىلىپ, قايتا «اتقا قوندىق». ريمدەگى ونەرىمىزگە ريزا بولعان ۇلتتىق كوماندانىڭ باس باپكەرى ءابدىسالان نۇرماحانوۆ شاكىرتىمدى ازيا چەمپيوناتىنا قاتىساتىنداردىڭ تىزىمى­نە قوستى. تاشكەنتتە ەرماحان ەرلەدى. وسى­نىڭ الدىندا عانا جەڭىلگەن وزبەك بوكس­شىسىن بۇل جولى كوگالا قويداي ساباپ, جارىس جەڭىمپازى اتاندى.

– حوش, سونىمەن امەريكاعا دا جەت­تىڭىزدەر. شاكىرتىڭىزدىڭ اتلانتاداعى ونەرى كوڭىلىڭىزدەن شىققان بولار؟

– 1996 جىلى اقش-تا الاۋى تۇتانعان وليمپيا ويىندارىندا ەرماحان جاقسى ونەر كورسەتتى. ءمۇيىزى قاراعايداي بوكس­شىلاردى ايقىن ۇتقان ەرماحاننىڭ تەك الفەردو دۋۆەرحەلگە ءالى جەتپەدى. نەگىزى كۋبالىقپەن ول ەكى راۋند بويى تەڭ دارەجەدە ايقاستى. بىراق شەشۋشى تۇستا شارشاپ قالدى. بۇل رەتتە ىبى­را­يىموۆتىڭ كەزىندە ەكى-ءۇش جىلداي بوكس­تان قول ءۇزىپ قالعانى كەرى اسەرىن تيگىزدى. ناتيجەسىندە, اتلانتادا ول قولا مەدالدى موينىنا ءىلدى.

– 1997 جىلى قازاقستان قۇرا­ما­سىنىڭ تىزگىنىن ۇستادىڭىز. سول كەزدە كۋبا قۇراماسى ءبىز ءۇشىن الىنباس قامال ەدى. ولاي دەۋگە نەگىز, اتلانتا وليمپياداسىندا قارا قابىلاندارمەن جولىققان ءتورت جەرلەسىمىز دە جەڭىلىستىڭ كەرمەك ءدامىن تاتتى.

– ونىڭىز راس. اتلانتادا بولات ءجۇمادىلوۆ مايكرو رومەرودان, بولات نيازىمبەتوۆ گەكتور ۆينەتتەن, نۇرجان سمانوۆ حۋان ەرناندەستەن, ەرماحان ىبىرايىموۆ الفەردو دۋۆەرحەلدەن ۇتىلدى. باسقا دا جارىستاردا سولارعا ۇنەمى ەسەمىز كەتىپ ءجۇردى. ۇلتتىق كومان­دانىڭ تىزگىنىن ۇستاعان بەتتە «نەگە كۋبا­لىقتاردان قايتا-قايتا جەڭىلە بەرە­مىز؟» دەگەن وي مەنى قاتتى مازالادى. سول تىعىرىقتان شىعۋدىڭ جولىن قاراس­تىردىق. ال ونىڭ جولى بىرەۋ عانا – كۋبا قۇراماسىمەن بىرلەسكەن وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىن وتكىزۋ. وسىنداي قادام ارقىلى بوستاندىق ارالى بوكسشىلارىنىڭ ءبىراز قۇپياسىنا قانىعۋ ەدى.

– ولاردى ەلگە كىمدەر ارقىلى شا­قىرتتىڭىزدار؟ يت ارقاسى قياندا كۋبانىڭ جۇلدىزدى قۇراماسى قازاق­تاردىڭ ۇسىنىسىن بىردەن قابىلدادى ما؟

