ۇستىمىزدەگى جىلعى ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋدىڭ ساپاسىن جاقسارتۋدا اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزۋ قاجەتتىلىگى ايتىلىپ, ءبىلىم سالاسىن دامىتۋعا بايلانىستى ناقتى مىندەتتەر قويىلدى.
ەلباسى قويعان مىندەتتەردى ورىنداۋ, اسىرەسە, اۋىلدىق جەرلەردەگى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋدى كەرەك ەتەدى. ءويتكەنى, ەلىمىزدەگى 7402 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتىڭ 5 776-سى نەمەسە 78 پايىزى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە ورنالاسقان. بۇل مەكتەپتەردە رەسپۋبليكا وقۋشىلارىنىڭ 1 237 مىڭى نەمەسە 51 پايىزى ءبىلىم الۋدا. بۇگىنگى تاڭدا, اۋىل مەكتەپتەرىندە شەشىمىن تاپپاعان ماسەلەلەر جەتكىلىكتى. ءبىرىنشىدەن, ولاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى ناشار. ارنايى جابدىقتالعان پاندىك كابينەتتەر, زەرتحانالار جوق. كورنەكى قۇرالدار ەسكىرگەن. كىتاپ قورى از. شەت ءتىلدەرىن وقىتۋ دەڭگەيى تومەن. اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ 70 پايىزدان استامى – شاعىن جيناقتالعان مەكتەپتەر. مۇعالىمدەردىڭ جالاقىلارىنىڭ ازدىعىنان, الەۋمەتتىك قورعاۋ, مورالدىق جانە ماتەريالدىق ىنتالاندىرۋ شارالارىنىڭ تولىق شەشىلمەۋىنەن اۋىلدىق جەرلەردە جوعارى-كاسىبي, بىلىكتى مۇعالىمدەر تاپشى. بۇل جاعداي, ۇستاز كادرلارىنىڭ قارتايۋىنا, ءبىر ءپاننىڭ مۇعالىمى بىرنەشە پاننەن ساباق بەرۋىنە اكەلىپ سوقتىرۋدا.
اۋىل مەكتەپتەرى وقۋشىلارىنىڭ فيزيكالىق, ينتەللەكتۋالدىق جانە شىعارماشىلىق دامۋىنا ءتيىستى جاعدايلار جاسالماعان. ەلىمىزدەگى سپورت زالدارى جوق مەكتەپتەردىڭ 82%-ى (1620 مەكتەپ) اۋىلداردا ورنالاسقان. مەكتەپتەن تىس ۇيىمدارمەن اۋىل وقۋشىلارىنىڭ 6,8%-ى عانا قامتىلعان. اۋىل مەكتەپتەرىن اقپاراتتىق تەحنولوگيالارمەن قامتۋ دا ءوز دەڭگەيىندە ەمەس. بۇگىندە كەڭ جولاقتى ينتەرنەتپەن قالا مەكتەپتەرىنىڭ 67,2 پايىزى, ال e-learning باعدارلاماسىمەن 32,4 پايىزى قامتىلعان بولسا, اۋىل مەكتەپتەرىندە بۇل ءۇردىس ءالى باستالماعان.
اۋىل مەكتەپتەرىن بىتىرۋشىلەر جوعارى وقۋ ورىندارىنا ءتۇسۋ كەزىندە, ياعني مەملەكەتتىك گرانتتى جەڭىپ الۋدا دا باسەكەگە قابىلەتسىز بولىپ وتىر. مىسالى, 2012 جانە 2013 جىلدارداعى ۇلتتىق ءبىرىڭعاي تەستىلەۋدىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا اۋىلدىق مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ 21,5 پايىزى ەڭ تومەنگى شەكتى بالدى جيناي المادى. جالپى, ۇبت-نىڭ جوعارى بالىن (70-125 بالل ارالىعى) جيناعانداردىڭ ىشىندە اۋىلدىق مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ ۇلەسى نەبارى 29 پايىزدى قۇرايدى. ۇبت-نىڭ ورتاشا بالى دا قالالىق مەكتەپ تۇلەكتەرىنەن 8,7 بالعا تومەن. وسىنىڭ سالدارىنان اۋىلدىق مەكتەپ تۇلەكتەرى جوعارى وقۋ ورىندارىنا مەملەكەتتىك گرانت ەسەبىنەن تۇسە الماي, اقىلى وقۋ ورنىنا بارۋعا ءماجبۇر بولۋدا. ال, اقىلى وقۋدى كەز كەلگەن اۋىل بالاسىنىڭ قالتاسى كوتەرە بەرمەيدى. بۇل ورتا ءبىلىمدى عانا قاناعات ەتكەن, ياعني ءبىلىمى تاياز جۇمىسسىز جاستاردىڭ كوبەيۋىنە, حالقىمىزدىڭ ساپالىق كورسەتكىشىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلۋى مۇمكىن.
اۋىلدىق جەرلەردە بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى بىلىممەن قامتۋ ماسەلەسى دە شەشىمىن تاپپاي كەلەدى. بۇگىندە اۋىلدىق جەرلەردە بالاباقشا جاسىنداعى (3-6 جاس) ءبۇلدىرشىندەر سانى 350 مىڭعا جۋىقتادى. ال ولاردى بالاباقشامەن قامتۋ 64%-دى قۇرايدى. بالاباقشالارعا دەگەن قاجەتتىلىك 122 مىڭداي ورىن بولىپ وتىر. بۇل – 300 ورىندىق 404 بالاباقشا سالۋ كەرەك دەگەن ءسوز. ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆتىڭ بيىلعى جولداۋىندا قويىلىپ وتىرعان مىندەتتەردى تياناقتى ورىنداۋ جانە ەلىمىزدە ءبىلىمدى, بىلىكتى, ءباسەكەگە قابىلەتتى ماماندار دايارلاۋ ماقساتىندا اۋىلدىق جەرلەردە مەكتەپتەر مەن بالاباقشالار سالۋعا قاجەتتى كولەمدە قارجى ءبولۋ, ولاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ, اۋىل ۇستازدارىنىڭ ءبىلىمى مەن جالاقىسىن كوتەرۋ, اۋدان ورتالىقتارىنان «دارىن» مەكتەپتەرىن اشۋ جانە باسقا دا اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى قوردالانىپ قالعان ماسەلەلەر ۇكىمەت, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى تاراپتارىنان ارنايى قارالىپ, وڭ شەشۋدى تالاپ ەتەدى.
قۋانىش ايتاحانوۆ,
سەنات دەپۋتاتى.