باتىس قازاقستان وبلىسىندا 1 اقپاندا ء«بىز – جەڭىس مۇراگەرلەرىمىز!» اكتسياسى باستالدى. اكتسيانىڭ ءمانىسى – 1941-1945 جىلدار ارالىعىنداعى ۇلى وتان سوعىسى جەڭىسىنىڭ 75 جىلدىعىنا وراي مايدان باتىرلارىنا, سوعىس قۇرباندارىنا قۇرمەت كورسەتۋ.
اكتسياعا اسكەري بولىمدەر, ارداگەرلەر ۇيىمدارى, ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەر وقۋشىلارى, اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبتاردىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى, ستۋدەنت جاستار, قوعامدىق جانە باسقا دا ۇيىم وكىلدەرى قاتىسادى. ءسويتىپ, ستۋدەنتتەر, وقۋشىلار وسى جىلدىڭ سوڭىنا – 31 جەلتوقسانعا دەيىن كۇن سايىن ساعات 12.00-دە ورال قالاسىندا ورنالاسقان ەسكەرتكىشتەرگە گۇل شوعىن قويىپ, باتىرلار رۋحىنا تاعزىم ەتەدى.
ورال قالاسىندا ۇلى وتان سوعىسى تاقىرىبىنا ارنالعان 5 ەسكەرتكىش بار ەكەن. ولاردىڭ العاشقىسى – 1942-1943 جىلدارى ۇرىس دالاسىندا جاراقات الىپ, ورال قالاسىنداعى اسكەري گوسپيتالدا قازا بولعان ستالينگراد قورعاۋشىلارىنىڭ باۋىرلاستار زيراتى. ول جەردە 132 مايدانگەر-سارباز جەرلەنگەن.
ەكىنشىسى – قازاقتىڭ باتىر قىزدارىنا ارنالعان ەڭسەلى ەسكەرتكىش. بۇرىن بۇل جەردە مانشۇك مامەتوۆانىڭ جەكە-دارا مىس تۇلعاسى تۇراتىن. سوعىس ارداگەرلەرىنىڭ, جەرگىلىكتى حالىقتىڭ سۇراۋى بويىنشا 2017 جىلى بۇل جەرگە قازاقتىڭ ءۇش باتىر قىزى, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارى مانشۇك مامەتوۆا, ءاليا مولداعۇلوۆا جانە حالىق قاھارمانى حيۋاز دوسپانوۆاعا ەسكەرتكىش ورناتىلدى.
بۇدان بولەك, ورال قالاسىنداعى اسكەري ءبولىم الدىندا سوۆەت وداعىنىڭ مارشالى گەورگي جۋكوۆتىڭ ەسكەرتكىشى 1992 جىلى ورناتىلعان. 1945 جىلى ايگىلى جەڭىس پارادىن قابىلداپ العان اسكەري قولباسشىنىڭ ەڭبەگى مەن قىزمەتىنە بۇگىندە كوزقاراس ءارتۇرلى بولعانىمەن, ورال قالاسىندا جەڭىس تاقىرىبىنا ارنالعان شارالار جۋكوۆتىڭ ەسكەرتكىشىن اينالىپ وتپەيدى. ءبىر قىزىعى, گەورگي جۋكوۆتىڭ ورال قالاسىنا دا قاتىسى بار: 1919 جىلى ازامات سوعىسى كەزىندە بولاشاق قولباسشى ماسكەۋ كاۆالەريالىق ديۆيزياسىنىڭ قۇرامىندا ءدال وسى ورال كازاكتارىمەن بولعان بىرنەشە ۇرىسقا قاتىسىپ, ەرلىك كورسەتكەن.
ۇلى وتان سوعىسىنىڭ تاعى ءبىر قاھارمانى – سوۆەت وداعىنىڭ باتىرى تەمىر ماسين ەسكەرتكىشى. 1944 جىلى 1 شىلدەدە موگيلەۆ-مينسك تاس جولىن جاۋدان قورعاۋداعى ەرلىگى ءۇشىن كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىن العان كاپيتان تەمىر ماسين سوعىستان كەيىن تايپاق اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ 2-ءشى حاتشىسى قىزمەتىن اتقارىپ ءجۇرىپ, 1947 جىلى جازدا دالا ورتىندە العان كۇيىك جاراقاتىنان قازا تاپقان. بۇگىندە ورال قالاسىنداعى ءوزى اتتاس كوشە بويىندا جەرلەنگەن باتىردىڭ قابىرىندە بيۋست ورناتىلعان.
ارينە, مايدان دالاسىندا قازا تاپقان اقجايىقتىقتارعا ارنالعان ەڭ ۇلكەن, كەشەندى ەسكەرتكىش – جەڭىس الاڭى, ماڭگىلىك الاۋ ەكەنى ءسوزسىز. مايدان دالاسىنان قايتپاي قالعان بوزداقتاردىڭ ءتىزىمى جازىلعان تاس تاقتالار ورناتىلعان بۇل جەردە جىل سايىن جەڭىس شەرۋى, انت قابىلداۋ, باسقا دا اسكەري-پاتريوتتىق شارالار وتەدى.
- مىنە, وسى اتالعان بەس ەسكەرتكىش الدىندا ەندى كۇن سايىن ءتىرى گۇل – قالامپىر قويىلادى. ورال قالاسىنداعى بارلىق جوو, كوللەدج-ليتسەيلەر جانە 51 ورتا مەكتەپ وقۋشىلارى وسى ەسكەرتكىشتەردى شەفتىك قامقورلىعىنا الىپ, كۇن سايىن كەزەكپەن گۇل شوعىن قويىپ تۇرادى. بۇل اكتسيا 2020 جىلدىڭ سوڭعى كۇنىنە دەيىن جالعاسادى, - دەيدى باتىس قازاقستان وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرلىبەك داۋموۆ.
ءبىز بۇگىن ء«ۇش باتىر قىز» ەسكەرتكىش-كومپوزيتسياسىنا گۇل شوعىن قويۋ سالتاناتىنا ارنايى قاتىستىق. بۇل كەشەندى جاڭگىر حان اتىنداعى باتىس قازاقستان اگرارلىق-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى قامقورلىققا الىپتى. ۋنيۆەرسيتەت پرورەكتورى اقىلبەك سۇلتانوۆ «ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ نەگىزگى اۋىرتپالىعىن ءوز موينىمەن كوتەرىپ, قايسارلىقتىڭ ۇلگىسىن كورسەتكەن ۇوس ساربازدارىنا ماڭگى قۇرمەت كورسەتۋ كەيىنگى ۇرپاقتىڭ اسىل مىندەتى» ەكەنىن ايتسا, بقاتۋ-دىڭ 4 كۋرس ستۋدەنتى, ستۋدەنتتىك ءوزىن ءوزى باسقارۋ ۇيىمىنىڭ مۇشەسى مارات ماعجان ء«ار باتىردىڭ ەرلىگى مەن ەلدىگى وشپەۋىنە ءبىز كەپىلمىز» دەدى. جاسى 95-تەن اسسا دا بويىن تىك ۇستاعان سوعىس ارداگەرى ۆەنيامين سكالەنكو «قان مايداندا حالىقتى جەڭىسكە جەتەلەگەن – دوستىق, تاتۋلىق» ەكەنىن ايتىپ, ەلدى تاتۋلىققا, بىرلىككە شاقىردى.
ءۇش باتىر قىزدىڭ ەسكەرتكىشىنە گۇل قويۋ راسىمىنەن كەيىن ورال قالاسىندا ورنالاسقان 5517 اسكەري ءبولىمى – «ۇلتتىق ۇلان» ساربازدارى جانە بقاتۋ-دىڭ اسكەري كافەدرا كۋرسانتتارى الاڭنان ساپ تۇزەپ, شەرۋ جاساپ ءوتتى.
ءدال وسىنداي شارالار جوعارىدا اتالعان ەسكەرتكىشتەردىڭ بارىندە دە ۇيىمداستىرىلدى.
باتىس قازاقستان