الماتىعا ارنايى جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن ۇكىمەت باسشىسى سەرىك احمەتوۆ كەشە قالانىڭ بىرقاتار الەۋمەتتىك نىساندارىندا بولدى. الدىمەن تۇزەتۋ ۇلگىسىندەگى سويلەۋ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان №182 بوبەكجاي-بالاباقشاسىنا كەلدى. وسىدان كەيىن ۇكىمەت باسشىسى الماتى مەتروسىنا وتىرىپ, بىرقاتار ستانسالاردى ارالاپ, توزىعى جەتكەن باسپانالاردىڭ ورنىنا سالىنىپ جاتقان جاڭا تۇرعىن ءۇي كەشەنىن كوردى.
الماتىعا ارنايى جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن ۇكىمەت باسشىسى سەرىك احمەتوۆ كەشە قالانىڭ بىرقاتار الەۋمەتتىك نىساندارىندا بولدى. الدىمەن تۇزەتۋ ۇلگىسىندەگى سويلەۋ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان №182 بوبەكجاي-بالاباقشاسىنا كەلدى. وسىدان كەيىن ۇكىمەت باسشىسى الماتى مەتروسىنا وتىرىپ, بىرقاتار ستانسالاردى ارالاپ, توزىعى جەتكەن باسپانالاردىڭ ورنىنا سالىنىپ جاتقان جاڭا تۇرعىن ءۇي كەشەنىن كوردى.
ۇكىمەت باسشىسى ارنايى كەلىپ كورگەن قالاداعى №182 بالاباقشاسى قۇرىلىسىنىڭ اياقتالۋىن كۇتىپ جۇرگەن اتا-انالار وڭتۇستىك شاھاردا بار ەدى. جاڭا بالاباقشاعا باراتىن بۇلدىرشىندەردىڭ ءتىلىن ءتۇسىنۋ قيىن, ايتسە دە ولاردى ومىرگە بەيىمدەپ, ءسوزىن تۇزەۋ ءۇشىن كىشكەنتاي كۇنىنەن باستاپ ارنايى مامانداردىڭ كومەگى قاجەت. ءىشى-سىرتى كەلىسكەن زاماناۋي بالاباقشادا مۇنداي بۇلدىرشىندەرگە كەرەكتى جاعدايدىڭ بارلىعى دا جاسالعان. ەندى كەزەكتە تۇرعان اتا-انالار ارناۋلى مەكەمەگە پەرزەنتتەرىن بوبەك كەزىنەن اپارا الادى.
وتكەن جىلى عانا قۇرىلىسى باستالعان مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمە وسى قاراشادا تولىق سالىنىپ, جابدىقتالعان. ءبىر مەزەتتە 120 بالانى قابىلداپ, جاسىنا قاراي التى توپقا ءبولىپ, تاربيەلەي الادى.
اتالمىش بالاباقشادان بولەك كەشە الماتىدا 120 ورىندىق تاعى ءۇش بالاباقشا اشىلدى. جالپى سوڭعى بەس جىلدا الماتىدا 29 بالاباقشا سالىنىپ, حالىقتىڭ يگىلىگىنە بەرىلدى.
وسىدان كەيىن ۇكىمەت باسشىسى الماتى مەتروپوليتەنىنىڭ «اباي» ستانساسىنا كەلدى. پرەمەر-ءمينيستردى, قالا اكىمىن تانىعان شاھار تۇرعىندارى وزدەرىمەن جولاۋشىلاپ كەلە جاتقان ۇكىمەت باسشىسىنا ءىلتيپاتتارىن ءبىلدىردى.
– بيىل الماتىدا قوعامدىق كولىكتەردى دامىتۋعا كوپ كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. قوعامدىق كولىكتەردى دامىتۋ قالانىڭ ماڭىزدى ءمىندەتىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. مۇنان دا بولەك, ءبىز جولداردىڭ ينفراقۇرىلىمىنا ۇلكەن نازار اۋدارىپ وتىرمىز. الماتىدا جاڭا جولايرىقتار مەن جولدار سالىنۋدا. وعان قوسا قالانىڭ اۋاسىن لاستامايتىن قوعامدىق كولىكتەردىڭ پاركى ۇلعايىپ كەلەدى, – دەدى قالا اكىمى.
