قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسى №1508
سارسەنبى, 23 قاڭتار 2013 5:54 2012 جىلعى 29 قاراشا, استانا, ۇكىمەت ۇيىەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىنىڭ جۇمىس ىستەۋى قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى«ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى تۋرالى» 2004 جىلعى 9 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى 4-بابىنىڭ 9) تارماقشاسىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قاۋلى ەتەدى: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىنىڭ جۇمىس ىستەۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن.
سارسەنبى, 23 قاڭتار 2013 5:54 2012 جىلعى 29 قاراشا, استانا, ۇكىمەت ۇيىەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىنىڭ جۇمىس ىستەۋى قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى«ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى تۋرالى» 2004 جىلعى 9 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى 4-بابىنىڭ 9) تارماقشاسىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قاۋلى ەتەدى: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىنىڭ جۇمىس ىستەۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن. 2. وسى قاۋلى العاشقى رەسمي جاريالانعانىنان كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى س.احمەتوۆ.قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2012 جىلعى 29 قاراشاداعى №1508 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەنەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمدەۋشى نارىعىنىڭ جۇمىس iستەۋ قاعيدالارى1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى قاعيادالار «ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى تۋرالى» 2004 جىلعى 9 شiلدەدەگi قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا (بۇدان ءارى – زاڭ) سايكەس ازiرلەندi جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمدەۋشى نارىعىنىڭ جۇمىس iستەۋ ءتارتiبiن ايقىندايدى. 2. وسى قاعيدالاردا مىناداي نەگىزگى ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) ەلەكتر ەنەرگياسىن كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسi – ولشەۋ قۇرالدارىنىڭ جانە ەلەكتر ەنەرگياسىن ەسەپكە الۋ دەرەكتەرiن ولشەۋگە, جيناقتاۋعا, وڭدەۋگە, ساقتاۋعا جانە بەرۋگە ارنالعان اپپاراتتىق-باعدارلامالىق كەشەن جيىنتىعى; 2) ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ – تۇتىنۋدىڭ تەڭگەرىلىمىن ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى قىزمەتتەردى كورسەتۋ شارتى – جۇيەلىك وپەراتور جانە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرى نەمەسە ولاردىڭ تەڭگەرىم پروۆايدەرلەرى اراسىندا جاسالاتىن شارت; 3) رەتتەۋگە قاتىسۋعا ارنالعان ءوتiنiم – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسi بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمسiزدiگiن تابيعي رەتتەۋگە قاتىسۋ ءۇشiن تەڭگەرiمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكiزۋشiلەردiڭ ساتىپ الۋشىلاردىڭ جۇيەلiك وپەراتورعا بەرەتiن تەڭگەرiمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكiزۋگە ساتىپ الۋعا ارنالعان جازباشا قۇجات; 4) تەڭگەرiمدەۋ ايماعى – قۋاتتىڭ بiرتۇتاس رەزەرۆiن پايدالانۋعا, تەڭگەرiمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بiرىڭعاي باعاسىن قولدانۋعا كەدەرگi كەلتiرەتiن تەحنيكالىق سيپاتتاعى شەكتەۋ قويىلماعان قازاقستاننىڭ بiرتۇتاس ەنەرگەتيكالىق جۇيەسiنiڭ بiر بولiگi; 5) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمدەۋشى نارىعىنىڭ يميتاتسيالىق رەجىمi (بۇدان ءارi – يميتاتسيالىق رەجيم) – ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمسiزدiگiن قارجىلىق رەتتەۋدi جۇزەگە اسىرماستان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمدەۋشi نارىعىنىڭ جۇمىس iستەۋi; 6) تەڭگەرiمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكiزۋشi ساتىپ الۋشى – رەتتەۋگە قاتىسۋعا بەرىلگەن وتىنىمگە سايكەس ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمسiزدiگiن