• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
28 اقپان, 2014

بەيبىت كۇن بارىنەن باعالى

590 رەت
كورسەتىلدى

دۇبىرگە تولى دۇنيە

بارلىق ەل الاڭداپ وتىر

ۋكراينادا بولىپ جاتقان وقيعالار مەنى قاتتى الاڭداتتى. حالىق پەن بيلىكتىڭ ءبىرىن-ءبىرى سىيلاماۋىنىڭ, ءبىر-ءبىرىنىڭ سوزدەرىنە, تىلەكتەرىنە قۇلاق اسپاۋىنىڭ سوڭى وسىنداي قان­توگىسكە اكەلدى. بارىنشا كەڭپەيىلدى, قوناقجاي ۋكراينا ءبىر-اق ءساتتىڭ ىشىندە الەم قاۋىمداستىعىنا قاۋىپ پەن قاتەردىڭ ايماعى بولىپ تانىلدى. ەلدەگى تۇراقسىزدىققا باسشىلىقتىڭ ساياسي ەرىك-جىگەرىنىڭ جوقتىعى, سونىمەن قاتار, ايتقان سوزدەرى مەن ءىسىنىڭ الشاقتىعى كىنالى بولىپ وتىر. حالىقتىڭ پىكىرىمەن سا­ناس­­­پاۋدىڭ, ونى ەلەمەۋدىڭ اقىرى وسىنداي قىرعىنعا سوقتىردى. وسى جەردە قازاقتىڭ «بىرلىك بار جەردە تىرلىك بار» دەگەن دانالىعى اۋىزعا ورالادى. قازاقستاندىقتار بىرلىگىنە ەشقاشان سىنا قاقتىرعان جوق. وعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ دۇرىس ساياساتى, قازاقستاندى قايتسە دە العا اپارامىن, قايتسە دە حالقىمدى جاقسى تۇرمىسقا جەتكىزەمىن دەگەن ۇلان-عايىر ەڭبەگى جاعداي جاساپ وتىر. بارلىق حالىقتار دا, بارلىق ۇلتتار دا ءوز ەلدەرىنىڭ ىرگەسى سوگىلمەگەنىن, بىرلىگىنە سىزات تۇسپەگەنىن قالايدى. بارلىق حالىق تا تىنىش ءومىر ءسۇرىپ, ۇرپاق وسىرگىسى كەلەدى. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ ساياساتى ناق وسىنى كوزدەيدى جانە تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قازاقستاننىڭ قولىن سوعان تولىق جەتكىزدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جالپىادامزاتتىق مادەنيەتكە, توزىمدىلىككە باۋلىعان ۇلت ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستاننىڭ كوپ ۇلىستى حالقى ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ وتىر. بۇل ىستە قازاقستان حالقىنىڭ اسسامبلەياسى سەكىلدى ايرىقشا ينستيتۋتتىڭ دا ەڭبەگى زور. ول ەلباسىنىڭ وزىنە جۇكتەگەن مىندەتتەرىن ابىرويمەن ورىنداپ, بۇگىنگى كۇنى قازاقستاندىقتاردىڭ تۇسىنىستىككە باستايتىن ۇنقاتىسۋ الاڭى بولىپ وتىر. نادەجدا نەستەروۆا, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى.  

