پارلامەنت ماجىلىسىندەگى ۇكىمەت ساعاتى بارىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆ دەپۋتاتتارعا 2019 جىلى اگرارلىق سالانى دامىتۋدىڭ نەگىزگى قورىتىندىلارى تۋرالى باياندادى. بۇل تۋرالى مينيسترلىكتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
باياندامادا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىم كولەمى وتكەن جىلى 0,9%-عا ءوسىپ, 5,2 ترلن تەڭگەنى قۇراعان. بۇل رەتتە مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىسى 4%-عا ارتتىپ, ال وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا قولايسىز اۋا رايىنا بايلانىستى 1,7%-عا تومەندەدى.
اۋىل شارۋاشىلىعىندا ينۆەستيتسيا 41%-عا ارتىپ, 501,6 ملرد تەڭگەنى قۇرادى.
اوك ءونىمىنىڭ ەكسپورتى 6,4%-عا ارتىپ, 3,3 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى.
ەگىن جيناۋ قورىتىندىسى بويىنشا 17,4 ملن توننا استىق جينالدى, بۇل - 2018 جىلعا قاراعاندا 14%-عا از.
بۇگىندە قازاقستاندا 10,2 ملن توننا استىق بار, ونىڭ ىشىندە 8 ملن توننا بيداي. سونىمەن قاتار 1 شىلدەگە دەيىن استىقتى ىشكى تۇتىنۋ شامامەن 5,8 ملن توننانى, ونىڭ ىشىندە بيداي – 3,8 ملن توننا. سوندىقتان ەكسپورتتىق الەۋەت 3,1 ملن توننا استىق بولسا, ونىڭ ىشىندە بيداي – 2,7 ملن توننا. وتپەلى قالدىق شامامەن 1,3 ملن توننا.
«وسىلايشا, ەلدەگى بار «استىق» - حالىقتى قامتاماسىز ەتۋگە, تۇقىمدىق جانە جەمدىك قورلاردى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى. سونىمەن قاتار ازىق-ت ۇلىك كەلىسىم شارت كورپوراتسياسى 604 مىڭ توننا كورسەتكىشىنەن تومەندەمەيتىن استىق قورىن جينادى. جالپى, وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا ەگىس القاپتارىن ءارتاراپتاندىرۋ ءۇشىن جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياسات وڭ ناتيجەسىن بەرۋدە» دەدى ساپارحان وماروۆ.
9 جىل ىشىندە جۇرگىزىلگەن جۇمىس ناتيجەسىندە مايلى داقىلداردىڭ ءوندىرىسى 1,6 ەسەگە ارتىپ, 3 ملن توننانى قۇراعان. كوكونىس-باقشا داقىلدارىن جيىم-تەرىمى 33%-عا (260 مىڭ توننادان استام), كارتوپ – 4,7%-عا (193 مىڭ توننا) ءوستى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەتتى مال شارۋاشىلىعىندا دا ءوسىم بايقالۋدا. وتكەن جىلى ەت ءوندىرىسى 5,8%-عا ارتىپ, 1,1 ملن توننانى قۇرادى.
ەت ءوندىرىسىنىڭ ءوسۋى – اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارى سانىنىڭ وسۋىمەن بايلانىستى. سوڭعى 5 جىلدا ءىرى قارا مال باسى 7,4 ملن (23,3%-عا) باسقا دەيىن ءوسىپ, ال ۇساق مال باسى 19,1 ملن (+6,6%) باستى, جىلقى – 2,8 ملن (+ 45,8%). باستى قۇرادى. بۇل رەتتە, سالانىڭ قۇرىلىمى ايتارلىقتاي وزگەردى, مىسالى 2014 جىلى ۇيىمداستىرىلعان شارۋاشىلىقتارداعى ءىرى قارا مال باسىنىڭ ۇلەسى 35%–دى قۇراسا, قازىر 45%-عا جۋىق.
ەلىمىز ەتپەن قامتاماسىز ەتۋ 85%-عا قامتاماسىز ەتىلگەن. بۇل رەتتە سيىر, قوي, جىلقى جانە شوشقا ەتى بويىنشا يمپورت ۇلەسى – 5%-دان اسپايدى. شەتەلدىك ەت تەك مۇزداتىلعان تۇردە الىپ كەلىنەدى جانە ەت وڭدەۋ ونەركاسىبىنجدە قولدانىلادى.
قازاقستاندا قۇس ەتى بويىنشا يمپورتقا تاۋەلدىلىك بار. ىشكى تۇتىنۋداعى يمپورت ۇلەسى 44,7%-دى قۇرايدى. قۇس شارۋاشىلىعىندا ەت باعىتىن دامىتۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى 2024 جىلعا قاراي وتاندىق قۇس ەتىمەن 100% قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيىنە شىعۋ ءۇشىن ىنتالاندىرۋ شارالارىن قابىلداۋدا.
سونداي-اق مينيستر جەكەلەگەن فەرمەرلىك قوعامداستىقتاردى تولعاندىراتىن اوك-ءنى سۋبسيديالاۋ ەرەجەلەرىندەگى وزگەرىستەرگە توقتالدى.
ساپارحان وماروۆ بارلىق وزگەرىستەر 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان اوك دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل قۇجاتتا باستاپقىدا 2019 جىلدان باستاپ وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا, 2020 جىلدان باستاپ مال شارۋاشىلىعىندا ەرەكشە سۋبسيديالاردى توقتاتۋ كوزدەلگەنىن ايتا كەتۋ كەرەك.
بۇدان بىلاي وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا تۇقىمداردىڭ, تىڭايتقىشتاردىڭ, وسىمدىكتەردى قورعاۋ قۇرالدارىنىڭ قۇنىن ارزانداتۋعا, سونداي-اق, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىنىڭ پاركىن جاڭارتۋعا, اوك سالاسىنداعى جاڭا كاسىپورىنداردى جاڭعىرتۋعا جانە قۇرۋعا, ونىڭ ىشىندە يمپورتتى الماستىرۋ ماسەلەسىن شەشۋگە باعىتتالعان ينۆەستسۋبسيديالاردى ارتتىرۋعا كومەكتەسەتىن «بازالىق» سۋبسيديالار باسىمدىققا يە بولادى.
سونداي-اق مينيستر اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ سەكتورىن دامىتۋعا باعىتتالعان شارالار تۋرالى حابارلادى. قايتا وڭدەۋشىلەردى «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسى اياسىندا قولجەتىمدى اينالىم قاراجاتىمەن قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنە شيكىزاتتى قايتا وڭدەۋگە تاپسىرۋ تۇرىندە ىنتالاندىرۋ سۋبسيديالارى كىرەدى.
سونىمەن قاتار ساپارحان وماروۆ مەكتەپ, بالاباقشا, اۋرۋحانا, اسكەر جانە باسقا دا مەملەكەتتىك جانە كۆازيمەملەكەتتىك ۇيىمدارعا «وتاندىق ءونىمدى» الۋعا تالاپ قويۋ جوسپارى بارىن مالىمدەدى.
«وتاندىق وندىرۋشىلەردى قولداۋ جانە دۇرىس تاماقتانۋ مەن سالاۋاتتى ۇلت قالىپتاستىرۋ ءۇشىن «مەكتەپ الماسى», «مەكتەپ ءسۇتى», «مەكتەپ بالى» سياقتى باعدارلامالاردى ەنگىزۋ قاجەت» دەپ تولىقتىردى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى.