كەزىندە اقپارات كەڭىستىگىنە جاڭا لەپ, تىڭ سەرپىنمەن قوسىلعان باسىلىم «ايقىن» گازەتىنىڭ شىعا باستاعانىنا 20 جىل تولدى. بۇگىندە بۇكىل ەل كولەمىنە تارالاتىن, وزىندىك بەت-بەدەلى بار قوعامدىق-ساياسي گازەتتىڭ العاشقى سانى 2004 جىلدىڭ 6 ناۋرىزىندا جارىق كوردى.
ءبىزدىڭ بۋىن ارمان قۋىپ الماتىعا كەلىپ, جۋرناليستيكانىڭ الىپپەسىن تاني باستاعان 2004 جىلدىڭ كوكتەمىندە قازاق ءباسپاسوزىنىڭ كەڭىستىگىنە جىل قۇسىنداي جارق ەتىپ «ايقىن» گازەتى كىرىپ كەلدى. سول كەزدە-اق رەسپۋبليكالىق «ەگەمەن قازاقستان», «جاس الاش», «جاس قازاق», «تۇركىستان», «انا ءتىلى» گازەتتەرى قازاق ءتىلدى وقىرمان قاۋىمدى رۋحاني بايلىقپەن بارىنشا سۋسىنداتىپ وتىرعان ەدى. بۇل ۇلى ىسكە ءتاي-ءتاي باسقان «ايقىن» دا بىلەك سىبانا كىرىسىپ, ءتىپتى ءوزىنىڭ جاڭاشىلدىعىمەن ورىس تىلىندە شىعاتىن, وقىرمانى كوپ تانىمال گازەتتەردىڭ دە الدىن وراي باستادى.
گازەتتىڭ العاشقى قۇرىلتايشىسى «ليتەر-Media» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى بولدى. سەرىكتەستىكتىڭ باس ديرەكتورى تانىمال تەلەجۋرناليست ەرلان بەكحوجين, ونىڭ ورىنباسارى سايىن شايمەردەن «ايقىن» جانە «ليتەر» گازەتتەرىنىڭ قالىپتاسىپ-دامۋىنا كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى.
ال جاس باسىلىمنىڭ باس رەداكتورلىق قىزمەتىنىڭ تىزگىنى بەلگىلى جۋرناليست سەرىك جانبولاتقا سەنىپ تاپسىرىلدى. گازەتتى العاشقى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى, تانىمال جۋرناليست ادىلبەك قابا «ايقىن» گازەتىندە جاريالانعان ەستەلىگىندە العاشقى جىلداردىڭ وڭاي بولماعانىن ايتادى. «كوشپەلى «ايقىننىڭ» كورمەگەنى جوق» دەگەن شاعىن ەستەلىكتە باسىلىمنىڭ باسىنان وتكەن قىزىعى مەن قۋانىشى دا, كورگەن قيىندىعى دا قاتار ورىلگەن.
ء«بىر كۇنى سەرىك جانبولات حابارلاستى. ول كەزدە «جاس الاش» گازەتىندە جۇمىس ىستەيمىن. مەنى باس رەداكتوردىڭ شىعارماشىلىق جونىندەگى ءبىرىنشى ورىنباسارى قىزمەتىنە شاقىردى. زاماناۋي جاڭا جوبا. «قىسقا ءارى ناقتى اقپاراتقا نەگىزدەلگەن باسىلىم جاساۋىمىز كەرەك», دەدى ول. مىقتى جۋرناليستەردەن رەداكتسيا قالىپتاستىرۋدى تاپسىردى. كوپ ويلاندىم. ءبىر جاعىنان ورىمدەي جاس كەزىمدە ءتىلشى بولىپ كەلىپ, ءبولىم باسشىسى, جاۋاپتى حاتشى, رەداكتوردىڭ ورىنباسارى قىزمەتىن اتقارعان, 150 مىڭ تيراج جينايتىن «مىڭنان ءبىر مەزەتىمدى» دۇنيەگە اكەلگەن, 16 جىل تاپجىلماي قىزمەت ەتكەن «جاس الاشىمدى» قيمايمىن. بارعىم دا كەلەدى. اقىرى باراتىن بولىپ شەشتىم. جاي كەتپەي, وزىممەن بىرگە قىزمەت ەتەتىن ءبىر توپ جاسالاشتىقتى الا كەتتىم. ءسويتىپ, كوررەكتورلار ايكەن, باعدات اپايلار, مايتالمان جۋرناليستەر جولداسبەك دۋاناباي, بەرىك بەيسەن ۇلى, روزا قاراەۆا, ايگۇل اقانبايقىزى, گۇلنار تاجيەۆا, تاعى دا باسقا جاسالاشتىقتار گازەتتىڭ ساۋاتتى ءارى كاسىبي دەڭگەيدە شىعۋىنا بىرەۋلەرى العاشقى كۇننەن, ەندى بىرەۋلەرى كەيىن قوسىلىپ, ۇلكەن ۇلەس قوستى», دەيدى گازەتتىڭ نەگىزىن سالۋشىلاردىڭ ءبىرى ءا.قابا.
