قايىربەك ارىستانبەكوۆ: جولداۋدا ۇلتتىق مۇددەگە باعىتتالعان ساياسي باستامالار كوپ قامتىلعان

ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسى اياسىندا وسى ۇسىنىستاردىڭ كوبىسى ۇسىنىلعان, پىسىقتالعان. كوپتەگەن مەملەكەتتىك اپپا­رات تۇرعىسىنان سۇراقتار قويى­لىپ, قارسى پىكىرلەر ايتىلعان. سونىڭ ىرىكتەلگەن, تۇجىرىمدالعان, پىسىقتالعان ءتۇيىنى ساياسي قۇجات رەتىندە جاريالاندى.

وسى ورايدا ءۇش ماسەلەنى ايتقىم كەلەدى. ءبىرىنشى, 1205 جىلى ياسسى, شىڭعىس حان قۇجاتى ومىرگە كەلدى. 1215 جىلى ۇلىبريتانيانىڭ « ۇلى ەركىندىك حارتياسى» قابىلداندى. ءبىر قىزىعى ەكى قۇجات تا ءبىر مەزگىلدە قابىلداندى. ۇلىبريتانيا قۇجاتىندا كورولدى شەكتەۋ ماسەلەسى قويىلعان. ال پرەزيدەنت جول­داۋىندا ءوز وكىلەتتىگىن جەتى باعىت بو­يىنشا قىسقارتىپ, پارلامەنتكە نەمەسە ماسليحاتتارعا بەرۋ جوعارىدا ايتىپ وتكەن ەكى الەمدىك قۇقىقتىق قۇجات­تىڭ جاقسى ۇيلەسىپ, قازاقستان قوعامىنا ەنگىزۋ دەپ تۇسىنەمىز.

ەكىنشى ماسەلە, جاقىندا اقش كونگرەسى رەسەيدەن مۇناي ساتىپ الۋعا ەمبارگو جاريالادى. سوندا كونگرەستەگى تالقىلاۋ كەزىندە ەكى سەناتوردىڭ پىكىرى ۇنادى. ولار رەسەيگە قارسى شەكتەۋ سالعاندا قازاقستان زارداپ شەكپەي مە دەپ الاڭدادى. دەمەك اقش كونگرەستەرى ءبىزدىڭ مۇددەمىزدى قورعاپ, جاندارى اشىپ وتىر. وسى ورايدا, پارلامەنتتىك تەرگەۋ فۋنكتسياسىن بولاشاقتا پىسىقتاپ, ەنگىزۋ كەرەك.

ءۇشىنشى ۇسىنىس, ءبىزدىڭ بيۋدجەت كو­دەك­سىندە كەڭەيتىلگەن ۇكىمەتتىڭ شىعىس­تا­رى دەگەن تەرمين جوق. بۇل كۇن تارتىبىنە قويىلماعان, ۇكىمەت مۇلدەم ايتپايدى. ەكونوميكا مينيسترلىگى مۇلدەم ءسوز قوز­عاعان ەمەس. الەمدە مىنانداي زاڭ­دى­لىق بار. ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن شى­عىس­تارى 50 پايىزدان اسىپ كەتسە, سول مەم­لەكەتتە ەكونوميكالىق ءوسىم قار­قى­نى 5 پايىزعا جەتپەيدى ەكەن. ءبىزدىڭ ەسەپ­تەۋىمىز بويىنشا 2020 جىلدىڭ قورى­تىن­دىسىندا مۇنداي شىعىندار ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 62 پايىزىنان اسىپ ءتۇستى. ال پرەزيدەنتتىڭ باستى پاراديگماسى – كەدەيلىكپەن كۇرەسۋ. ەكونوميكالىق ءوسىم – كەدەيلىكپەن كۇرەسۋدىڭ ەڭ ۇزدىك جولى. بيۋدجەتتەن اقشا تاراتىپ بەرۋ ار­قىلى ۋشىعىپ تۇرعان ماسەلەنى شەشۋگە بولادى. بىراق ۇزاق مەرزىمدە تۇراق­تى­لىق­تى ساقتاۋ ءۇشىن جوعارعى قارقىندى ەكونوميكالىق ءوسىم كەرەك.

قايىربەك ارىستانبەكوۆ,

ەكونوميكالىق ساياسات ينستيتۋتىنىڭ پرەزيدەنتى