استانا. 3 ماۋسىم. سيريانىڭ جاڭا تاريحىندا ءبىرىنشى رەت سەيسەنبى كۇنى وتەتىن پرەزيدەنت سايلاۋىنا بىرنەشە كانديدات داۋىسقا تۇسكەلى تۇر. بۇل تۋرالى ريا «نوۆوستي» حابارلادى.
2011 جىلدىڭ ناۋرىزىنان بەرى قارۋلى قاقتىعىسقا ۇشىرىعان ەلدىڭ پرەزيدەنتى ورىنتاعىنا بۇل جولى سيريا پارلامەنتى بەكىتكەن ءۇش ۇمىتكەر تالاسپاقشى. سولاردىڭ ءبىرى – قازىرگى ءىس باسىنداعى پرەزيدەنت باشار اساد. ونىمەن قاتار ساپ قۇرعان باسقا ەكى كانديدات – حاسان ان-نۋري مەن ماحەر حادجاردىڭ ەسىمدەرى جالپى جۇرتشىلىققا ونشالىقتى تانىس ەمەس. ولاردىڭ اتتارىن سيريالىقتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى وسى جولى ءبىرىنشى رەت ەستىپ وتىرسا كەرەك. بۇل ەكى كانديدات تا ىشكى شەكتەۋلى وپپوزيتسيانىڭ وكىلدەرى بولىپ تابىلادى. داماسك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 54 جاسار پروفەسسورى ان-نۋري كاليفورنياداعى دجون كەننەدي اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتە ديسسەرتاتسيا قورعاعان. ال 45 جاستاعى حادجار كوممۋنيستەرگە بۇيرەگى بۇراتىن سولشىل كورىنەدى.
سيريا سايلاۋىنىڭ زاڭى بويىنشا ءبىرىنشى تۋردا ابسوليۋتتى كوپشىلىكتىڭ 50 پايىز دا وعان قوسىمشا ءبىر داۋسىن العان ۇمىتكەر پرەزيدەنت بولىپ سايلانادى. ەگەر ولاردىڭ بىردە-ءبىرى بۇل شەككە جەتە الماسا, جەڭىمپاز وسىندا كوپشىلىك داۋىسپەن ەكىنشى تۋرعا وتكەن ەكەۋدىڭ اراسىنان انىقتالادى.
ۇستىمىزدەگى جىلعى ناۋرىز ايىندا سيريانىڭ پارلامەنتى ءوزىنىڭ تاريحىندا بىرنەشە كانديداتتىڭ داۋىسقا ءتۇسۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرعان سايلاۋ تۋرالى زاڭ قابىلداعان بولاتىن. ال بۇعان دەيىنگى مەملەكەت باسشىسىن سايلاۋدىڭ ءتارتىبى ءتىپتى بولەك ەدى. الدىمەن بيلەۋشى پارتيادان ءبىر كانديدات ۇسىنىلاتىن. ونى پارلامەنت بەكىتىپ بەرەتىن. سوسىن وسى كانديداتتى قولداۋ جونىندە رەفەرەندۋم وتەتىن. اساد مەملەكەت باسشىلىعىنا 2007 جىلعى 27 مامىردا ۇلتتىق رەفەرەندۋمنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قايتا سايلانعان. وندا باشار سايلاۋشىلاردىڭ 97,62 پايىز داۋىسىنا يە بولعان ەدى.
«بالكي, مەن بۇل سايلاۋدا جەڭە دە الماسپىن. بىراق وعان ءبىزدىڭ التەرناتيۆتى كانديدات رەتىندە قاتىسۋىمىزدىڭ سيريالىقتار ءۇشىن ماڭىزى زور: بۇكىل الەم ەلدى باسقارۋدىڭ پرەزيدەنتتىك كوزقاراسىنان باسقا دا ويلار بار ەكەنىن كورەدى. ءبىز اسادپەن باسەكەلەسپىز, ءبىزدىڭ ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە ساياسي رەفورمالار جونىندەگى باعدارلامالارىمىز دا ءبىر-بىرلەرىنە ۇقسامايدى», - دەپ جاۋاپ بەردى ان-نۋري ريا «نوۆوستي» تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا.
«جۇرت قازىر ەكونوميكالىق پروبلەمالاردى تالقىلاۋعا قۇشتار ەمەس, ولارعا مىنا سوعىستا جەڭىپ شىعۋعا جانە ەلدى قالپىنا كەلتىرۋگە قابىلەتتى ليدەر كەرەك». – دەدى Resseau Voltaire ينتەرنەت-باسىلىمىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى-پرەزيدەنت فرانتسۋز ساياساتكەرى مەيسان تەرري اگەنتتىك تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا.
ونىڭ ايتۋىنشا, سيريادا قازىر ناعىز سوعىس ءجۇرىپ جاتىر. باتىستاعىلار ايتىپ جۇرگەندەي, بۇل ازاماتتىق قاقتىعىس ەمەس, مۇندا سيريانىڭ بيلىگى مەن ونى قولداۋشى حالقى ساۋد ارابياسىنان, تۇركيا مەن بىرقاتار باتىس ەلدەرى جىبەرگەن جالدالامىلارمەن سوعىس جۇرگىزۋدە.
«اساد سيريالىقتار تاراپىنان وراسان زور قولداۋعا يە بولىپ وتىر. داعدارىس جاڭا باستالعان ۋاقىتقا قاراعاندا, جاعداي قازىر تۇبىرىمەن وزگەرىپ كەتتى. اسادتىڭ باسشىلىعىنداعى سيريا سىرتقا اگرەسسياعا قارسى تۇرۋدا», - دەدى تەرري. ونىڭ پىكىرىنشە, جۇرتتىڭ 70-80 پايىزى اساد ءۇشىن داۋىس بەرەدى.
مۇرات ايتقوجا.
دەرەككوز: ريا «نوۆوستي».
فوتو: ريا «نوۆوستي».