كەشە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جۇمىس ساپارىمەن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا بولدى.
ورتاسىنان وزەن باستالاتىن قالا
ارينە, جاسىل-جەلەگىنىڭ مولدىعىنان كوشەسىنە كۇننىڭ كوزى كوپ تۇسپەيتىن شىمكەنت قالاسىنىڭ جىل سايىن شىرايى اشىلىپ, زامانعا ساي سۇلۋلانىپ كەلە جاتقانى انىق. قاراپ تۇرساڭىز, شىمقالانىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋىنىڭ ءوزى ەرەكشە. ايگىلى ۇلى جىبەك جولىنىڭ بويىندا كولدەنەڭ جاتىر. كەيبىر تاريحي دەرەكتەردە قالا اتاۋىنىڭ تۇپكى ماعىناسى «باۋ-باقشالى قالا», «جاسىل قالا», «شىممەن قورشالعان قالا» دەگەندى بىلدىرەدى دەپ تۇسىنىكتەمەلەر بەرىلگەن. مىنە, ارادا مىڭداعان جىلدار, بىرنەشە عاسىرلار وتسە دە شىبىق شانشىساڭ شىنار وسەتىن شىمكەنت اتىنا زاتى ساي ءالى جاسىل قالا كۇيىن ساقتاپ وتىر. بۇگىندە شاھاردىڭ تىنىسىن كەڭەيتىپ, سۇلۋ كوركىنە ءسان بەرىپ وتىرعان قالاداعى دەندروباق, تاۋەلسىزدىك ساياباعى, اباي, ورتالىق, جەڭىس ساياباقتارى حالىقتىڭ سۇيىكتى ورىندارىنا اينالعالى قاشان. بىلەسىز بە, الەمدە قالانىڭ قاق ورتاسىنان باستاۋ الاتىن وزەندەر وتە سيرەك كەزدەسەدى. ال, سونىڭ ءبىرى وسى شىمكەنتتىڭ ورتاسىنان قۇلاي اققان قوشقاراتا وزەنى.
كەشە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جۇمىس ساپارىمەن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا بولدى.
ورتاسىنان وزەن باستالاتىن قالا
ارينە, جاسىل-جەلەگىنىڭ مولدىعىنان كوشەسىنە كۇننىڭ كوزى كوپ تۇسپەيتىن شىمكەنت قالاسىنىڭ جىل سايىن شىرايى اشىلىپ, زامانعا ساي سۇلۋلانىپ كەلە جاتقانى انىق. قاراپ تۇرساڭىز, شىمقالانىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋىنىڭ ءوزى ەرەكشە. ايگىلى ۇلى جىبەك جولىنىڭ بويىندا كولدەنەڭ جاتىر. كەيبىر تاريحي دەرەكتەردە قالا اتاۋىنىڭ تۇپكى ماعىناسى «باۋ-باقشالى قالا», «جاسىل قالا», «شىممەن قورشالعان قالا» دەگەندى بىلدىرەدى دەپ تۇسىنىكتەمەلەر بەرىلگەن. مىنە, ارادا مىڭداعان جىلدار, بىرنەشە عاسىرلار وتسە دە شىبىق شانشىساڭ شىنار وسەتىن شىمكەنت اتىنا زاتى ساي ءالى جاسىل قالا كۇيىن ساقتاپ وتىر. بۇگىندە شاھاردىڭ تىنىسىن كەڭەيتىپ, سۇلۋ كوركىنە ءسان بەرىپ وتىرعان قالاداعى دەندروباق, تاۋەلسىزدىك ساياباعى, اباي, ورتالىق, جەڭىس ساياباقتارى حالىقتىڭ سۇيىكتى ورىندارىنا اينالعالى قاشان. بىلەسىز بە, الەمدە قالانىڭ قاق ورتاسىنان باستاۋ الاتىن وزەندەر وتە سيرەك كەزدەسەدى. ال, سونىڭ ءبىرى وسى شىمكەنتتىڭ ورتاسىنان قۇلاي اققان قوشقاراتا وزەنى. بۇل جەر استىنان شىعىپ جاتقان بۇلاق سۋى, تابيعاتتىڭ ۇلكەن سىيى. ەگەر وسى وزەن ءشوپ-شالامعا بۋلىقپاي, ەركiمەن اعاتىن بولسا, شىمكەنت قالاسىنىڭ ىلعالدىلىعىن ساقتاپ قانا قويماي, 600 گەكتارعا جۋىق جەردi سۋلاندىرۋعا مۇمكىندىگى بار ەكەن.
ايتسە دە قازىر زامان باسقا, تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ قالالارىنا دا جاڭا زامانعا ساي كەلبەت, اجار كەرەك. جاسىراتىنى جوق, شىمكەنت قالاسىنىڭ باس جوسپارى, قازىرگى اكىمدىك ورنالاسقان عيماراتتاردىڭ جوباسى سوناۋ 1953 جىلدارى جاسالىپ, قۇرىلىسى 1960 جىلدارى اياقتالعان ەكەن. «ەلۋ جىلدا – ەل جاڭا» دەگەن, مىنە, ودان بەرى ەلۋ جىلدان استام ۋاقىت ءوتتى. ەندەشە ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلىمىزدىڭ ءۇشىنشى قالاسى دەپ باعا بەرگەن شىمكەنت شاھارىنىڭ جاڭا كەلبەتىن جاسايتىن ۋاقىت كەلدى. بۇل – ءبىر ايدىڭ نەمەسە ءبىر جىلدىڭ ىشىندە اياقتالاتىن تىرلىك ەمەس, كەشەندى ءارى ستراتەگيالىق ماقساتتى جۇمىس. مىنە, قالانىڭ باس جوسپارى بەكىتىلگەن بىلتىرعى جىلدان بەرى شىمكەنتتىڭ تورىندە ۇلكەن قۇرىلىستار باستالىپ تا كەتتى. ول بويىنشا وبلىس ورتالىعى نەگىزىنەن قالانىڭ سولتۇستىك-باتىس جاعىندا داميتىنى, جاڭا قۇرىلىستاردىڭ دەنى وسى بولىكتە سالىناتىنى بەلگىلى بولدى. ەلباسى ن.نازارباەۆ وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى ساپارىن وسى جاڭادان سالىنىپ جاتقان اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىعىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىمەن تانىسۋدان باستادى.
جاڭا الاڭنىڭ جاڭالىقتارى كوپ
قازىرگى تاڭدا, وسى اۋماقتا اتالعان جوباعا سايكەس بەس نىساننىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. اتاپ ايتقاندا, وبلىستىق اكىمدىك عيماراتى كىرەبەرىس الاڭى مەن عىلىمي-امبەباپ كىتاپحانا, ورىس دراما تەاترى, وبلىستىق كونگرەسس-حولل جانە حالىقتىق شارۋاشىلىق جەتىستىكتەر كورمەسى. جوبالانعان اۋماقتىڭ ارحيتەكتۋرالىق-جوسپارلاۋ شەشىمى قالانىڭ وسى اۋدانىندا بىرقاتار قوعامدىق عيماراتتار مەن وقۋ كەشەندەرىن ورنالاستىرا وتىرىپ ءىرى ساۋلەت انسامبلدەرىن قۇرۋ قاجەتتىلىگىنەن تۋىنداپ وتىر. مۇندا ورتالىق الاڭ مەن اكىمدىكتىڭ عيماراتى, وبلىستىق ءماسليحات پەن وبلىس اكىمدىگى باسقارمالارىنىڭ كەشەنى, جاياۋ جۇرگىنشىلەر گۇلزارى سالىناتىن بولادى. ۇسىنىلعان كومپوزيتسيالىق ادىستەر قالانىڭ باس الاڭىنىڭ كولەمىن وڭتايلى قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. الاڭ ءانسامبلىن وبلىستىق دراما تەاترىنى