تابيعي رەتتەۋگە قاتىساتىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتiسi; 7) تەڭگەرiم پروۆايدەرi – جاسالعان شارتتارعا سايكەس ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندiرۋ-تۇتىنۋدىڭ ءوزىنىڭ تەڭگەرiمسiزدiكتەرiن دە, ەلەكتر ەنەرگياسى نارىعىنىڭ باسقا سۋبەكتiلەرiنiڭ تەڭگەرiمسiزدiكتەرiن دە قارجىلىق رەتتەۋ ءۇشiن جاۋاپكەرشiلiك قابىلداعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتiسi; 8) جۇكتەمە بەيىنى – كوتەرمە ساۋدا نارىعى تۇتىنۋشىسىنىڭ (ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىم) ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋدىڭ ساعاتتىق ءمانىن ەسەپتەۋدەگى (سالدو-اعىنى) جۇيەلiك وپەراتورمەن كەلiسiلگەن (ايقىندالعان) ەسەپتەۋ الگوريتمى. جۇكتەمە بەيىنى كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋدىڭ ساعاتتىق دەرەكتەر جۇيەلەرi (اسپاپتارى) بولماعان جاعدايدا تۇتىنۋدىڭ ناقتى ساعاتتىق شامالارىن ەسەپتەۋ ءۇشiن (سالدو-اعىنى) پايدالانىلادى; 9) ەسەپ ايىرىسۋ كەزەڭi – ناتيجەسىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىندا ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتۋدىڭ ورتالىقسىزداندىرىلماعان جانە ورتالىقتاندىرىلعان نارىقتارىندا شارتتار بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋ كولەمدەرىنە سوڭعى ەسەپ ايىرىسۋلار جۇرگىزىلەتىن كۇنتىزبەلىك اي; 10) ەسەپ ايىرىسۋ ورتالىعى – جۇيەلىك وپەراتوردىڭ اتىنان تەڭگەرىمدەۋشى نارىقتا وپەراتسيالاردى جانە تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋدى جۇزەگە اسىراتىن جۇيەلىك وپەراتوردىڭ ەنشىلەس ۇيىمى; 11) سۇرىپتالعان ءتىزىم – تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ ساتۋعا مالىمدەلگەن باعالار بويىنشا رەتتەۋگە قاتىسۋ ءۇشىن بەرىلگەن وتىنىمدەردىڭ رەتتەلگەن ءتىزىمى; 12) وسىرۋگە باعىتتالعان رەتتەۋ – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسi بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمسىزدىگىن وتەۋ ماقساتىندا جۇيەلىك وپەراتوردىڭ ءوندىرۋدى ارتتىرۋ نەمەسە تۇتىنۋدى ازايتۋ ءۇشىن رەتتەۋگە قاتىسۋعا بەرىلگەن وتىنىمدەردى جانداندىرۋ جونىندەگى ارەكەتى; 13) تومەندەۋگە باعىتتالعان رەتتەۋ – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسi بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمسىزدىگىن وتەۋ ماقساتىندا جۇيەلىك وپەراتوردىڭ ءوندىرۋدى ازايتۋ نەمەسە تۇتىنۋدى ارتتىرۋ ءۇشىن رەتتەۋگە قاتىسۋعا بەرىلگەن وتىنىمدەردى جانداندىرۋ جونىندەگى ارەكەتى; 14) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ سالدو-اعىنى – ەلەكتر بەرۋ جەلىسىنىڭ بەلگىلى ءبىر توبى (قيماسى) ارقىلى نەمەسە كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ نۇكتەلەرى ارقىلى ەلەكتر ەنەرگياسىن قابىلداۋ/بوساتۋ ءمانىنىڭ الگەبرالىق سوماسى; 15) ەلەكتر ەنەرگياسىن كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ نۇكتەلەرى – ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىندا قارجىلىق ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن, ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعى سۋبەكتىسىنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىنىڭ قۇرامىنا كىرەتىن, ەلەكتر ەنەرگياسىن ەسەپتەۋدەگى جۇيەلىك وپەراتورمەن كەلىسىلگەن ولشەۋ كەشەندەرى; 16) ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ-تۇتىنۋ تەڭگەرىمىن ۇيىمداستىرۋ – ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىنىڭ جۇمىس ىستەۋىن ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى جۇيەلىك وپەراتور كورسەتەتىن قىزمەت; 17) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىندا ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ-تۇتىنۋدىڭ ناقتى تەڭگەرىمى – جۇيەلىك وپەراتور جاساعان ورتالىقسىزداندىرىلعان جانە ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا نارىقتارىندا, ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىندا ەسەپتى كەزەڭ ىشىندە وندىرىلگەن, جەتكىزىلگەن جانە تۇتىنىلعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كولەمدەرىن