• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ءبىلىم 02 قاراشا, 2020

كرەاتيۆتى ەكونوميكا دەگەنىمىز نە؟

1350 رەت
كورسەتىلدى

«Bolashaq» قاۋىمداستىعى­­نىڭ ۇيىم­داستىرۋىمەن «جاستار ­جا­نە يننو­ۆاتسيالار» ونلاين فورۋ­مى ءوتتى.

 

جاستاردىڭ ءوزىن-ءوزى تانۋى ءۇشىن جاع­داي جاساۋ, يننوۆاتسيالار ارقىلى جاستاردى ەلدەگى, كاسىپكەرلىكتەگى جانە قوعامداعى ماسەلەلەردى شەشۋگە جۇمىل­دىرۋ, سونىمەن قاتار ىسكەرلىك ويلاۋ مەن كاسىپكەرلىك داعدىلاردى دامىتۋ ماقساتىندا وتكەن جيىنعا مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆا, Centrasia Group كومپانياسىنىڭ باسقار­ما توراعاسى الماس قۇدايبەرگەن, ۇلت­تىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتا­لىعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرنار قۇرماشەۆ, KEREMET Holding زاڭ فيرماسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, ونەر سالاسىنداعى اربيتراج وكىلى جىبەك قارامانوۆا, Dasco Consulting Group باس­قارۋشى سەرىكتەسى دارمەن سادۋاقاسوۆ, «ADILI» برەندىنىڭ نەگىزىن سالۋشى اسەل ءادىل, Shoqan Suits ەرلەر كيىمىنىڭ قازاقستاندىق برەندىنىڭ يەسى ۇلىقبەك ءشارىپوۆ, «جاس زاڭگەرلەر پالاتاسى» قب تور­اعاسى ساعيدوللا بايمۇرات, جاس­تار ۇيىمدارى وكىلدەرى مەن ستۋدەنتتەر قاتىستى.

اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيس­ترلىگىنىڭ, «ازاماتتىق باستامالاردى قولداۋ ورتالىعى» كەاق قولداۋىمەن وت­كەن فورۋم قاتىسۋشىلارى ەكى كۇن بويى جۇمىس ىستەدى. تالقىلاۋلارمەن قاتار «كرەاتيۆتى يندۋستريالار ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جاڭا درايۆەرى» جانە «Made in KZ» پانەلدىك سەسسيالارى, «قازاقستاندا بيزنەستى قالاي اشۋعا جانە جۇرگىزۋگە بولادى», «زاڭگەردەن 5 كەڭەس» ترەنينگتەرى, «بيزنەس ءبىلىم جانە بولاشاعى» شەبەرلىك ساباعى ۇيىمداستىرىلدى.

جاستارمەن كەزدەسۋدە مادە­نيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتوتى رايىم­قۇ­­لوۆا ەلدىڭ ەكونوميكالىق ءوسۋى ءۇشىن كرەا­­تيۆتى يندۋستريانىڭ ماڭىز­دىلى­عىن اتاپ ءوتتى. «كرەاتيۆتى يندۋستريا – بۇ­گىندە الەمدىك ەكونوميكانىڭ ەڭ دا­مۋشى سەكتورلارىنىڭ ءبىرى. بۇل سالا بۇكىل الەمدە ءىجو-ءنىڭ شامامەن 3%-ىن­ قۇرايدى. كرەاتيۆتى يندۋستريا دۇ­­­رىس جولعا قويىلسا, ونىمدەر تەك ىشكى نارىقتا ەمەس سىرتقى نارىققا دا شىعادى. يندۋستريادا جۇمىسپەن قام­­تىلعاندار سانى ۇنەمى ءوسىپ كەلەدى. ولار­دىڭ جۇمىسى جارناما, ساۋلەت, ونەر, قول­ونەر, ديزاين, ءسان, كينو, IT, تەلەۆيدەنيە جانە راديو سالالارىنا قاتىستى. ءدال وسى سالالار كرەاتيۆتى ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى.

اقش-تاعى گولليۆۋد, يتاليا سياقتى مىسالداردى ءبارى بىلەدى. وڭتۇستىك كورەيا مەديا-ويىن-ساۋىق نارىعىنىڭ كولەمى بويىنشا الەمدە جەتىنشى ورىنعا شىقتى, ال ونىڭ كرەاتيۆتى يندۋستريا ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋدان تۇسكەن تابىسى وتكەن جىلى 12 ميلليارد اقش دوللارىنان استى», دەيدى مينيستر.

سونىمەن قاتار كرەاتيۆتى ەكونوميكا سالاسىنداعى ماسەلەلەرگە توقتالدى. اقتوتى رايىمقۇلوۆانىڭ ايتۋىنشا, كرەاتيۆتى كاسىپكەرلەر – شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى. ال ولار بيزنەسىن دامىتۋ ءۇشىن نەسيە الۋدا قيىندىققا تاپ بولادى. «بىزگە كرەاتيۆتى يندۋستريا وكىلدەرى ءۇشىن قارجىعا قولجەتىمدىلىك ماسەلەسىن جولعا قويۋ قاجەت. مۇنى سۋبسيديالار, تومەن پايىزدىق نەسيەلەر, گرانتتار ارقىلى جەڭىلدەتۋگە بولادى. جاڭادان باستاۋشى كاسىپكەرلەرگە وزدەرىنىڭ كرەاتيۆتى يدەيالارىن جۇزەگە اسىرۋعا كومەكتەسەتىن ۆەنچۋرلىق قورلار اشۋ كەرەك», دەدى مينيستر.

«ىشكى نارىقتاعى وڭ وزگەرىستەردى جوق­قا شىعارۋعا بولمايدى. قازاقستاندىق­تار بىرتە-بىرتە وتاندىق كينو تاماشالاپ, ءوزىمىزدىڭ ورىنداۋشىلاردى تىڭداي باستادى. بىراق مۇنىمەن شەكتەلىپ قال­­­ماي, كرەاتيۆتى ونىمدەردى ەكسپورتتاۋ تۋرالى دا ويلانۋ كەرەك. ول ءۇشىن ولار­­­دىڭ حالىقارالىق كينو جانە مۋ­زىكا فەس­تيۆالدەرىنە قاتىسۋىن قام­تاماسىز ەتۋ قاجەت. وتاندىق تالانتتار­دى دارىپتەۋگە جانە ولارعا سىرتقى نارىققا شىعۋعا, شەتەلدە جانكۇيەرلەر مەن جان­كۇيەرلەردى تابۋعا كومەكتەسۋ كەرەك», دەدى ا.رايىمقۇلوۆا.

ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەت­تىك ورتالىعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ەرنار قۇرماشەۆ قازاقستاندىق كينەماتوگراف پەن انيماتسيانىڭ كرەاتيۆتى يندۋسترياداعى پەرسپەكتيۆالارىن اتاپ ءوتتى. «مەنىڭ ويىمشا, قازاقستاندىق كينەماتوگراف پەن انيماتسيانىڭ بولاشاعى زور. ولار – لوكوموتيۆ رەتىندە بۇكىل ەلدىڭ كرەاتيۆتى ەكونوميكاسىن ىلگەرىلەتۋشى نەگىز. بۇل سالا كينو ادەبيەت, سۋرەت, مۋزىكا, ءسان, زاماناۋي ورىنداۋشىلىق جانە قولونەر سياقتى شىعارماشىلىق سالالاردى بىرىكتىرەدى. وتاندىق كينو جانە انيماتسيا يندۋسترياسىنىڭ دامۋى IT-سالاسىنا دا وڭ اسەرىن تيگىزۋدە», دەپ اتاپ ءوتتى ەرنار قۇرماشەۆ. سونىمەن بىرگە قالالاردا كرەاتيۆتى ەكونوميكانى دامىتۋ بويىنشا جوسپارىن ورتاعا سالىپ, كرەۆتيۆتى ەكونوميكا ينفراقۇرىلىمىن كىتاپحانالار جۇمىسىن دامىتۋدان باس­تاعانىن ايتتى. «كىتاپحانالاردى ءتيىمدى پايدالانۋ كەرەگىن تۇسىندىك. ءارتۇرلى ۇيىرمەلەر اشىپ, جيىندار وتكىزۋدى ءجون كوردىك. الايدا كىتاپحانالار جيىن وتكىزۋ ءۇشىن قولايسىز. ويتكەنى كوپ جاعدايدا عيماراتتار كىشكەنتاي. ودان كەيىن شە­بەرلىك سىنىپتارىن, ۇلكەن شارالار وتكىزۋ ءۇشىن ارنايى حابتار اشتىق. ءار اۋداندا 8 حابتان بولسا دەگەن جوسپار بار. جاقىندا العاشقى حابتىڭ جۇمىستارى اياقتالىپ, جۇمىسىن باستايدى. مۇندا كرەاتيۆتى كاسىپكەرلەر ءۇشىن جۇمىس ىستەيتىن ورىندار دا بولادى. كرەاتيۆتى يندۋستريا پاركتەرىن اشۋ دا جوسپاردا بار», دەيدى ول.

مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, كرەاتيۆتى تاپ وزىمەن بىر­گە ەكونوميكانىڭ كوپتەگەن سالاسىن دامىتۋعا يننوۆاتسيالىق تاسىلدەر ۇسى­نادى. «مىسالى, تۋريزم بارلىق شىعار­ماشىلىق سالامەن تىعىز بايلانىستى. قاراپايىم مىسال كەلتىرسەم, كينو دۇرىس دامىپ, ەكسپورتقا شىعارىلاتىن بولسا, ءبىزدىڭ ەلىمىزگە تۋريستىك اعىندى ەداۋىر ارتتىرا الادى», دەيدى.

حابتار ماسەلەسىنە توقتالعان مينيستر سەۋل قالاسىنداعى حابتاردىڭ جۇ­مىسى تۋرالى ايتىپ ءوتتى. «بۇگىندە بۇ­كىل الەمدە كرەاتيۆتى كلاستەرلەر, حابتار قۇرىلۋدا. ءبىلىم بەرۋ, كرەاتيۆتى بيزنەس, مەملەكەت وكىلدەرى ءبىر جەردە جانە ءوزارا تىعىز ءىس-قيمىلدا جۇمىس ىستەيدى. سەۋلدەگى حاب جاقسى ناتيجە كورسەتۋدە. وسىنداي كرەاتيۆتى كلاستەرلەردى قۇرۋ قازاقستانداعى كرەاتيۆتى ەكونوميكانىڭ دامۋىنا ەلەۋلى سەرپىن بەرەدى», دەدى.

اتالعان سالانى قولداۋ شارالارىنا توقتالا كەلە, كرەاتيۆتى كاسىپكەرلەردىڭ ءبىر-بىرىمەن بايلانىستا بولۋ ماڭىزىن ايتىپ ءوتتى. «سۋرەتشىلەردىڭ كينەماتوگرافيستەرمەن جانە مۋزىكانتتارمەن تىكەلەي قارىم-قاتىناسى, زياتكەرلىك تاندەمى ءتيىمدى كوممەرتسيالىق ونىمدەر جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنى ءسوزسىز», دەدى مينيستر.

KEREMET Holding زاڭ فيرماسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى جىبەك قارامانوۆانىڭ ايتۋىنشا, ارت-نارىقتىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بار ەكەنىن, ال قازاقستاندا ول ءوزىنىڭ دا­مۋىنىڭ باستاپقى ساتىسىندا ەكەنىن ءتۇسىنۋ قاجەت.

«جاستار جانە يننوۆاتسيالار» ون­لاين-فورۋمىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءىس-شاراعا 20-دان استام سپيكەر مەن ءتۇرلى سالالاردان 500-گە جۋىق قاتىسۋشى قاتىستى. سپيكەرلەر جاڭا تەحنولوگيالار, ساياسات, بيزنەس جانە الەۋمەتتىك مەديا سالالارىنداعى بىلىمدەرىمەن ءبولىسىپ, يننوۆاتسيالار مەن بيزنەس پروتسەستەرىن جەتىلدىرۋ بويىنشا تاجىريبەلەرىمەن جانە ءتيىمدى تەتىكتەرىمەن الماستى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار