قازىرگىدەي پاندەميا ءورشىپ تۇرعان جاعدايدا ەرەسەك ادامداردىڭ جاۋاپكەرشىلىك جۇگى ەكى ەسە اۋىرلاي ءتۇستى. سەبەبى ولار وزىمەن قاتار ۇيدەگى بالالارعا دا قامقور بولىپ, كىشكەنتايلاردى قاۋىپتى ىندەتتى جۇقتىرىپ الۋدان قورعاۋى كەرەك.
ەڭ الدىمەن ەرەسەكتەر بالالارعا قولدى ءجيى جۋ, كوپشىلىك ورىنداردا مىندەتتى تۇردە ماسكا تاعۋ, سانيتايزەرلەردى قولدانۋ سەكىلدى ۆيرۋستان ساقتانۋدىڭ قاراپايىم قاعيدالارىن ۇيرەتۋى ءتيىس. سودان سوڭ كىشكەنتايلاردىڭ جاقسى تاماقتانۋىنا, تازا جۇرۋىنە ءمان بەرۋ كەرەك. ال اشىق الاڭداردا بالالاردى ماسكا تاعىپ ويناۋعا ماجبۇرلەۋدىڭ قاجەتى شامالى. ويتكەنى ويىن ويناعاندا بالا سەكىرىپ, جۇگىرىپ بەلسەندىلىگىن ارتتىرادى, وندايدا ماسكا كەرى اسەرىن تيگىزۋى مۇمكىن.
3 جاستان جوعارى بالالارعا ۆيرۋستان قالاي ساقتانۋعا بولاتىنىن ۇيرەتەتىن ەرتەگى نەمەسە ءتۇرلى تانىمدىق كىتاپشالاردى وقىپ بەرۋگە بولادى. مىسالى, UNICEF بالالار قورىنىڭ قازاقستانداعى وكىلدىگى جاقىندا بۇۇ-نىڭ IASC (Inter-Agency Standing Committee – ۆەدومستۆوارالىق تۇراقتى كوميتەتى) گۋمانيتارلىق سەرىكتەسى شىعارعان «سەن – مەنىڭ باتىرىمسىڭ» اتتى ەرتەگىسىن قازاقشاعا اۋداردى. جالپى, جۇقپالى اۋرۋلاردان ساقتانۋدىڭ كەڭەستەرى كورسەتىلگەن كىتاپشالاردى ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىندەگى ەمحانالاردان دا تابۋعا بولادى.
ەمىزۋلى نارەستەسى بار اتا-انالارعا ايتارىم, 6 ايعا دەيىن تەك انا ءسۇتىن ەمگەن شاقالاقتىڭ ءتۇرلى اۋرۋلارعا قارسى يممۋنيتەتى جوعارى بولادى. 6 ايدان سوڭ انا سۇتىمەن بىرگە قوسىمشا تاماقتاردى ىشكەنى دۇرىس. جالپى, اتا-انالارعا ايتار تاعى ءبىر كەڭەسىم ءدال وسى وكپەنىڭ قابىنۋىنا الىپ كەلەتىن COVID-19 كەزىندە بالانىڭ تىنىس الۋ جيىلىگىن ءجيى باقىلاپ, ساناپ وتىرۋ قاجەت. ايتالىق تۋعاننان 2 ايعا دەيىن ءسابيدىڭ تىنىس الۋ جيىلىگى 60-تان اسسا نەمەسە 2 ايدان 1 جاسقا دەيىنگى نارەستەدە 50-50-دەن جوعارى بولسا, قابىنۋدىڭ العاشقى بەلگىسى بارىن بىلگەن ءجون.
ەلىمىزدەگى ستاتيستيكاعا كوز جۇگىرتسەك, قاۋىپتى ىندەتتى جۇقتىرعانداردىڭ اراسىندا بالالار سانى از. ويتكەنى كىشكەنتايلاردىڭ اعزاسى ەرەسەكتەر مەن جاسى جەتكەن جاندارعا قاراعاندا, اناتوميالىق ەرەكشەلىگىنە قاراي ءتۇرلى توسىن جايتتارعا, اتاپ ايتقاندا, جۇقپالى اۋرۋلارعا, قابىنۋعا ءتوزىمدى كەلەدى. شىندىعىندا, بۇگىندە ءبىرشاما بالا كوروناۆيرۋستىڭ سيمپتومسىز ءتۇرىن باستان وتكىزىپ جاتىر. مۇندايدا اۋرۋدى تەك اعزانىڭ ۆيرۋسقا قارسى تۇرۋ قابىلەتىنىڭ كۇشىمەن عانا جەڭىپ شىعۋعا بولادى. ال بالانىڭ بويىنداعى يممۋنيتەت تەك تازالىق, تاماقتانۋ, بەلسەندىلىكپەن عانا ەمەس, وتباسىنداعى جاقسى كوڭىل كۇيمەن دە قالىپتاساتىنىن, كۇشەيەتىنىن ءبىلۋ كەرەك. سەبەبى اتا-انانىڭ ايالى الاقانى – بالانىڭ يممۋنيتەتى.
نۇرحان ماداليقىزى,
تۇركىستان وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى, پەدياتر