سەمەيدە قالا اكىمى جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستىڭ كەزەكتى وتىرىسى ءوتتى. بۇل وتىرىستا جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردى قولداۋ ماسەلەسى ءسوز بولدى. قالالىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باستىعى گۇلجان التىنبەكوۆا حابارلاعانداي, قالاداعى 18 جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ جالپى سانى 97 214, ونىڭ ىشىندە 847-ءسى جەتىم جانە 398-ءى اتا-اناسىز قالعان بالا قامقورلىققا الىنسا, 13 بالا پاتروناتتىق تاربيەگە, 62 بالا اسىراپ الۋعا بەرىلگەن. 304 بالا بالالار ۇيلەرىندە بولسا, 70 بالا سابيلەر ۇيىندە. 2011 جىلى وبلىس اكىمىنىڭ باستاماسى بويىنشا جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردى قولداۋ جونىندەگى 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپار قابىلداندى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى قوعام مەن جەكە بيزنەستى جەتىمدەر ماسەلەسىن شەشۋگە تارتۋ بولىپ تابىلادى.
جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردى الەۋمەتتىك قولداۋ ماقساتىندا «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق اكىمشىلىگى تۇرعىن ءۇي-قۇرىلىس قاراجاتىن جيناقتاۋ تۋرالى شارت سوماسىنان 0,5 پايىز مولشەرىندە كوميسسيالىق الىمىن الماي شارتتار جاساۋدى جۇزەگە اسىرادى.
كاسىپورىنداردىڭ پاتروناتتىق تاربيەسىندەگى بالالار كامەلەتكە جەتكەن سوڭ وسى كاسىپورىنداردا كەپىلدى تۇردە جۇمىسقا ورنالاسادى جانە جەكەمەنشىك تۇرعىن ءۇي الادى. ويتكەنى, پاتروناتتىق تاربيەشىلەر بالالار ۇيلەرىنەن شىققاندا جەكەمەنشىك تۇرعىن ءۇي الۋ ءۇشىن بىرنەشە جىل بويى قازاقستاننىڭ «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» شوتىنا بەلگىلى ءبىر سوما سالادى.
سونداي-اق, بالالار مەن جاستاردىڭ شىعارماشىلىعى سارايىندا جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردى قولداۋ جونىندەگى 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپار شەڭبەرىندە «مەيىرىم» قايىرىمدىلىق كەشى وتكەن بولاتىن. وسى قايىرىمدىلىق كەش بارىسىندا جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردى الەۋمەتتىك-پاتروناتتىق قولداۋ جونىندەگى ءوزارا ىنتىماقتاستىق تۋرالى 18 الەۋمەتتىك شارتتارعا قول قويىلدى.
ينتەرناتتىق مەكەمەلەردىڭ 237 تاربيەلەنۋشىسى كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەرگە بەكىتىلگەن. ءبۇگىندە ولاردىڭ «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىندەگى» شوتتارىنا 16 ملن. تەڭگەدەن استام قاراجات ءتۇسكەن. 2013 جىلدىڭ 1 ناۋرىزىنا جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان 67 بالا پاتروناتتىق ۇيىمدارعا ءالى بەكتىلمەگەن.
وتىرىس بارىسىندا قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى جەتىم بالالاردى الەۋمەتتىك-پاتروناتتىق قولداۋعا كاسىپكەرلەر مەن بانكتەردى تارتۋدىڭ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ينتەرنات جەتەكشىلەرى بولسا, جەتىم بالا ءۇشىن تۇرعىن ۇيگە قول جەتكىزۋدىڭ وتە ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى. سەبەبى, جۇمىسقا ورنالاسۋ ءۇشىن تۇرعىلىقتى تىركەلۋ تالاپ ەتىلەدى, ال تىركەلۋ ءۇشىن تۇرعىن ءۇي قاجەت ەكەنى بەلگىلى.
راۋشان نۇعمانبەكوۆا,
جۋرناليست.
سەمەي.