بۇل كۇندە وڭتۇستىك استانادا ەكولوگيا مەن ترانسپورت قوزعالىسى ەڭ كوكەيكەستى ماسەلە بولعاندىقتان, قالالىق اكىمدىك 195 جاڭا تروللەيبۋس پەن 17 ترامۆاي ساتىپ العان. مەترو تارماقتارىن ۇزارتۋ ءۇشىن قۇرىلىس قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. قالا قوزعالىسىنا جەڭىل رەلستى كولىكتەردى كىرىكتىرۋ جوباسى كوزدەلگەن. سونداي-اق, تابيعي گازبەن جۇمىس ىستەيتىن 400 جاڭا اۆتوبۋس پەن 200-دەي ەكو تاكسي قالادا ءتۇتىننىڭ ازايۋىنا سەپتەسەدى دەپ كۇتىلۋدە. وعان قوسا الداعى جىلدىڭ العاشقى ءۇش ايىندا گازبەن جۇرەتىن 300 اۆتوبۋس قوعامدىق كولىكتەردىڭ سانىن كوبەيتىپ, ەكولوگيالىق ترانسپورتتاردى جىل سوڭىنا دەيىن 60 پايىزعا ۇلعايتىلاتىن بولادى.
ۇكىمەت جەتەكشىسى ايالدايتىن ءۇشىنشى نىسان – ەسكىرگەن ۇيلەردىڭ ورنىندا بوي كوتەرگەن جاڭا تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى بولاتىن. مەدەۋ اۋدانىنداعى ماقاتاەۆ كوشەسىنىڭ باستاۋىنا تۇرعىزىلعان بۇل ۇيگە باسپانالارى بۇزىلعان ۇيلەردىڭ تۇرعىندارى قونىستاناتىن بولادى.
قازىرگى ۋاقىتتا الماتىدا 55 ەسكى ءۇي نەمەسە 563 پاتەر بۇزىلادى دەپ جوسپارلانعان بولسا, ولاردىڭ تۇرعىندارى جالپى كولەمى 27,6 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن جاڭا پاتەرلەرگە كوشىرىلمەك. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا تۇركىسىب اۋدانىنداعى سەيفۋللين داڭعىلى, مولداعاليەۆ, ساۋرانباەۆ, چەرنىشەۆسكي كوشەلەرى شارشىسىندا 20 تۇرعىن ءۇيدىڭ العاشقى بەسەۋىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, جالپى كولەمى 6,4 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن 100 پاتەر جاڭا يەلەرىن تاپقان ەدى.
ۇكىمەت باسشىسى ارنايى اتباسىن تىرەگەن مەدەۋ اۋدانىنداعى 72 پاتەرلىك تۇرعىن ءۇي دە – يەلەرىن كۇتىپ تۇرعان يگىلىكتى ءىستىڭ ءبىرى.
ۇكىمەت باسشىسى بيىل جىل باسىندا قۇرىلىس قولعا الىنىپ, مەجەلەنگەن مەرزىمدە اياقتالعان جاڭا ءۇيدى كورىپ, قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ ساپاسىن, تۇرعىندارعا جايلى بولۋىن قاراپ شىقتى.
قالا اكىمى احمەتجان ەسىموۆ پرەمەر-مينيسترگە الماتىداعى كونەرگەن ۇيلەردى بۇزىپ, ولاردىڭ يەلەرىن جايلى پاتەرلەرگە كوشىرۋ ۇدەرىسىنىڭ جاي-جاپسارىن تولىعىمەن مالىمدەدى. ال ەسكىنىڭ ورنىنا جاڭا ۇيگە قول جەتكىزگەن تۇرعىندار ەلباسىنا, ۇكىمەت باسشىسىنا العىستارىن جەتكىزۋدى اماناتتاپ, باتالارىن بەرىپ جاتتى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.