گۇل-عۇمىر نەمەسە قىزعالداق – ماحاببات قۇربانى
كوكتەم كەلىپ, جەر-انا بۋسانىپ, تىرشىلىككە جان بىتكەن شاقتا, وسىمدىكتەر بىرىنەن كەيىن ءبىرى گۇلدەي باستايدى. اۋەلى قار استىنان بايشەشەك شىعادى. ودان سوڭ, وزگە وسىمدىكتەر, الما, جيدە سياقتى اعاشتار دا گۇلدەيدى. ءبارىنىڭ دە ءبىر-اق ماقساتى بار, ول – ءوز ءدانىن شاشۋ, ياعني توڭىرەككە ۇرپاعىن تاراتۋ.
ال ادامزات وزىنشە ويلايدى. قۇلپىرىپ تۇرعان گۇلدى ءوزىنىڭ سۇيىكتى ادامىنا سىيلايدى. اۋىل بالالارى كوكتەمدە قىپ-قىزىل كىلەمدەي قۇلپىرىپ جاتقان قىرعا شىعىپ, قىزعالداق تەرىپ اكەلىپ, عاشىق بولعان قىزدارىنا سىيلاۋشى ەدى. قالا ادامدارى قىزعالداق, راۋشان, باقىتگۇل, لالاگۇل جانە باسقا دا گۇل دەستەلەرىن دۇكەننەن ساتىپ الىپ, ەڭ قىمبات ادامىنا تارتۋ ەتەدى.
گۇلدىڭ ادام ومىرىندە الاتىن ءرولى وتە جوعارى دەسەك, قاتەلەسپەيتىن شىعارمىز. ويتكەنى عاشىق ادامدار ءبىر-بىرىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك سەزىمىن گۇل سىيلاۋ ارقىلى بىلدىرەدى. ياعني, گۇل سىيلاۋ ارقىلى ميلليونداعان ادامدار ءوز سىڭارىن تاۋىپ, وتاۋ قۇردى. گۇل – ماحابباتتىڭ دانەكەرى. جانە سول جولدا تامىرىنان قيىلعان گۇلدەر ءوز تۇقىمىن شاشا الماي, قۇربان بولادى.
عاجاپ گۇلدەر تويلاردا, كەشتەردە, تۋعان كۇندەردە تارتۋ ەتىلگەن ادامعا ءبىر ساتتىك قۋانىش سىيلايدى. اۋەلى ءۇيدىڭ تورىندە تۇرادى. سىيعا بەرىلگەن نەبىر ادەمى گۇلدەردىڭ ەكى-ءۇش كۇندىك «عۇمىرى» بولادى. ودان كەيىن, ءيا, ودان كەيىن ادامدار سولىپ قالعان الگى گۇلدى دالاعا شىعارىپ, كۇل-قوقىس سالاتىن جاشىككە تاستايدى.
گۇلدەردىڭ قىسقا عۇمىرى-اي!..
وشاعاندار گۇل اتىپ تۇر
قايران دالام-اي! نە بولىپ كەتتى؟ كىم ءبارىن وتاپ جاتقان؟ نەبىر اسىل وسىمدىكتەردىڭ كوزى جويىلۋدا. ماسەلەن, ەلگە دە, جەرگە دە پايداسى مول ميانى ءتۇپ-تامىرىمەن جويىپ جاتىر. ەركەك ءشوپ, بيدايىق دەگەن شوپتەر دە قياناتقا ۇشىراۋدا. «بەتەگەدەن بيىك, جۋساننان الاسا» بولىپ «ەلەۋسىز جۇرە بەرەيىك» دەگەن وسىمدىكتەر دە امان قالعان جوق. جەرمەن-جەكسەن وسەتىن يزەندەر مەن سىڭبىرىكتەر دە قىرقىلدى. «مىنا قىرعىننان قۇداي ساقتاسىن» دەپ قاڭباقتار جەرمەن دومالاماستان, اسپانعا كوتەرىلىپ, الىس ايماققا بەزىپ كەتتى.
وسىنداي وزگە تىرشىلىك يەلەرى تۇگىلى, ادام تۇسىنبەيتىن وقيعالار بولىپ جاتقان كەزدە باسقالاردىڭ ەسەبىنەن پايدا تاۋىپ ءومىر سۇرەتىن شىرماۋىقتارعا, جاقىنداعانعا جارماسا كەتەتىن وشاعاندار مەن تىكەنەكتەرگە, ەشكىمگە پايداسى جوق يتسيگەكتەرگە ەشكىم تيىسپەگەنى تاڭعالدىرىپ تۇر. ءتىپتى جولدىڭ جيەگىندە وزبىر وشاعاندار گۇل اتىپ تۇر!
تولقىندار ءبىر-بىرىنە ۇقسامايدى
تەڭىزدىڭ تولقىندارى كەزەك-كەزەك كەلىپ, جاعانى سوعىپ جاتادى. ءبىر قاراعان ادامعا تولقىنداردىڭ لەگى, جىلجۋى بىردەي بولىپ كورىنەدى. الايدا, ءار تولقىننىڭ اعىسى وزگە بولادى ەكەن. بۇعان بەينەتاسپاعا جازىپ الىپ, زەرتتەپ قاراساڭ عانا كوز جەتكىزۋىڭ مۇمكىن. ويتكەنى تولقىندار لەگىنىڭ ءبىر-بىرىنەن ارا قاشىقتىعى, جال-جال بولىپ اعۋى, بۇرىلىستارى, تاسقا سوعىلعان كەزدە اسپانعا شاپشۋى – بارلىق وسى كورىنىستەر ەشۋاقىتتا قايتالانبايدى! بۇدان شىعاتىن قورىتىندى – تولقىندار ءبىر-بىرىنە ۇقسامايدى.
ادامزات ۇرپاعى دا سولاي. ءبىر-بىرىنە ۇقساس عۇمىر كەشسە دە, ءبىر اتادان تاراپ, ءبىر اكە-شەشەدەن تۋسا دا, ءومىر اعىستارى ءوز جولىمەن قالىپتاسادى.
ايباتىر سەيتاق