اتاۋلى ءبولۋدى بەلگىلەيتىن قۇجات. ناقتى تەڭگەرىم قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرى اراسىندا ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋلاردى جۇرگىزۋ ءۇشىن نەگىز بولىپ تابىلادى; 18) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمسىزدىگى – ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ-تۇتىنۋدىڭ ناقتى شاماسىنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ-تۇتىنۋدىڭ ساعاتتىق تاۋلىكتىك كەستەسىندەگى جۇيەلىك وپەراتور بەكىتكەن شامادان اۋىتقۋى; 19) تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسى – ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ-تۇتىنۋدىڭ جۇيەلىك وپەراتور بەكىتكەن ساعات سايىنعى تاۋلىكتىك كەستەسىن ىسكە اسىرۋ كەزىندە تۋىندايتىن تەڭگەرىمسىزدىكتى جويۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن ەلەكتر ەنەرگياسى; 20) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىق جۇيەسى – جۇيەلىك وپەراتوردا ورناتىلعان جانە تەڭگەرىمدەۋشى نارىقتى باسقارۋ, تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ساعاتتىق كولەمى مەن قۇنىن ايقىنداۋ, سونداي-اق نارىققا قاتىسۋشىلار اراسىندا ەسەپ ايىرىسۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن قاجەتتى بارلىق اقپاراتتى الۋ جونىندەگى ورتالىق تەتىك بولىپ تابىلاتىن اپپاراتتىق باعدارلامالىق كەشەن. وسى قاعيدالاردا پايدالانىلاتىن وزگە ۇعىمدار مەن انىقتامالار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قولدانىستاعى زاڭناماسىنا سايكەس قولدانىلادى. 3. ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ, بەرۋ جانە تۇتىنۋ قاتىناستارىنا قاتىسۋشىلار ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمسىزدىگىن فيزيكالىق رەتتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا جۇيەلىك وپەراتور ۇسىناتىن تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسى كولەمىن ەسەپتەۋ نەگىزىندە ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدىڭ-تۇتىنۋدىڭ شارتتىق جانە فيزيكالىق شامالارى اراسىنداعى تەڭگەرمەلى ەلەكتر ەنەرگياسى نارىعىندا قارجىلىق رەتتەۋ ءۇشىن ءوزارا مىندەتتەمەلەر الادى. 4. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرى مەنشىك نىسانىنا قاراماستان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىنا قاتىسادى. 5. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىنىڭ جۇمىس ىستەۋ جاعدايىندا تەڭگەرىمدەۋشى نارىق سۋبەكتىلەرىنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ تەتىگىن پىسىقتاۋ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بىرىڭعاي ەلەكتر جۇيەسىندەگى ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ-تۇتىنۋداعى تەڭگەرىمسىزدىكتىڭ ناقتى شامالارىن ايقىنداۋ, رەتتەۋشى قۋاتقا قاجەتتىلىگىن ناقتىلاۋ, تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعالار اۋقىمىن ايقىنداۋ ماقساتىندا تەڭگەرىمدەۋشى نارىقتىڭ جۇمىسى 2014 جىلعا دەيىن يميتاتسيالىق رەجىمدە جۇزەگە اسىرىلادى.2. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمدi نارىعىنىڭ جۇمىس iستەۋ ءتارتىبى 1. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىنا قاتىسۋشىلاردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلى 6. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرى جۇيەلىك وپەراتورمەن ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدى-تۇتىنۋدى تەڭگەرىمدەۋدى ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى جۇيەلىك قىزمەتتەردى كورسەتۋگە جاسالعان شارتتار نەگىزىندە ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە دە, يميتاتسيالىق رەجيمدە دە جۇمىس ىستەيتىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىنا قاتىسادى. 7. ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدى-تۇتىنۋدى تەڭگەرىمدەۋدى ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى جۇيەلىك وپەراتوردىڭ قىزمەتتەرىنە اقى تولەۋدى: 1) ەنەرگيا وندىرەتىن, ونىڭ ىشىندە ونەركاسىپ كەشەندەرىنىڭ قۇرامىنا كىرەتىن ۇيىمدار ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمداردىڭ شيناسىنان بوساتىلعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ناقتى كولەمى ءۇشىن, سونداي-اق بولشەك ساۋدا نارىعىنىڭ تۇتىنۋشىلارى (ونىڭ ىشىندە جەكە تۇلعالار) وسى ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمداردان تىكەلەي ساتىپ العان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ناقتى كولەمى ءۇشىن; 2) ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمدار ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمداردىڭ جەلىلەرىندەگى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەحنولوگيالىق شىعىسىن وتەۋ جانە ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمداردىڭ شارۋاشىلىق قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن الىنعان, سونداي-اق بولشەك ساۋدا نارىعىنىڭ تۇتىنۋشىلارى تىكەلەي وڭىرلىك ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمداردان العان جانە ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمداردىڭ جەلىلەرى بويىنشا بەرىلگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ناقتى كولەمى ءۇشىن; 3) ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدار ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا جانە بولشەك ساۋدا, ونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان تىس نارىقتاردا ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمنىڭ تۇتىنۋشىلارى ءۇشىن الىنعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ناقتى كولەمى ءۇشىن; 4) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ تۇتىنۋشىلارى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا, ونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان تىس نارىقتاردا الىنعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ناقتى كولەمى ءۇشىن, سونداي-اق ونەركاسىپ كەشەندەرىنىڭ ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمدارىنان وسى كەشەندەردىڭ قۇرامىنا كىرەتىن كاسىپورىندار مەن بىرلەستىكتەر تۇتىنعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ناقتى كولەمى ءۇشىن جۇرگىزەدى. 8. جۇيەلىك وپەراتورمەن ءوز بەتىنشە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ءوندىرۋ-تۇتىنۋىن تەڭگەرىمدەۋدى ۇيىمداستىرۋ بويىنشا قىزمەت كورسەتۋگە شارت جاساسقان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىندا مەنشىكتى تەڭگەرىمسىزدىك بويىنشا تەڭگەرىم پروۆايدەرلەرى بولىپ تابىلادى نە مەنشىكتى تەڭگەرىمسىزدىكتى تابيعي جانە قارجىلاي رەتتەۋ جاۋاپكەرشىلىگىن باسقا تەڭگەرىم پروۆايدەرىنە بەرەدى. 9. ەلەكتر ەنەرگياسى نارىعىنىڭ تەڭگەرىم پروۆايدەرلەرى بولىپ تابىلمايتىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرى تەڭگەرىم پروۆايدەرىمەن ەلەكتر ەنەرگياسىنداعى تەڭگەرىمسىزدىكتى قارجىلىق رەتتەۋ بويىنشا قىزمەتتەر كورسەتۋگە شارت جاساسادى. ەلەكتر ءوندىرۋشى ۇيىمداردىڭ شينالارىنا تىكەلەي نەمەسە وڭىرلىك دەڭگەيدەگى جەلىلەرگە قوسىلعان جانە ەكى جاقتى شارت بويىنشا ولاردان ەلەكتر ەنەرگياسىن الاتىن بولشەك ساۋدا سۋبەكتىلەرى ءۇشىن تەڭگەرىم پروۆايدەرى ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىم بولىپ تابىلادى. 10. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرى – ەنەرگيا بەرۋشى, ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى, ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمدار, ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋشىلار, ەلەكتر ەنەرگياسىنداعى تەڭگەرىمسىزدىك ءۇشىن دەربەس جاۋاپكەرشىلىك الاتىنىنا, نە ءوز جاۋاپكەرشىلىگىن تەڭگەرىم پروۆايدەرىنە بەرگەنىنە قاراماستان مىنالاردى قامتاماسىز ەتەدى: 1) تەڭگەرىمدىك تيەسىلىلىك شەگىنە كەلتىرە وتىرىپ كوممەرتسيالىق ەسەپ نۇكتەلەرىنىڭ تىزبەسىنە سايكەس ەلەكتر ەنەرگياسىن ساعات بويىنشا ەسەپتەۋ جانە تەڭگەرىم پروۆايدەرىنە, سونداي-اق كوتەرمە نارىق سۋبەكتىسى جەلىلەرىنە تىكەلەي قوسىلعان ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمدارعا جۇيەلىك وپەراتوردىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن كوممەرتسيالىق ەسەپتەۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىنىڭ ورتالىق دەرەكقورىنا كەلىسىلگەن حاتتامالار بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىن كوممەرتسيالىق ەسەپتەۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان دەرەكقورىنان ساعات بويىنشا ەسەپتەۋ دەرەكتەرىن بەرۋ; 2) كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ ساباقتاس سۋبەكتىلەرىنە جانە جەلىلەرىنە تىكەلەي قوسىلعان ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمدارمەن بىرگە ەلەكتر ەنەرگياسى اعىنىنىڭ ساعات بويىنشا ەسەبىنىڭ ون كۇندىك اكتىلەرىن قالىپتاستىرۋ جانە كەلىسۋ; 3) تاۋلىكتىك كەستەنى جاساۋ ءۇشىن ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ تۇتىنۋدىڭ, ساتىپ الۋ ساتۋدىڭ جوسپارلانعان كولەمدەرى تۋرالى دەرەكتەردى ۋاقىتىندا بەرۋ جانە تۇزەتۋ ەنگىزۋ (قاجەت بولعان جاعدايدا); 4) تەڭگەرىم پروۆايدەرلەرىمەن نەمەسە ەسەپ ايرىسۋ ورتالىعىمەن ەلەكتر ەنەرگياسىن ساعاتتىق تەڭگەرىمسىزدىكتەرىن ساتىپ الۋ-ساتۋ بويىنشا ۋاقتىلى وپەراتسيالار. 11. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ورتالىقسىزداندىرىلعان جانە ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا نارىعىندا يميتاتسيالىق رەجيم كەزەڭىندە نارىقتىڭ سۋبەكتىلەرى اراسىنداعى ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋ پايدالانىلعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ناقتى كولەمى ءۇشىن جاسالادى, ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمسىزدىگىنە قارجىلىق رەتتەۋ جۇرگىزىلمەيدى. ءبىر كۇندىك كەستەمەن بەرىلگەن ەنەرگيا كولەمىنەن كوتەرمە ساۋدا نارىعىنداعى سۋبەكتىلەردىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ-تۇتىنۋ كولەمدەرىنەن اۋىتقۋى تەك جۇيەلىك وپەراتورمەن ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ-تۇتىنۋ تەڭگەرىمدىلىگىن ۇيىمداستىرۋ بويىنشا قىزمەت كورسەتۋگە شارت بولعان جاعدايدا رۇقسات ەتىلەدى. 12. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىندا ءوز قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە جۇيەلىك وپەراتور: 1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىنىڭ تۇراقتى جانە سەنىمدى جۇمىسىنا, تۇتىنۋشىلاردى ەنەرگيامەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋگە قاجەتتى قۋات رەزەرۆتەرىن دايىندىقتا ۇستاۋ بويىنشا قىزمەتتەردى ساتىپ الادى; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسi بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمسىزدىكتەرىن تابيعي رەتتەۋ كەزىندە ولاردىڭ ديسپەتچەرلەندىرۋ رەتتىلىگىن ايقىندايتىن تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋگە ساتىپ الۋعا ارنالعان وتىنىمدەردىڭ سۇرىپتالعان ءتىزىمىن جاسايدى; 3) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسiندەگى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمسىزدىكتەرىن تابيعي رەتتەۋدى جۇزەگە اسىرادى; 4) تەڭگەرىم پروۆايدەرلەرىمەن قارجىلىق مىندەتتەمەلەردى رەتتەۋدى جۇرگىزەدى, ونىڭ ىشىندە تەڭگەرىم پروۆايدەرلەرى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ساعاتتىق تەڭگەرىمسىزدىكتەرىنىڭ باعالارى مەن كولەمدەرىن ايقىنداۋدى جۇزەگە اسىرادى; 5) وسى قاعيدالاردىڭ 35, 36, 37-تارماقتارىنا سايكەس ىسكە قوسىلعان تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعالارى مەن كولەمدەرىن ايقىنداۋدى جۇزەگە اسىرادى; 6) جاسالعان شارتتارعا سايكەس ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ بارلىق سۋبەكتىلەرىنەن مەنشىك نىسانىنا قاراماستان اقپارات الادى; 7) تابيعي تەڭگەرىمسىزدىكتەردى رەتتەۋگە جانە ەلەكتر ەنەرگياسىن تەڭگەرىمدەۋشى جەتكىزۋشىلەرمەن ساتىپ الۋشىلارمەن قارجىلىق ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋلاردى جۇزەگە اسىرۋعا قاتىسۋعا وتىنىمدەر بەرۋ رەگلامەنتىن ازىرلەيدى. 13. جۇيەلىك وپەراتور تاۋلىكتىك كەستەنى قۇراستىرۋ كەزىندە وعان جۇيەلىك وپەراتورمەن نە تەڭگەرىم پروۆايدەرىمەن تەڭگەرىمدەۋدى ۇيىمداستىرۋ بويىنشا قىزمەتتەردى كورسەتۋگە شارتتار جاساسقان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرىن عانا قوسادى. تەڭگەرىم پروۆايدەرلەرى تەڭگەرىمدەۋشى نارىقتا جاساسقان شارتتارىنىڭ تالاپتارىن بۇزعان جاعدايدا جۇيەلىك وپەراتور كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرىنىڭ اۋىتقۋلارعا جول بەرمەي, تاۋلىكتىك كەستەنى جانە ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋ-تۇتىنۋدىڭ ايلىق كولەمىن ورىنداۋىن قامتاماسىز ەتەدى. 14. تەڭگەرىم پروۆايدەرى ءبىر تەڭگەرىم ايماعىندا ورنالاسقان كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرىمەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمسىزدىكتەرىن قارجىلىق رەتتەۋگە ارنالعان شارتتار جاساسادى. 15. تەڭگەرىم پروۆايدەرى شارتتىق نەگىزدە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمسىزدىكتەرى ءۇشىن جۇيەلىك وپەراتوردىڭ الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن تەڭگەرىم پروۆايدەرىنە بەرگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرىنە تەڭگەرىمسىزدىكتەردى قارجىلىق رەتتەۋ بويىنشا قىزمەت كورسەتەدى. 16. كوتەرمە ساۋدا نارىعى سۋبەكتىسىنىڭ باسقا تەڭگەرىم پروۆايدەرىنە اۋىسۋى كەمىندە ءبىر اي بۇرىن تەڭگەرىم پروۆايدەرى مەن جۇيەلىك وپەراتوردى قىزمەتتەردەن باس تارتۋ جانە شارتتىڭ قولدانىسىن توقتاتۋ تۋرالى الدىن الا حاباردار ەتكەننەن كەيىن عانا جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل رەتتە تەڭگەرىم پروۆايدەرى حابارلامانى العاننان كەيىن 3 تاۋلىكتەن كەشىكتىرمەي, ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمى ءۇشىن وزىنە جاۋاپكەرشىلىك قابىلداعان ەلەكتر ەنەرگياسى كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرى قۇرامىنىڭ الداعى بولاتىن وزگەرىستەرى تۋرالى جۇيەلىك وپەراتوردى حاباردار ەتەدى. ەلەكتر ەنەرگياسى كوتەرمە ساۋدا نارىعى سۋبەكتىسى كەلەسى ايدىڭ ءبىرىنشى كۇنىنەن باستاپ قانا باسقا تەڭگەرىم پروۆايدەرىنە اۋىسا الادى. 17. تەڭگەرىم پروۆايدەرى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىندا ءوز قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە: 1) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك قابىلداعان جانە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمسىزدىكتەرىن قارجىلىق رەتتەۋ جونىندە قىزمەت كورسەتۋگە ولارمەن شارتتار جاساسقان ەلەكتر ەنەرگياسى كوتەرمە ساۋدا نارىعى سۋبەكتىلەرىنىڭ قۇرامى مەن كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ نۇكتەلەرىن جۇيەلىك وپەراتورمەن كەلىسەدى; 2) ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ-تۇتىنۋ, بەرۋ-قابىلداۋ, ساتىپ الۋ-ساتۋدىڭ جوسپارلانعان ساعاتتىق ماندەرى تۋرالى دەرەكتەردى قالىپتاستىرادى جانە جۇيەلىك وپەراتورعا بەرەدى; 3) بەكىتىلگەن تاۋلىكتىك كەستەنىڭ مۇمكىن بولاتىن تۇزەتۋلەرىن جۇيەلىك وپەراتورمەن كەلىسەدى; 4) كەلىسىلگەن حاتتامالار بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋ-قابىلداۋدىڭ ناقتى ساعاتتىق ماندەرىن قالىپتاستىرادى جانە جۇيەلىك وپەراتورعا بەرەدى; 5) جۇكتەمە ءپروفيلىن جۇيەلىك وپەراتورمەن كەلىسەدى; 6) ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرىنەن, جۇيەلىك وپەراتوردان وسى قاعيدالارمەن ايقىندالعان فۋنكتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتى اقپارات الادى; 7) جۇيەلىك وپەراتورمەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ساعاتتىق تەڭگەرىمسىزدىكتەرىن قارجىلىق رەتتەۋدى, ونىڭ ىشىندە جۇيەلىك وپەراتوردىڭ ەسەپ ايرىسۋ ورتالىعىمەن تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋ جونىندەگى وپەراتسيالاردى جۇزەگە اسىرادى; 8) جۇيەلىك وپەراتور الدىنداعى ەلەكتر ەنەرگياسى تەڭگەرىمسىزدىگى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى تەڭگەرىم پروۆايدەرىنە بەرگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرىمەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمسىزدىكتەرىن قارجىلىق رەتتەۋدى جۇزەگە اسىرادى. 