جالپى, «ايقىن» گازەتى – ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنە تارايتىن رەسپۋبليكالىق قوعامدىق-ساياسي گازەت رەتىندە وزىندىك تاريحىن قالىپتاستىردى. جاستىڭ دا, جاسامىستىڭ دا ىزدەپ ءجۇرىپ وقيتىن ۇنپاراعىنا اينالعان باسىلىمنىڭ العاشقى ءنومىرى 2004 جىلدىڭ 6 ناۋرىزىندا الماتى قالاسىندا جارىق كوردى.
سول جىلدارى رەداكتسيادا ەڭبەك ەتكەن اعا بۋىن ارىپتەستەرىمىزدىڭ قاي-قايسىسىنان سۇراساڭىز دا «ايقىننىڭ» اياققا تۇرۋىنىڭ كەزدەيسوقتىق ەمەس ەكەنىن ايتادى. گازەت تىگىندىسىن جاستىققا اينالدىرىپ, جۇمىستا تۇنەپ, رەداكتسيا بولمەلەرىندە تالاي مارتە تاڭدى قارسى العان كۇندەرىن ساعىنىشپەن ەسكە الادى.
راسىندا «ايقىن» گازەتى العاشقى سانىنان-اق قۇددى ءبىر ۇزاق جىلدان بەرى ۇزدىكسىز شىعىپ كەلە جاتقان شەجىرەلى باسىلىمداي اقپارات الامانىنا كىردى دە كەتتى. العاشقى سانىنان قانىق قىزىل تۇسپەن جارىق كورگەن باسىلىم گازەت-جۋرنال ساتاتىن كيوسكىنىڭ سىرتىنان جالىن سياقتى سونادايدان كوزگە بىردەن تۇسەتىن.
«ايقىن» ىشكى مازمۇنىمەن عانا ەمەس كوزتارتار ديزاينىمەن دە اۋەل باستان كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىعا ءبىلدى. ۇجىم مۇشەلەرى ىزدەنىسىن توقتاتپاي, ءتىپتى رەسەي استاناسى ماسكەۋدەن مامان الدىرتىپتى. ءسويتىپ, گازەت بەتتەۋدىڭ كوپشىلىك بىلە بەرمەيتىن قىر-سىرىنا قانىققان ايقىندىقتار كەيىن كەلە گازەتتى 24-32 بەت ەتىپ شىعارۋعا دا ماشىقتاندى.
نە كەرەك, كىل «سەن تۇر, مەن اتايىن» دەيتىن تاجىريبەلى تىلشىلەر مەن بىلىكتى باسشىلاردان قۇرالعان گازەت قوعامنىڭ بارلىق سالاسىندا بولىپ جاتقان جاڭالىقتىڭ جارشىسىنا اينالىپ, كۇرمەۋگە كەلمەيتىن كۇردەلى ماسەلەلەردى قىسقا-نۇسقا فورماتتا, وتكىر تىلمەن, ساياسي سالماقپەن بيلىكتىڭ نازارىنا جەتكىزە ءبىلدى. ءتىپتى ماتەريالدارى وزىندىك ديزاينىمەن بەتتەلگەن ءار بەتى ءبىر باسىلىمنىڭ جۇگىن كوتەرەردەي بولدى.