– جوعارىداعىداي شەشىمگە كەلگەننەن سوڭ, دوسىم, تانىمال تاەكۆوندوشى قابيبەك مۇحيتوۆپەن وسى ماسەلە تۋرالى كەڭىنەن اقىلداستىم. ىسكەر ازا­مات دەرەۋ شەشىمىن تاپتى. ەكەۋمىز كۋبانىڭ كونسۋلى مارسەلو كابالەرونىڭ قابىلداۋىنا باردىق. اڭگىمە بارىسىندا مەن اتى اڭىزعا اينالعان بوكسشى, وليمپيادا مەن الەمنىڭ ءۇش دۇركىن چەمپيونى, باركەر كۋبوگىنىڭ يەگەرى تەوفيلو ستيۆەنسونمەن بىرگە تۇسكەن سۋرەتىمدى كورسەتتىم. ول اڭ-تاڭ. لەزدە: ء«بىزدىڭ ۇلتتىق باتىرىمىزدى ءسىز قايدان تانيسىز؟» دەپ سۇراقتىڭ استىنا الدى. مەن شىمىرىكپەستەن: «تەوفيلو – مەنىڭ جان دوسىم!» دەپ جاۋاپ بەردىم. سودان كابالەرو كۋباعا حابارلاسىپ, جەرگىلىكتى فەدەراتسيا باسشىلارىنىڭ رۇقساتىن الدى. كەلىسىم بويىنشا بار­لىق شىعىندى قازاقستان جاعى كوتەردى. ارادا ءبىراز ۋاقىت وتكەننەن كەيىن كۋبا قابىلاندارى قازاقستانعا كەلدى. الا­تاۋ باۋرايىندا وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىن وت­كىزىپ, سوڭىندا قوس مەملەكەت­تىڭ گۇرزى جۇدىرىقتى جىگىتتەرى اراسىندا ماتچتىق كەزدەسۋ ۇيىمداستىردىق.

– وسىنداي اۋقىمدى شارانى ات­قارۋ ءۇشىن قىرۋار قارجى قاجەت. ول تۇستا ەل ەكونوميكاسى ءالسىز كۇيدە ەدى. تىعىرىقتان قالاي شىقتىڭىزدار؟

– مەن الماتىداعى «بەككەر» كوم­پا­نياسىنىڭ باسشىسىنا كىردىم. «سىز­دەرگە مىقتى جارناما كەرەك بولسا, كىلەڭ جۇلدىزداردان جاساقتالعان كۋبا قۇراماسىن الماتىعا شاقىرتۋعا مۇم­كىندىگىمىز بار. ولارمەن بىرگە جاتتىعا­مىز, سوسىن جارىس وتكىزەمىز. سىزدەر باس دەمەۋشى بولساڭىزدار, مارحابات!» دەدىم. العاشىندا ولار سەنبەدى. سوسىن كەزدەسۋگە وزدەرى شاقىردى. ايبا-نىڭ ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى بەكەت ماحمۋدوۆپەن بىرگە كەلىسىلگەن جەرگە باردىق. ول جەردە بىزدەن بولەك الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى قايرات بوكەنوۆ تە بولدى. ءبارىن ايتتىق, تۇسىندىردىك, ۇعىندىردىق. «بەككەردىڭ» باسشىسى 70 مىڭ دوللار بەردى. بوكەنوۆ مىرزا دا وسى باستامانى قولداپ, بارىنشا كومەك كورسەتتى.

نەزىگى, بۇل جيىننىڭ بىزگە بەرگەنى كوپ. بىرىنشىدەن, 2000 جىلى سيدنەي وليمپياداسىندا قازاقتىڭ قايسار ۇل­دارىمەن جولدارى قيىسقان كۋبالىق بوكس­شىلاردىڭ ۇشەۋى دە جەڭىلىستىڭ كەرمەك ءدامىن تاتتى. ەكىنشىدەن, قازاقستاننىڭ سول كەزدەگى پرەمەر-ءمينيسترى نۇرلان بالعىمباەۆ وسى جارىستى تاماشالاۋعا سپورت سارايىنا ارنايى كەلدى. ءدال سول كەزدە بەكەت ماحمۋدوۆ ايبا-داعى باس­شىلىق قىزمەتكە اۋىسىپ, رەسپۋب­ليكا­لىق بوكس فەدەراتسياسىنىڭ ورنى بوس تۇرعان. مەن سونى بالعىمباەۆقا ايتتىم. لاۋازىمدى تۇلعا ەش ويلانباس­تان وتاندىق بوكستىڭ تىزگىنىن ۇستاۋعا كەلىسىمىن بەردى. مىنە, كۋبالىق بىلعارى قول­عاپ شەبەرلەرىن ەلگە شاقىرعاننىڭ ار­قا­سىندا ءبىراز ماسەلە وڭ شەشىمىن تاپتى.