18. تەڭگەرىمدەۋشى نارىقتاعى تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ جەتكىزۋشىلەرى ساتىپ الۋشىلارى: 1) جۇيەلىك وپەراتور بەلگىلەگەن رەگلامەنتكە سايكەس تابيعي تەڭگەرىمسىزدىكتەردى رەتتەۋگە قاتىسۋعا ارنالعان وتىنىمدەردى جۇيەلىك وپەراتورعا بەرۋدى; 2) بەرىلگەن وتىنىمگە سايكەس ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ نەمەسە تۇتىنۋ رەجيمىن جەدەل وزگەرتۋگە ارنالعان جۇيەلىك وپەراتوردىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋدى; 3) جۇيەلىك وپەراتوردىڭ ەسەپ ايرىسۋ ورتالىعىمەن تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋ جونىندەگى وپەراتسيالاردى; 4) وسى قاعيدالاردا ايقىندالعان فۋنكتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتى اقپاراتتى جۇيەلىك وپەراتورعا بەرۋدى; 5) كەلىسىلگەن حاتتاما بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋدىڭ ناقتى ساعاتتىق ماندەرىن جاساۋ مەن جۇيەلىك وپەراتورعا بەرۋدى جۇزەگە اسىرادى. 19. ەلەكتر ەنەرگياسىن ەسەپتەۋدىڭ ولشەۋشى كەشەنىنە يە نەمەسە ونى شارتتىق نەگىزدە پايدالانۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرىمدەۋشى نارىعىنا قاتىسۋشىسى جۇيەلىك وپەراتوردىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن كوممەرتسيالىق ەسەپتەۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىمەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوممەرتسيالىق ەسەپتەۋدىڭ دەرەكتەرىمەن الماسۋدى قامتاماسىز ەتەدى. 20. ەلەكتر ەنەرگياسىن كوممەرتسيالىق ەسەپتەۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەلەرىنىڭ اقپارات الماسۋ حاتتاماسىنىڭ رەگلامەنتى جانە قۇرىلىمى جۇيەلىك وپەراتور قولداناتىن جۇيەمەن بىرىزدەندىرىلگەن. جۇيەلىك وپەراتور تاراپتارمەن كەلىسە وتىرىپ, كوممەرتسيالىق اقپارات الماسۋ حاتتاماسىن اۋىستىرادى. 21. جۇيەلىك وپەراتور تەڭگەرىم پروۆايدەرى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ مەنشىكتى تەڭگەرىمسىزدىكتەرىن ەسەپتەۋگە قاجەتتى كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ دەرەكقورىنان الىنعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە نارىعى سۋبەكتىلەرى تۋرالى دەرەكتەردى كەلىسىلگەن مەرزىمدە جانە كەلىسىلگەن حاتتاماعا سايكەس تەڭگەرىم پروۆايدەرلەرىنە ۇسىنادى. 2. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمسiزدiكتەرiن تابيعي رەتتەۋ 22. كوتەرمە نارىق سۋبەكتىلەرى – تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋشىلەر ساتىپ الۋشىلار جۇيەلىك وپەراتورعا كەلەسى وپەراتسيالىق تاۋلىكتەرگە ارنالعان رەتتەۋگە قاتىسۋ جونىندەگى وتىنىمدەرىن جىبەرەدى. 23. الداعى وپەراتسيالىق تاۋلiكتەردiڭ ءاربiر ساعاتى ءۇشiن قاتىسۋعا ارنالعان ءوتiنiم مىناداي اقپاراتتى قامتيدى: 1) ەنەرگيا ءوندiرۋشi ۇيىمنىڭ نەمەسە ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋشىنىڭ اتاۋى; 2) ەنەرگيا ءوندiرۋشi ۇيىم نەمەسە ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋشى ورنالاسقان ءوڭiر; 3) ۇسىنىلاتىن رەتتەۋدiڭ باعىتى – ەنەرگيا ءوندiرۋشi ۇيىمدار ءۇشiن تيىسىنشە ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدى ءوسiرۋدى نەمەسە ازايتۋدى, سونداي-اق تۇتىنۋشىلار ءۇشiن ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋدى ازايتۋدى نەمەسە ۇلعايتۋدى بiلدiرەتiن وسiرۋگە نەمەسە ازايتۋعا باعىتتالعان رەتتەۋ; 4) وپەراتسيالىق تاۋلiكتەردiڭ ءاربiر ساعاتىنا ارنالعان رەتتەۋدiڭ ءاربiر باعىتى ءۇشiن ۇسىنىلىپ وتىرعان رەتتەۋدiڭ شاماسى; 5) وسiرۋگە ارنالعان رەتتەۋ كەزiندە تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بiر كۆتس باعاسى; 6) ازايتۋعا ارنالعان رەتتەۋ كەزiندە تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بiر كۆتس باعاسى; 7) ۇسىنىلىپ وتىرعان تولىق كولەمدەگi شامانىڭ ءجينالۋى/تۇسۋى ۋاقىتى (مين); 8) وپەراتسيالىق تاۋلiكتەر iشiندە رەتتەۋ ءۇشiن ۇسىنىلىپ وتىرعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمدەۋشi كولەمi. ۇسىنىلىپ وتىرعان رەتتەۋدiڭ شاماسى 10 مۆت ەسە بولۋى تيiس. جۇكتەمەنiڭ تولىق جينالۋىنىڭ ءتۇسۋىنىڭ بارىنشا كوپ ۋاقىتى 1 ساعاتتان اسپاۋى تيiس. 24. جۇيەلiك وپەراتور رەتتەۋگە قاتىسۋعا تۇسكەن وتiنiمدەرگە تەحنيكالىق ساراپتاما جۇرگiزەدi. ءوتiنiم تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكiزۋشiنiڭ كەلiسiمi بويىنشا تۇزەتىلۋى نەمەسە ءوتىنىمدى رەتتەۋ ءۇشىن قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرمەيتىن كەلەسى تەحنيكالىق سەبەپتەردى كورسەتە وتىرىپ, كەيىنگە قالدىرىلۋى مۇمكىن: ەلەكتر قۋاتىن بەرۋ جەلىلەرىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىنىڭ شەكتەۋلىلىگى; تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋ ساتىپ الۋ جونىندەگى تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋشىنىڭ وتىنىمدە كورسەتىلگەن مۇمكىندىكتەرىمەن ءىس جۇزىندەگى مۇمكىندىكتەرىنىڭ سايكەس كەلمەۋى. 