روزا بالباتىرقىزى تۋرالى جازۋ مۇمكىندىگى تۋعاندا ەكىۇداي سەزىم باۋرادى دەسەم, وتىرىك ەمەس. ءبىر جاعىنان, ول كىسى جاسى ۇلكەن اپكە, تالعامى بيىك, تالابى قاتال ۇستاز. ول كىسى تۋرالى جازا الاتىن, جازۋعا ءتيىستى, ءدارىسىن ءتىكەلەي العان, تاربيەسىن كورگەن, بىزدەن دە جاقىن ءارى ۇزاعىراق ارالاسقان جۇرتشىلىق از ەمەس, ءتىپتى ءبىر قاۋىم. بارشا جازىلعاندى, قاعازعا تۇسكەندى ەڭ اۋەلى ءوزى وقىپ, ءوزى پاراقتايدى. ءوزى باعا بەرەدى. ءارى-ءسارى ايتىلعان ءسوزدى تانىپ قويادى, وتىرىك كولگىرسىگەندى سەزىپ قويادى. سوندىقتان, قالام العاندا وزىڭە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى جۇكتەيتىنىڭدى ءبىلۋىڭ كەرەك. سول بيىك تالاپ دەڭگەيىنەن شىعا الماساڭ, قالام الىپ كەرەگى جوق قولىڭا.
روزا بالباتىرقىزى تۋرالى جازۋ مۇمكىندىگى تۋعاندا ەكىۇداي سەزىم باۋرادى دەسەم, وتىرىك ەمەس. ءبىر جاعىنان, ول كىسى جاسى ۇلكەن اپكە, تالعامى بيىك, تالابى قاتال ۇستاز. ول كىسى تۋرالى جازا الاتىن, جازۋعا ءتيىستى, ءدارىسىن ءتىكەلەي العان, تاربيەسىن كورگەن, بىزدەن دە جاقىن ءارى ۇزاعىراق ارالاسقان جۇرتشىلىق از ەمەس, ءتىپتى ءبىر قاۋىم. بارشا جازىلعاندى, قاعازعا تۇسكەندى ەڭ اۋەلى ءوزى وقىپ, ءوزى پاراقتايدى. ءوزى باعا بەرەدى. ءارى-ءسارى ايتىلعان ءسوزدى تانىپ قويادى, وتىرىك كولگىرسىگەندى سەزىپ قويادى. سوندىقتان, قالام العاندا وزىڭە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى جۇكتەيتىنىڭدى ءبىلۋىڭ كەرەك. سول بيىك تالاپ دەڭگەيىنەن شىعا الماساڭ, قالام الىپ كەرەگى جوق قولىڭا.
ءبىزدىڭ بىلەرىمىز – اپاي قانشاما مۇمكىندىكتىڭ ىشىنەن قا-راپايىم وقىتۋشى, قاجىرلى عالىم بولۋدى تاڭداپتى. وقىتۋ-شىنىڭ قاراپايىمدىلىعى ونىڭ بيلىككە ۇمتىلماۋىنان, بايلىققا قىزىقپاۋىنان, شاكىرتىنە رياسىز بەرىلۋىنەن كورىنەدى. عالىمنىڭ قاجىرلىلىعى وتباسى, وشاق قاسى شارۋادان قولى قالت ەتسە, كۇن دەمەي, ءتۇن دەمەي وقىپ, ىزدەنۋدەن كوزدەگەن ماقسات, ناتيجەلەرگە ۇمتىلۋدان بايقالادى. قازىر وسى قوس قاسيەت ءوزىنىڭ جەمىسىن بەرگەن. روزا اپاي قاتارداعى وقىتۋشىدان ۇلاعاتتى ۇستاز دارەجەسىنە كوتەرىلگەن. ونى كوتەرگەن — ادال ەڭبەگى, شاكىرتتەرىنە دەگەن ىقىلاسى, شاكىرتتەرىنىڭ ۇستازدارىنا دەگەن ماحابباتى.
«حالىقتار دوستىعى جاساسىن!» ۇرانىن ايقايلاپ قويىپ, شىن مانىندە كەڭەس وداعىنا كىرگەن رەسپۋبليكالارداعى ۇلتتار مۇددەسىن ەلەمەي, اعا ۇلتتىڭ ءۇستەم مۇددەسىنىڭ شىلاۋىنا بايلاعان زامانعا كۇرت وزگەرىس ەنگىزگەن 1986 جىلعى الماتى جەلتوقسانى ەدى. الاڭعا شىققان جاستاردىڭ الدىڭعى لەگى قانعا بوگىپ, قان-قاساپتان سىتىلىپ شىققاندارى كەيىن قۋدالاۋعا ءتۇسكەنىمەن, قازاق جاستارىنىڭ ەرەن قيمىلى ورتالىققا وي سالدى. ۇلتشىلداردى قۋدالاۋ, ۇلتشىلدىقتى جويۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەي وتىرىپ, ماسكەۋ ۇلت مادەنيەتىنە, تىلىنە دەن قويۋعا ءماجبۇر بولدى. سونىڭ ءبىر شاراسى رەتىندە جوعارى وقۋ ورىندارىندا قازاق تىلىندە وقىتۋ قولعا الىندى. قازاق بالالارىنان قۇرىلعان اكادەميالىق توپتار جاساقتالدى.
بۇل 1987 جىل بولاتىن. ءماسەلە وسى جەردە باستالدى. قان-شاما جىل ۇلتتىڭ قايماعى بولار زيالى بەكزاتتاردى اتىپ-اسىپ, يتجەككەنگە ايداپ جوق قىلعان, قالعانىن باس كوتەرە الماستاي بۇقتىرعان, ءۇن شىعارا الماستاي تۇنشىقتىرعان كەڭەس بيلىگى قازاقشا وقىتاتىن وقىتۋشى مەن قازاقشا جازىلعان وقۋلىقتى كۇندىز شام الىپ ىزدەپ, ىزدەگەنىن تاپپاي تىعىرىققا تىرەلدى. ول زاماندا قازاق مەكتەپتەرى مەن كەيبىر ورتا ارناۋلى وقۋ ورىندارىندا بولماسا, قازاق فيلولوگياسى مەن پەداگوگيكا سالالارىن ەسەپتەمەگەندە قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ جۇيەسىندە قىزمەت ىستەيتىن پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرام نەگىزىنەن وزگە ۇلت وكىلدەرىنەن, ال قازاقتان بولسا, ورىسشاعا جۇيرىگىنەن تۇراتىن. كوممۋنيزمگە جەتۋ ءۇشىن سولاي كەرەك بولدى, سوتسياليستىك مەملەكەت سولاي قالىپتاستىردى.
ەلگە, ازاماتتارعا كەڭەستىك بيلىكتىڭ قينالعانى, تىعىرىققا تىرەلگەنى قىزىق ەمەس, ۇلت تىلىندە مامان دايارلاۋ شىن كەرەك ەدى. كوكىرەگى وياۋ, كوزى اشىق زيالى قاۋىم تەز كۇش بىرىكتىرىپ, يگى ىسكە جۇمىلا كىرىستى. «ءاۋ» دەگەننەن بەلسەنە شيراق قيمىلداپ, ناقتى ناتيجە كورسەتكەندەر قاتارىندا روزا بالباتىرقىزى قۇلجاقاەۆا بولدى.
ءتارتىبى تەمىر, باعىنىشتىلىعى ماسكەۋ بولعان, اتى وداققا ءمالىم قاراعاندى جوعارى ميليتسيا مەكتەبىندە قىزمەت ىستەيتىن وفيتسەر قاۋىمعا بۇلاي كۇرت بەتبۇرىس جاساۋ وڭاي بولعان جوق. قارسىلار دا, كۇدىك-كۇماندى قارا بۇلتتاي ءۇيىرىپ, العا باسار اياعىڭدى كەرى كەتىرۋگە تىرىسقاندار از بولعان جوق.
دەگەنمەن, زاڭ ءبىلىمىن الماتىداعى ىرگەلى وقۋ ورنىندا العان, زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت روزا بالباتىرقىزى وسىناۋ ماڭىزدى ىسكە بەل شەشە, قۇلشىنا كىرىستى. كۇندىز-ءتۇنى تىنباي, باسقا شارۋالاردى ىسىرىپ قويىپ, كوز مايىن تاۋىسا وتىرىپ, بۇرىن تەك قانا ورىس تىلىندە وقىتىلىپ كەلگەن پاندەر بويىنشا قازاقشا دارىستەر دايارلاۋعا كىرىستى. وقۋ-ءاد