– ءبىر كەزدەرى ءوز شاكىرتتەرىڭىزدى جارىسقا اپارۋ ءۇشىن بازاردا ماكارون ساتقان ەكەنسىز. سول اڭگىمە قان­شالىقتى راس؟

– ونىڭ ەش وتىرىگى جوق. 1997 جىلى تايلاندتا وتەتىن كورول كۋبوگىنە قا­تى­سۋ ءۇشىن قاراجات تاپپاي قينالدىق. سودان گازەت بەتتەرىن پاراقتاي وتىرىپ, ۇن ونىمدەرىن ساتاتىن ءبىر فيرما­عا كو­زىم ءتۇستى. ەرماحاندى ەرتىپ الىپ, الما­­تىنىڭ ىرگەسىندەگى بايسەركە اۋ­لىن­­دا ورنالاسقان كاسىپورىننىڭ باسشى­سى اكەجان ىزىمباەۆپەن كەزدەستىك. ول كىسى ءبىزدى سىرتتاي بىلەدى ەكەن. نە جاع­دايمەن كەلگەنىمىزدى ايتتىق. اكە­جان: «اقشانىڭ ءبارى اينالىمدا, قازىر قو­لىمدا قارجى جوق. قالاساڭىزدار, ۇن ونىم­دەرىن بەرەيىن. سونى ساتساڭىزدار ءبىراز پايدا كورەسىزدەر», دەدى. سودان ەكى كاماز-عا ماكاروندى تيەپ الدىق تا, كوك بازارعا تارتتىق. ول جەردە بوكستان كسرو چەمپيوناتىنىڭ جۇلدەگەرى تالعات بەردىبەكوۆ باسشىلىق قىزمەت اتقاراتىن. ول سوزگە كەلمەدى. تالعات تاۋارىمىزدى وتكىزىپ, تيەسىلى اقشامىزدى ساناپ بەردى. سودان تۇسكەن قاراجاتقا بانگكوككە بارىپ, جاقسى ناتيجە كورسەتىپ قايتتىق.

– عاسىرلار توعىسىندا الاۋى تۇ­تانعان سيدنەي وليمپياداسىندا بوكس­­­­شىلارمەن بىرگە ءسىزدىڭ دە جۇل­دى­زى­ڭىز جارقىراي جاندى. سول دودا­­عا قاتىسقان قازاقتىڭ جەتى جىگىتى­نىڭ تورتەۋى جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرى­لىپ, جالپىكوماندالىق ەسەپتە ءۇشىن­شى ورىنعا تابان تىرەدىك. جاسىل قۇرلىق­تاعى جارىستى جادىڭىزدا ءجيى جاڭ­عىر­تاتىن شىعارسىز.

– ونداي ساتتەر ەش ۋاقىتتا ۇمىتىل­مايدى. سيدنەيدە العاشقى التىندى بەكزات ساتتارحانوۆ ولجالادى. ءوزىمنىڭ ءتول شاكىرتىم ەرماحان ىبىرايىموۆقا دا تەڭ كەلەر ەشكىم بولعان جوق. بولات ءجۇمادىلوۆتىڭ دە وليمپيادا چەمپيونى اتاناتىنىنا كۇماندانعاندار كەم­دە-كەم ەدى. الايدا فينالدا ول تايلاند­تىق ۆيجان پونليندىگە ەسە جىبەردى. مۇحتارحان دىلدابەكوۆ شەشۋشى تۇستا اعىلشىن ودلي حارريسوننىڭ وسال تۇسىن تابا المادى. قالعان ءۇش بوكسشىمىز دا جامان جۇدىرىقتاسقان جوق. ولار شيرەك فينالعا دەيىن جەتتى.

– ءبىزدى ءبىر ەرەكشە قىزىقتىرا­تىن جايت, ءسىز سيدنەي وليمپياداسىنا 20 جاستاعى بەكزات ساتتارحانوۆتى اپاردىڭىز. سول كەزدە ول ەل چەمپيوناتىندا ءالى توپ جارماعان ەدى. بەكزاتقا ايرىقشا سەنىم ارتۋىڭىزدىڭ سىرى نەدە؟

– ءيا, ول كەزدە بەكزات قازاقستان چەمپيونى اتانباعان. قوستانايدا وتكەن ەل بىرىنشىلىگىنىڭ جارتىلاي فينالىندا ونىڭ ساقا سپورتشى مارات مازىمباەۆتان ويسىراي ۇتىلعانى ەسىمدە. بىراق باپكەرلەردە ىشكى تۇيسىك بولادى. جالپى, ءوز باسىم بەكزات ساتتارحانوۆتىڭ سۋىرىلىپ شىعاتىنىنا كامىل سەندىم. ال بەكزات بولسا, كوپ جارىستىڭ ءبىرى ەمەس, وليمپيا ويىندارىنىڭ التىن تۇعىرىنا كوتەرىلدى. سونىمەن قاتار سيدنەيدە بەسىنشى ورىن الىپ, كەيىننەن جازعى ازيادانىڭ جەڭىمپازى اتانعان نۇرجان كاكىمجانوۆ تا 20 جاستا ەدى. سول مەجەدەن كورىنگەن دانيار مۇڭايتپاسوۆتىڭ جاسى 22-دە. جالىندى جاستار جۇلدە الماسا دا, جاسىل قۇرلىقتا وزدەرىن جاقسى قىرىنان كورسەتتى.

– ادەتتە ءدۇبىرلى دودالاردا كەرەمەت ناتيجە كورسەتكەن باپكەرلەر ءوز ورىندارىندا قالادى نەمەسە قىزمەتتە جوعارىلايدى. بىراق بوكستا مۇلدە كەرىسىنشە بولدى. 1996 جىلى اتلانتادا ايدى اسپانعا شىعارعان ءابدىسالان نۇرماحانوۆتى زەينەتكە دۇرىستاپ تا شىعارىپ سالا المادىق. سيدنەيدەن كەيىن ءسىز دە سونداي جاعدايعا دۋشار بولدىڭىز. تاريحي تابىسقا قول جەتكىزگەن تۇرسىنعاليدى جۇمىستان شەتتەتكەندە باسشىلىق قانداي ءۋاجدى العا تارتتى؟

– ونىڭ سەبەپ-سالدارىن ماعان ەشكىم ايتقان جوق. بارلىق «شارۋا» ءۇن-ءتۇنسىز شەشىلدى. كەيدە ويلايمىن, ء«تۇرلى جيىن بارىسىندا مەنىڭ شىرىلداپ تۇرىپ ايت­قان اششى شىندىعىم باسشىلار­دىڭ شىم­بايىنا ءتيدى-اۋ» دەپ. ءار باسقو­سۋ­دا قاراجاتتىڭ ازدىعىن العا تارتتىم. ءوزىڭىز ويلاپ كورىڭىز, جاتتىعاتىن تۇ­راق­تى جەرىمىز جوق. شتاتتاعى جات­تىق­تىرۋشىلار مەن سپورتشىلاردىڭ سانى شەكتەۋلى. ال ەلىمىزدىڭ ءبىرىنشى ءنومىرلى بوكسشىلارىنا ۇنەمى سپارينگ-سەرىكتەر كەرەك. قاراجاتتىڭ جوقتىعىنان قوسال­قى قۇرامداعى جىگىتتەر جيىنعا كەلە المايدى. ەڭبەكاقىمىزدى ايتۋدىڭ ءوزى ۇيات. ماسەلەن, باس باپكەر بولا تۇرا, مەن نەبارى 200 دوللار الدىم. قاتارداعى جات­تىقتىرۋشىلاردىڭ ايلىعى ودان دا از. نۇرلان بالعىمباەۆ بوكس فەدەرا­تسياسىنىڭ باسشىلىعىنا كەلگەننەن كەيىن 1 000 دوللار قولعا ءتيدى. ءسال بولسا دا جاعدايىمىز جاقساردى. بىراق بارلىق ماسەلە تۇبەگەيلى شەشىمىن تاپپادى. سونى مەن باسشىلارعا ۇنەمى ايتىپ ءجۇردىم. بالكىم, وسى بىربەتكەيلىگىمنىڭ كەسىرىنەن ارانداعان بولارمىن.

– باس باپكەرلىكتەن كەتكەننەن كەيىن جاعدايىڭىز اسا جاقسى بولماعان سە­كىلدى. سول كەزدەرى بازبىرەۋلەردەن «سيد­نەي وليمپياداسىندا قازاق بوكسىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتقان ايگىلى باپكەر جاتاقحانادا تۇرادى ەكەن» دەگەن اڭگىمەنى قۇلاعىمىز شالدى...

– ول راس. كەزىندە جەكە كاسىبىمنىڭ بارىن جانە تۇرمىس جاعدايىمنىڭ جاق­سى بولعانىن جوعارىدا ايتتىم. ۇلكەن سپورتقا ورالعاننان سوڭ, بارلىق جۇمىسىم جايىنا قالدى. تابىسىم كەمىدى. ايەلىممەن اجىراسىپ, ءۇيىمدى وتباسىما تاستاپ, جەكە كەتتىم. بىرەر جىل كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا اكادە­مياسىنىڭ جاتاقحاناسىندا تۇردىم. وسى­لاي قينالىپ, جۇمىسسىز جۇرگەنىمدە ەرماحان حابارلاسىپ, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى ء(باا) جاقسى ءبىر جۇمىس­تىڭ بارىن ايتتى. كوپ ويلانباستان پارسى شىعاناعىنا جول تارتتىم. سوندا بايقاعانىم, ارابتار بوكس, كۇرەس سەكىل­دى جەكپە-جەك تۇرلەرىنە مۇلدەم قىزىق­پايدى ەكەن. دۋبايعا كەلسەم, وسى ونەر­دى مەڭگەرەمىن دەپ قۇلشىنىپ تۇرعان ەشكىمدى كورمەدىم. ءباا-دە جەتى ايداي ەڭبەك ەتتىم دە, ەلگە ورالدىم. قازاقستان­عا كەلگەننەن سوڭ, بەلگىلى كاسىپكەر, مەتسەنات باۋىرجان وسپانوۆتىڭ قولداۋىمەن الماتى وبلىسى بوكس فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, كەيىننەن سول ءوڭىردىڭ اعا جاتتىقتىرۋشىلىعىنا تاعايىندالدىم.

– ەرماحان ىبىرايىموۆتان كەيىن جەكە باپكەر رەتىندە كىمدەردى تار­بيەلەدىڭىز؟

– قىرعىزستاندا تۋىپ-وسكەن قاندا­سىمىز رۋسلان مىرساتاەۆتى ەلگە اكەلىپ, ونىمەن ءبىراز جۇمىس ىستەدىم. اسا اۋىر سالماقتا ايقاسقان ول 2008 جىلى بەي­جىڭ وليمپياداسىندا ونەر كورسەتتى. بوزبالا كەزىنەن يسا اقپەرباەۆتى جات­تىقتىردىم. مارات مازىمباەۆ, يۋري چەر­نوبروۆكين, تاعى باسقا تانىمال بىل­عارى قولعاپ شەبەرلەرىنىڭ ەلەۋلى تابىسقا جەتۋىنە مەنىڭ دە قوسقان ۇلەسىم بار.

– قازىرگى قىزمەتىڭىز قانداي؟

– قاتارداعى قاراپايىم باپ­كەرمىن. تالعارداعى سپورت مەكتەبىندە جارتى ستاۆكادا جۇمىس ىستەيمىن. سونىمەن قاتار تۇرىپ جاتقان ءۇيىمنىڭ ماڭىنان جاتاقحانا مەن بوكس زالىن سالدىم. ءبىر قۋانتارلىعى, رەسپۋبليكامىزدىڭ ءار وڭىرىنەن ارنايى ىزدەپ كەلىپ, قول استىمدا جاتتىعۋدى قالايتىن جاستار ءالى دە بار. ارا-تۇرا شەتەلدىك بوكسشىلار دا كەلىپ تۇرادى. بەرىسى قىرعىزستان مەن وزبەكستاننان بولسا, ارىسى يەمەننەن كەلگەندەر. سولاردى جاتتىقتىرامىن.

– اڭگىمەڭىزگە كوپ راحمەت, اعا! حالىق­­ارالىق ارەنادا اتوي سالاتىن شاكىرت­تەرىڭىز كوپ بولسىن!

– ءامين! كوپ راحمەت!

اڭگىمەلەسكەن –

عالىم سۇلەيمەن,

«Egemen Qazaqstan»