كەدەرگى جەمقورلىققا يتەرمەلەيدى

شولۋدىڭ نەگىزگى تاسىلدەرىن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى جاساعان. ولار كاسىپكەرلەرگە ءتۇرلى ساۋال دا­يىنداپ, نەلىكتەن پاراقورلىققا باراتىنىن انىقتاعان. ماسەلەن, اقتوبە, تۇركىستان, جامبىل, ال­ماتى, پاۆلودار, اقمولا, سول­تۇستىك قازاقستان وبلىستارى جا­نە الماتى, شىمكەنت قالا­لارىندا جەمقورلىق دەڭگەيى ورتاشا بولسا, نۇر-سۇلتان قالاسى مەن قوستاناي, قاراعاندى, شى­عىس قازاقستان وبلىستارىندا كورسەتكىش تومەن.

 قازاقستان كاسىپكەرلەرىنىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جونىندەگى ۋاكىل رۋستام ءجۇرسىنوۆ سوڭعى جىل­دارى كاسىپكەرلەردىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا تارتىلۋ دەڭگەيى 16 پايىزعا تومەندەگەنىن جەتكىزدى.

– زەرتتەۋ ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە جۇرگىزىلدى. شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنە 70-كە تار­تا ساۋال قويىلدى. ناتيجە وسىنداي. دەگەنمەن, مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرى اراسىندا جەم­قورلىق وتە كوپ. ولاردىڭ تارا­پىنان ورىن العان كەز كەلگەن ارەكەت تەكسەرىلىپ وتىرادى. 2017 جىل­مەن سالىستىرعاندا زاڭ­عا سايكەس جۇمىس ىستەگەن جانە ءوز مۇددەلەرىن زاڭدى تار­تىپ­پەن قور­عاۋدى قالايتىن كاسىپ­كەر­لەردىڭ ۇلەسى 4 پايىزعا ارتتى. بۇل از بولسا دا جاقسى كورسەتكىش, – دەيدى ر.ءجۇرسىنوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, سىبايلاس جەم­قورلىقتىڭ نەگىزگى سەبەبى – شا­عىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنىڭ قۇقىقتىق ساۋاتىنىڭ تومەندىگى. ولار كاسىپ جولىندا كەز­دەسكەن كەدەرگىلەردى زاڭدى جولمەن شەشۋ مۇمكىندىگىنەن بەي­حابار. ءاربىر بەسىنشى ادام نور­ماتيۆتiك-قۇقىقتىق اكتiلەردىڭ وزەكتى اقپاراتتارى قولجەتىمسىز ەكەنىن تىلگە تيەك ەتكەن. ءارى قو­سىمشا اقى تولەسە تۇيتكىل تە­زىرەك شەشىلەدى دەگەن ويمەن وسىن­داي قادامدارعا باراتىنىن جا­سىر­ماعان.

بۇگىندە شەنەۋنىكتەردىڭ كا­سىپ­­­كەرلەردى بوپسالاۋى ەڭ وت­كىر تۇيتكىلدەردىڭ ءبىرى. سۇح­بات كەزىندە كوبىنە وسىنداي جاع­داي­لارعا مىسال كەلتىرىلىپتى. بۇل تۋرالى «سترا­­تەگيا» الەۋ­مەتتىك جانە سايا­­سي زەرتتەۋلەر ور­تا­لىعى» قو­عام­­دىق قورىنىڭ پرە­زيدەنتى گۇل­ميرا يلەۋوۆا ايتتى.

– سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن باعالاۋ 4 بالدىق شكالا بويىنشا جۇرگىزىلدى. ەلىمىزدەگى مەملەكەتتىك ورگان وكىل­­­دەرىنىڭ 49 پايىزى مەن كاسىپ­كەرلەردىڭ 36 پايىزى پارا­قور­لىققا سەبەپكەر بولعان. بۇل 2018 جىلعا قاراعاندا ءبىر­شاما جو­عارى كورسەتكىش. جەم­قور شە­­­نەۋنىكتەرگە قاتىستى قول­دا­نى­لاتىن جازالاۋ شارالارىن قا­تاڭ­داتۋدى تالاپ ەتكەن كا­سىپ­كەرلەر ۇلەسى وزگەرىسسىز قالىپ وتىر, – دەيدى گ.يلەۋوۆا.

2018 جىلمەن سالىستىرعاندا بىلتىر پارانىڭ ورتاشا مول­شەرى 205 مىڭ تەڭگەگە ارتقان. پارانىڭ تومەن كورسەتكىشتەرى سولتۇستىك قازاقستان جانە تۇركىستان وبلىس­تارىندا تىر­كەلىپ وتىر. ەڭ كوبى اقتوبە, قا­را­عاندى, الماتى وبلىستارى مەن الماتى جانە نۇر-سۇلتان قا­لالارىندا – 100 مىڭ مەن 200 مىڭ تەڭگە اراسىندا.

ءبىر قىزىعى, پاراقورلىق از وڭىرلەردە پارا مولشەرى جو­عارى, ال پاراقورلىق ءورشىپ تۇر­عان جەرلەردە كەرىسىنشە. سى­باي­لاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قي­­مىل اگەنتتىگىنىڭ پرەۆەنتسيا دە­­پار­­تامەنتىنىڭ باسشىسى انار جاروۆا:

– مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار باسقارماسىندا, كەدەندىك قىز­مەتتە جانە كولىكتىك باقىلاۋ ينس­پەكتسياسىندا جەمقورلىق ءجيى ورىن الادى. ەكولوگيا سالاسىندا دا وسى جاعداي. ءبىز ساۋال بارىسىندا مەملەكەتتىك قىز­مەتكەرلەر ماسەلەنى شەشۋدى ادەيى سوزاتىنىن بايقادىق. ءبىر وكىنىشتىسى, بۇل ءبىر ۇلكەن دەرت سەكىلدى. جىل سايىن الدىمىزدان شىعادى دا وتىرادى. سوڭعى 12 ايدا قۇرىلىس سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن 10 كومپانيانىڭ بىرەۋى عانا قارىم-قاتىناس جاساعان. ءاربىر ءۇشىنشى كاسىپكەردىڭ ماسە­لەسى پارامەن شەشىلگەن, – دەيدى ا.جاروۆا.

قازىرگى تاڭدا كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتىق ساۋاتىن ارتتىرۋ جو­نىندەگى جۇمىستاردى كەڭەيتۋ شارالارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

مۇحتار كۇمىسبەك,

«Egemen Qazaqstan»