25. قۋات رەزەرۆتەرiن ازىرلىكتە ۇستاۋ جونiندە قىزمەت كورسەتۋگە ارنالعان شارتتاردىڭ نەگiزiندە رەتتەۋگە قاتىسۋعا ارنالعان وتiنiمدەر شارتتىڭ تالاپتارىنا سايكەس اۆتوماتتى تۇردە جاسالادى جانە سۇرىپتاۋ تiزiمiنە ەنگiزiلەدi. تەڭگەرiمدi ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكiزۋشi رەتتەۋدى ارتتىرۋ كەزiندە تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعاسىن تومەندەتۋگە, نە بولماسا ازايتۋعا رەتتەۋ كەزiندە تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعاسىن ارتتىرۋعا ارنالعان ءوتiنiم بەرە الادى. 26. رەتتەۋگە قاتىسۋعا قابىلدانعان وتiنiمدەر: 1) تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ مالىمدەلگەن باعاسىنىڭ ءوسۋ رەتىمەن ارتتىرۋ بويىنشا; 2) تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ مالىمدەلگەن باعاسىنىڭ كەمۋ رەتىمەن كەمۋ بويىنشا سۇرىپتالادى. 27. سۇرىپتاۋ تiزiمiنە ەنگiزiلگەن رەتتەۋگە قاتىسۋعا ارنالعان وتiنiمدەر جۇيەلiك وپەراتوردىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ورىنداۋ ءۇشىن مىندەتتى. 28. قۋات رەزەرۆى جەتىسپەگەن جاعدايدا, جۇيەلiك وپەراتور رەتتەۋگە قاتىسۋعا ارنالعان قوسىمشا وتiنiمدەردi قابىلداۋدى جاريالايدى. 29. جۇيەلiك وپەراتور مىنا جاعدايلاردا سۇرىپتالعان تiزiمگە سايكەس رەتتەۋگە قاتىسۋعا ارنالعان وتiنiمدەردi جانداندىرادى: 1) جيiلiكتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسiندەگi جۇمىسىنىڭ وقشاۋلاندىرىلعان رەجيمiندە نومينالدىق ماندەرiنەن اۋىتقۋى; 2) iرگەلەس مەملەكەتتەردiڭ ەنەرگيا جۇيەلەرiمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسiندەگi مەملەكەتارالىق ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ سالدو-اعىندارىنىڭ ناقتى ماندەرiنiڭ كەلiسiلگەن تاۋلiكتiك كەستەدەگi ماندەرiنەن اۋىتقۋلارى; 3) قيمالارداعى جۇكتەمەلەر; 4) تەحنولوگيالىق بۇزۋشىلىقتار مەن اۆاريالاردىڭ الدىن الۋ, وقشاۋلاندىرۋ جانە جويۋ. 30. جۇيەلiك وپەراتور قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسiندەگi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ سالدو-اعىنى تەڭگەرiمسiزدiگiنiڭ ءمانi وڭ بولعان جاعدايدا, ارتتىرۋدى رەتتەۋگە قاتىسۋعا ارنالعان وتiنiمدەردi جانداندىرادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسiندە ەلەكتر ەنەرگياسى تەڭگەرiمسiزدiگiنiڭ ءمانi تەرiس بولعان جاعدايدا, جۇيەلiك وپەراتور ازايتۋدى رەتتەۋگە قاتىسۋعا ارنالعان وتiنiمدەردi جانداندىرادى. 31. جۇيەلiك وپەراتور بiرiنشi كەزەكتە 15 مينۋتتان اسپايتىن تولىق مالىمدەلگەن جۇكتەمەنi بiرتiندەپ جيناي تاستاي وتىرىپ, رەتتەۋگە قاتىسۋعا ارنالعان وتiنiمدەردi جانداندىرادى. 32. جۇكتەمەنi جيناۋ تاستاۋ جىلدامدىعىن ەسەپكە الا وتىرىپ, ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمسiزدiكتەرiن تابيعي رەتتەۋ ءۇشiن جۇيەلiك وپەراتوردىڭ تاپسىرماسى بويىنشا iسكە قوسىلعان رەتتەۋ كولەمi بەكiتiلگەن تاۋلiكتiك كەستەنiڭ تۇزەتiلiمi رەتiندە تiركەۋگە الىنادى. تۇزەتiلگەن تاۋلiكتiك كەستەدەن اۋىتقۋ ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمسiزدiكتەرi رەتiندە قارالادى جانە قارجىلىق رەتتەۋگە جاتادى. 33. رەتتەۋگە قاتىسۋعا ارنالعان وتىنىمدەردى ىسكە قوسۋ ناتيجەلەرى بويىنشا تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋ مامىلەلەرى جاسالادى. جۇيەلىك وپەراتور تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋ بويىنشا وتكىزىلگەن ساۋدا-ساتتىق ناتيجەلەرى تۋرالى حابارلاماعا قول قويادى جانە ونى تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋشىگە ساتىپ الۋشىعا جىبەرەدى, وندا مىنالار كورسەتىلەدى: تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋشىنىڭ ساتىپ الۋشىنىