سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆ اتىنداعى پاۆلودار مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى «ەرتىس» تەحنولوگيالىق عىلىمي ورتالىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى جۇمابەك وماروۆپەن اڭگىمە
سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆ اتىنداعى پاۆلودار مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى «ەرتىس» تەحنولوگيالىق عىلىمي ورتالىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى جۇمابەك وماروۆپەن اڭگىمە
– جۇمابەك مۇحتار ۇلى, جۋىردا ءوزىڭىز باسقاراتىن ورتالىقتا ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق دامۋىنا ۇلەس قوساتىن وڭىرلەردىڭ الداعى جىلدارداعى اتقارار جۇمىستارىنا ارنالعان عىلىمي-تاجىريبەلىك جيىن بولىپ ءوتتى. ودان تۇيەر قورىتىندىڭىز قانداي؟
– تاقىرىبىنىڭ ءوزى ايتىپ تۇرعانىنداي, جيىندا ەنەرگيا, قۋات كوزدەرىن ۇنەمدەۋ, بولاشاقتا ەلىمىزدە قانداي ەنەرگەتيكانى قولدانۋىمىز كەرەك, ەلەكتر ستانسالارىنىڭ قورشاعان ورتاعا زيانسىز جۇمىس جاساۋلارى, ەكولوگيالىق پروبلەمالاردىڭ قالاي الدىن الۋعا بولادى دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەدىك. قازىر ەلىمىز 80 پايىز ەنەرگيانى كومىردەن, «قوڭىر ەنەرگەتيكادان» الىپ وتىر. ال, بولاشاقتا ءبىز جەل, سۋ, كۇن ەنەرگيالارى ارقىلى ەكولوگيالىق تازا قۋات كوزدەرىن الۋعا قول جەتكىزۋىمىز كەرەك. ەلىمىزدەگى ەلەكتر ستانسالارىن گازبەن جۇمىس جاساۋعا كوشىرۋ دە قورشاعان ورتانى لاستاماۋ, ەكولوگيانى ساقتاۋ, تازا ەنەرگيانى پايدالانۋ تالاپتارىنا ساي بولار ەدى. ەكولوگيالىق قولايلى ەنەرگيا رەسۋرستارىن پايدالانا وتىرىپ, ءوز جەرىمىزدە ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرەتىن قۋاتتى گيدراۆليكالىق جانە جەل كۇشiمەن ىستەۋشى ەلەكتر ستانسالارىن سالاتىن ۋاقىت كەلدى. ەلىمىزدە قابىلدانعان «جاسىل» ەكونوميكانى دامىتۋ باعدارلاماسى, استانادا ەحرو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنىڭ ءوتۋى وسى باعىتتاعى عالامدىق جۇمىستاردى جولعا قويۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. ەڭ باستىسى, جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا قورلارى نەگىزىندە ەكسپورتتىق جۇيە قۇرىلادى, قارجى ۇنەمدەلەدى, ءوندىرىس داميدى, جۇمىس ورىندارى پايدا بولادى, جابدىقتاردى جەتكىزۋ شىعىندارى ازايادى. جەل ەنەرگياسى, جەلدىڭ قۋاتى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە بار. بىلاي قاراساڭ, ەلىمىزدەگى جەل قۋاتى دالاعا كەتىپ جاتقانداي. ەلىمىزدە جەلدىڭ قۋاتىن ەۋروپالىق ەلدەرگە قاراعاندا ءۇش ەسە كوپ الۋعا بولادى. ەۋروپادا قازىرگى ۋاقىتتا جەل ەنەرگياسى جوعارى قارقىنمەن دامۋدا. ويتكەنى, ولار جەل تۋربيناسىن وزدەرى جاساپ شىعارۋدا.
– وسىنداي عالامدىق ماسەلەلەردى جەرگىلىكتى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تەحنوپاركى قولعا الىپ جاتقانى قۋانتارلىق ەكەن...
– وسىدان ون جىلداي ۋاقىت بۇرىن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بۇرىنعى رەكتورى, قازىرگى وبلىس اكىمى ەرلان ارىننىڭ باستاماسىمەن وقۋ ورنىندا تەحنولوگيالىق پارك قۇرىلدى. ماقسات ۋنيۆەرسيتەتتەگى بارلىق يننوۆاتسيالىق عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ باسىن قوسىپ, ولاردىڭ ناتيجەلەرىن وندىرىسكە, وقۋ بارىسىنا ەنگىزۋدى جۇزەگە اسىراتىن پاۆلودار-ەكىباستۇز-اقسۋ ايماعىنداعى ءوندىرىس ورىندارى مەن ۋنيۆەرسيتەت اراسىندا ءتيىمدى بايلانىس ورناتۋدى قامتاماسىز ەتۋ بولدى. يننوۆاتسيالىق جانە ونەرتابىس بويىنشا بۇكىل رەسپۋبليكالىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتى قالىپتاستىرۋ ىسىنە ۋنيۆەرسيتەت تە قاتىسا الادى. تەحنوپاركتىڭ قۇرامىندا عىلىمي-تەحنيكالىق كەڭەس, ساراپتاۋ ورتالىعى, ستۋدەنتتىك عىلىمي ورتالىق, كورمە زالدارى, جوبالاۋ ورىندارى, مەتاللۋرگيا, ماشينا جاساۋ زەرتحانالارى بار. قازىر ءبىزدىڭ ەلىمىز تەحنولوگيالىق ورتالىقتار جەلىسىن دامىتۋدى قولعا الا باستادى. بۇل جۇيەنىڭ قالىپتاسۋىنا نازار اۋدارىلۋدا. ەلىمىزدە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ ستراتەگياسى بەكىتىلدى. بۇل ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق يننوۆاتسيالىق جۇيەسىن جاساۋداعى مەملەكەتتىڭ ايقىن ءبىر باعدارلاماسىنا اينالدى. وبلىسىمىزدىڭ ءوندىرىستى ءوڭىر ەكەنى بەلگىلى. جالپى, ءوندىرىس تۇتقاسى بولىپ سانالاتىن مەتاللۋرگيا, ەنەرگەتيكا, ماشينا جاساۋ سالالارى ۇلكەن باسىمدىققا يە. ءوڭىردىڭ بۇرىننان كەلە جاتقان يندۋستريالىق جولىن جالعاستىرىپ, بۇل كۇندەرى پاۆلودار, ەكىباستۇز, اقسۋ قالالارىندا جاڭادان ءوندىرىس ورىندارى اشىلۋدا. سوندىقتان تەحنولوگيالىق-عىلىمي ورتالىق قۇرۋداعى ماقسات تا ءوندىرىسى سان-سالالى وڭىردەگى ەكونوميكانىڭ تۇراقتى دامۋىنا, كاسىپورىندار مەن جوعارى وقۋ ورنى اراسىندا ەكىجاقتى بايلانىس جاساۋ, ءوندىرىستىڭ وركەندەۋىنە اسەر ەتەتىن عىلىمي-زەرتتەۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ, بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ, ولاردى قولداۋ.
– عىلىمي-تەحنولوگيالىق ورتالىقتىڭ الدىنا ق