بەرەكە باسى – بىرلىك

 قازاقستان مەن ۋكراينانى جىلىلىق پەن ىزگىلىك, دوستىق قارىم-قاتىناس بايلانىستىرادى. ەلدەرىمىز تاۋەلسىزدىككە ءبىر كەزەڭدە قول جەتكىزدى. ءبىزدىڭ ورتاق تاريحىمىز, ورتاق تاعدىرىمىز بولدى. الايدا, بۇگىندە ۋكراينا ءوز تاريحىنداعى قيىن-قىستاۋ كۇندەردى باستان كەشۋدە. بۇل ورايدا, ءبىز باۋىرلاس ەل رەتىندە ۋكراينادا بولىپ جاتقان جاعدايلارعا نەمقۇرايلى قارامايتىنىمىزدى ايتقىمىز كەلەدى. سەبەبى, قازىرگى تاڭدا كيەۆتە, ۋكراينانىڭ وزگە قالالارىندا بولىپ جاتقان جاعدايلار ەشكىمدى بەيجاي قالدىرا المايدى. كەز كەلگەن ەلدە, كەز كەلگەن قوعامدا تۇراقتىلىقتان, كەلىسىم مەن بەيبىتشىلىكتەن اسقان قۇندىلىق جوق. بۇعان قازاقستان جەرىندەگى 130-دان استام ەتنوس وكىلدەرىنىڭ تاتۋلىقتا تىرشىلىك كەشىپ, كونفەسسيالاردىڭ ءوزارا كەلىسىمدە ەڭبەك ەتىپ جاتقانى – ايقىن دالەل. بۇل ورايدا, ۋكراينادا بولىپ جاتقان جاعدايلاردى ساياسيلاندىرۋدان اۋلاقپىز. بىراق تا, دۇنيەجۇزىندە تۇراقتىلىق پەن تىنىشتىق ورناعان مەملەكەت قانا ىلگەرى دامىپ, ەكونوميكاسىن دا, الەۋمەتتىك الەۋەتىن دە نىعايتا الاتىنىن ۋاقىتتىڭ ءوزى دالەلدەپ بەردى. مەن كۇش كورسەتۋدىڭ كەز كەلگەن تۇرىنە جانە مەملەكەتتەگى جاعدايدى ۋشىقتىرۋعا تۇبەگەيلى قارسىمىن. بۇل قوعامدى ءتۇرلى قاراما-قايشىلىقتارعا ۇرىندىرۋى مۇمكىن. ۋكراينادا ورىن العان جاعدايلار كەزىندە قانشاما بەيبىت تۇرعىننىڭ ومىرلەرى قيىلدى, قانشاما ازامات زارداپ شەكتى. سوندا مۇنداي قاراما-قايشىلىقتاردى بەيبىت جولمەن شەشۋگە بولماس پا ەدى؟ ءبىز بۇل رەتتە, كۇش قولدانۋدىڭ, شيەلەنىس پەن تارتىپسىزدىكتەردىڭ ورىستەۋى ەلدى ساياسي داعدارىستان الىپ شىعا المايتىنىن ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. سوندىقتان, قازاقستاننىڭ ءاربىر ازاماتى ەلىمىزدەگى بەيبىت ءومىردىڭ, دوستىق پەن بىرلىكتىڭ, كەلىسىم مەن سىيلاستىقتىڭ, تاتۋلىق پەن تىنىشتىقتىڭ قادىرىن جەتە ءتۇسىنۋى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق قارىم-قاتىناستاردى ۇيلەستىرەتىن ينستيتۋت – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قىزمەتىن ايرىقشا باعالاۋى كەرەك دەپ سانايمىن. تامارا شيرمەر, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى.  

تىلەيتىنىمىز – تىنىشتىق

سوڭعى اپتالارداعى ۋكرايناداعى ساياسي جاعداي ۋكراين حالقىمەن بىرگە, قازاقستاندىقتاردى دا الاڭداتىپ وتىر. قاقتىعىستار كەزىندە قازا تاپقان جانە جارالانعان ادامداردى, سونداي-اق, ءبىر-بىرىنە وشپەندىلىكپەن قارسى تۇرعان توپتاردى كورگەندە, بەيبىتشىلىكتە, ىنتىماق پەن بىرلىكتە ءومىر سۇرگەننىڭ بارىنەن دە قىمبات, ەرەكشە ەكەندىگىن شىنايى سەزىنەدى ەكەنسىڭ. وسىندايدا پرەزيدەنتىمىزدىڭ اۋەل باستان-اق حالىق بىرلىگىن, ەتنوسارالىق دوستىق ماسەلەسىن العاشقى ورىنداردىڭ بىرىنە قويىپ, سول باعىتتاعى ومىرشەڭ باستامالارى مەن يگى ىستەرى ەسىمىزگە تۇسەدى, كوز الدىمىزعا كەلەدى. بۇگىندە قازاقستاندىقتاردىڭ بارلىعى ەلباسىمىزدىڭ قيىن كەزەڭدەردە قولعا العان, ولاردى ويداعىداي جۇزەگە اسىرعان ساياساتىنىڭ ناتيجەسىن كورىپ, كۋا بولىپ وتىر. دەموكراتيالىق رەفورمالاردى تەرەڭنەن ويلاستىرىپ, جان-جاقتى زەرتتەپ بارىپ جۇرگىزبەسە وتە قيىن. ونىڭ سوڭى اۋىر زارداپتارعا سوقتىرعانى جونىندەگى مىسالدار جەتكىلىكتى. وعان كورشىمىز قىرعىزستانداعى بىرنەشە رەت قايتالانعان توڭكەرىستەر مەن جانجالدار دالەل بولادى. بۇعان, سونداي-اق, ۋكرايناداعى ادام ولىمىنە سوقتىرعان قاقتىعىستاردى قوسار ەدىك. كيەۆتە باستالعان قورقىنىشتى ارەكەتتەر قازىرگى كەزدە قىرىم اۆتونوميالىق رەسپۋبليكاسىن شارپىپ وتىر. وسىنداي جاعدايلار ۋكراينانىڭ ەكونوميكاسىن قۇلدىراتىپ جىبەردى. ەل دەفولت الدىندا تۇر دەگەن سوزدەر دە ايتىلۋدا. ونىڭ زاردابى قا­را­پايىم حالىقتىڭ موينىنا تۇسەدى. ءبىز ۋكراينادا تۇراق­تى­لىقتىڭ ورناۋىن تىلەيمىز. ساياسي تۇراقسىزدىق ەلدى ءوسىر­مەيدى, قايتا وشىرەدى دەگىمىز كەلەدى. شەرزود پۋلاتوۆ, استانا قالاسىنداعى وزبەك ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى.
سوڭعى جاڭالىقتار