ءدۇيىم جۇرتتى پاندەميا دۇرلىكتىرىپ تۇرعان قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە «جاۋ جاعادان العاندا ءبورى ەتەككە جارماستىنىڭ» كەرىن كەلتىرىپ وتىرعان جايتقا نارازىلىعىمدى ەل گازەتى ارقىلى ءتيىستى ورگاندارعا جەتكىزسەم دەيمىن.
مەن 2006 جىلى ن.قوجانوۆ اتتى ازاماتقا وزىمە تيەسىلى «پاز» ماركالى اۆتوكولىكتى سەنىمحات ارقىلى ساتقان ەدىم. ن.قوجانوۆ دەر كەزىندە اتالعان اۆتوكولىكتى ءوز اتىنا اۋدارماعان جانە ماعان بۇل جايتتى ەسكەرتپەگەن. بۇل ازاماتقا مەنىڭ اتىمنان سەنىمحات بەرىلگەندىگى رەسمي تۇردە ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتتەر بازاسىندا تىركەۋلى تۇر.
وسىنىڭ سالدارىنان مەنىڭ اتىمدا سالىق ورگانىندا كولىك قارىزى جينالىپ قالعان ەكەن. ونىڭ ءوزىن ماعان سالىق ورگانى سەنىمحات مەرزىمى وتكەن 2009 جىلدان بەرتىنگە دەيىن حابارلاپ تا كورگەن ەمەس. كەيىنىرەك كەزدەيسوق ءبىلدىم. اتالعان ازاماتتى ىزدەستىرىپ كورسەم, نۇر-سۇلتان قالاسىندا تىركەۋدە كورىنەدى. تەلەفونمەن حابارلاسقانىمدا, كولىكتىڭ سالىق قارىزىن تولەيتىن ويى جوعىن ايتىپ, بىردەن باس تارتتى. ونىمەن سوتتاسۋ قيىنعا سوعاتىن بولدى, سەبەبى ول تىركەۋدە نۇر-سۇلتاندا تۇرعاندىقتان, استاناعا بارىپ سوتتاسۋعا نەمەسە زاڭگەر جالداۋعا مۇمكىندىگىم جوق.
سالىق مەكەمەسىنە قارىزىمنىڭ سوماسىن ازايتۋ جونىندە جولداعان حاتتارىم دا ناتيجەسىز بولدى.
ەكى رەت قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ۆيرتۋالدى قابىلداۋىنا وسى ماسەلەنى ايتىپ, كومەك سۇراپ حات جولداعانىمدا, ءبىرىنشى حاتىما قارجى مينيسترلىگىنەن كەلگەن جاۋاپتا: «قارىزىڭىز ءوندىرىلدى» دەگەن تۇسىنىكسىز, جاڭساق, جالعان مالىمەت بولدى. جالعان دەيتىنىم, سالىق ورگانى ول كەزدە قارىزدىڭ ءبىر تەڭگەسىن دە ءالى مەنەن ءوندىرىپ الماعان بولاتىن.
15 مامىردا جازعان ەكىنشى حاتىما قارجى مينيسترىنەن 2 ماۋسىمدا بەرىلگەن رەسمي جاۋاپتا بىلاي دەلىنگەن:
«قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا, جەكە تۇلعالارعا قاتىستى جاريالانعان سالىقتىق راقىمشىلىقتى جالعاستىرۋ جوسپارلانۋدا, ول وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جالعاساتىنىن حابارلايمىز.
سىزبەن كولىك قۇرالدارى سالىعى بويىنشا نەگىزگى قارىز سوماسى تولەنگەن جاعدايدا (نەگىزگى قارىز 207 136 تەڭگە), ەسەپتەلگەن ءوسىمپۇل سوماسىن ء(وسىمپۇل 122 703 تەڭگە) ەسەپتەن شىعارۋ مۇمكىندىگىن پايدالانۋ قۇقىعى قاراستىرىلادى».
وكىنىشكە قاراي, ەكىباستۇز قالاسى بويىنشا سالىق باسقارماسى پرەزيدەنتتىڭ سالىق راقىمشىلىعى تۋرالى تاپسىرماسىن دا, قارجى ءمينيسترىنىڭ پرەزيدەنتتىڭ ۆيرتۋالدى قابىلداۋى ارقىلى ايتقان ءسوزىن دە اياقاستى ەتىپ, 2020 جىلعى 19 تامىزدا مەنىڭ قارىزىما قاتىستى سالىق بۇيرىعىن ء(وندىرۋ سوماسى – 242 مىڭ 486 تەڭگە) شىعارىپ, جالاقىمنان ءماجبۇرلى تۇردە وندىرۋگە كىرىستى.
مەنىڭ 2020 جىلعى جەلتوقساننىڭ 31-ىنە دەيىن نەگىزگى قارىزدى جابۋ ارقىلى ايىپپۇل سوماسىن جويۋعا مۇمكىندىگىم بار ەدى. سالىق ورگانى وسى مۇمكىندىكتى پايدالانۋىما رەسمي بۇيرىقپەن توسقاۋىل قويىپ وتىر. مەن سالىق ورگانىنىڭ بۇل ارەكەتىن پاندەميا كەزىندە جاسالعان قىسىم عانا ەمەس, پرەزيدەنت ساياساتىن اياقاستى ەتۋ دەپ قابىلدادىم. قيىن كەزەڭدە مەكتەپتەگى ءۇش بالامنىڭ اۋزىنان جىرىپ, سوت ورىنداۋشىسىنىڭ 25 پايىزدىق قىزمەت شىعىنىنا اقشامدى جۇمساماقپىن.
باقسام, سەنىمحاتپەن كولىك ساتىپ, مەن سياقتى وپىق جەپ جۇرگەن ادام از ەمەس ەكەن. كولىكتى سەنىمحاتپەن ساتىپ الۋشىعا زاڭنامالىق تۇرعىدا ەشبىر شارا قاراستىرىلماعان. ياعني بۇل – زاڭ اياسىندا رەتتەلمەي قالعان ماسەلە. وسىنى ەسكەرىپ, مەن سياقتى ادامداردىڭ قارىزىن 10 جىلداپ ەسەپتەمەي, 5 جىل اياسىندا قاراستىرىپ جەڭىلدىك جاساۋعا بولمادى ما؟
مەن قارجى ءمينيسترىنىڭ 2 ماۋسىمداعى حاتىندا اتالعان نەگىزگى سوما – 207 136 تەڭگەنىڭ ەكىباستۇز قالاسى بويىنشا سالىق باسقارماسى شىعارعان «سالىق بۇيرىعىندا» 242 486 تەڭگە بولىپ شىعا كەلۋىن دە تۇسىنبەي دالمىن. ءبىرى ەكىنشىسىنە باعىنىشتى قوس مەملەكەتتىك ورگاننىڭ رەسمي مالىمەتتەرى نەگە ەكى ءتۇرلى, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە بەرەتىن كورسەتكىشى باسقا, مەنەن وندىرەتىن سوماسى ءبىر بولەك؟
ەكىباستۇزدىق مەكەمەنىڭ پرەزيدەنتىمىزدىڭ بىزگە ۇسىنعان يگىلىگىن كادەگە جاراتۋىمىزعا وسىنشاما قارسىلاسۋ سەبەبىن بىلسەم دەيمىن!
جانارگۇل قادىروۆا,
ەكىباستۇز قالاسىنىڭ تۇرعىنى
پاۆلودار وبلىسى