كوپ ۇزاماي-اق, 2005 جىلى پرەزيدەنت سىيلىعىن يەلەندى. بۇل قۇرمەت جاس تا بولسا وزىندىك ايتارى قالىپتاسقان ايقىندىقتاردى قاناتتاندىرا ءتۇستى. 2006 جىلى «التىن جۇلدىز» سىيلىعىنا يە بولسا, 2017 جىلى «ۇركەر» سىيلىعىن قانجىعاعا بايلادى. گازەت جۋرناليستەرى دە ەل پرەزيدەنتى گرانتىنىڭ جانە «ۇركەر» سىيلىعىنىڭ, جۋرناليستەر وداعى سىيلىعىنىڭ, كوپتەگەن مەرەكەلىك مەدالدىڭ يەگەرلەرى.
«ايقىن» گازەتىن ءار جىلدارى ەلگە بەلگىلى جۋرناليست-پۋبليتسيستەر باسقارعانىن ايتا كەتكەن ءجون. 2004-2007 جىلدار ارالىعىندا سەرىك جانبولات رەداكتورلىق ەتسە, 2007-2008 جىلدارى باۋىرجان وماروۆ, ال 2008 جىلدان 2019 جىلعا دەيىن نۇرتورە ءجۇسىپ باس رەداكتور بولدى. 2019 جىلدىڭ قىركۇيەگىنەن باستاپ 2022 جىلدىڭ ساۋىرىنە دەيىن نۇرمۇحامەد بايعاراەۆ باس رەداكتور بولسا, ال سول كەزدەن وسى كۇنگە دەيىن امانگەلدى قۇرمەت جەتەكشىلىك ەتىپ كەلەدى.
باسىلىمنىڭ استانا قالاسىنداعى رەداكتسياسىنان بولەك, ينتەرنەت-رەداكتسياسى جانە ايماقتاردا مەنشىكتى تىلشىلەرى بار.
گازەت قازىر «Amanat» پارتياسى جانىنداعى «نۇر مەديا» مەديا-حولدينگى قۇرامىنداعى «ايقىن-ليتەر» سەرىكتەستىگىنە كىرەدى. سەرىكتەستىكتىڭ باس ديرەكتورى – بەلگىلى جۋرناليست تالعات ەشەن ۇلى.
بەدەرلى بەلەسكە قادام باسقان «ايقىن» وسىناۋ جىلدار ىشىندە شىن ماعىناسىندا حالىقتىڭ «كوزى, قۇلاعى ءھام ءتىلى» بولا ءبىلدى. اقپارات ايدىنىندا جۇرتشىلىقتىڭ تالعامىن وسىرەتىن سەنىمدى دەرەك, ساپالى اقپارات, سالماقتى ساراپتامامەن ەرەكشەلەنىپ, وزىندىك ورنىن ايشىقتادى. بۇل باسپاسوزدە وزىندىك مەكتەپ قالىپتاستىرعان الدىڭعى تولقىننىڭ, ولاردىڭ يگى ءداستۇرىن ءساتتى جالعاستىرعان قازىرگى ۇجىمنىڭ ەڭبەگى دەپ بىلەمىز.
كەزىندە اپتاسىنا بەس مارتە شىعىپ تۇرعان باسىلىم 2019 جىلدان باستاپ اپتالىق-ساراپتامالىق ۇلگىگە كوشىپ, بۇگىندە اپتانىڭ ءۇش كۇنىندە وقىرمان قولىنا ءتيىپ وتىر. اپتالىق تارالىمى – 40 مىڭ دانا.
ارىپتەستەرىمىزدى باسىلىمنىڭ ناعىز جىگىتتىڭ جاسىنا تولعان ايتۋلى مەرەيتويىمەن, ۇلكەن بەلەسىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, شىعارماشىلىق تىڭ تابىستار تىلەيمىز.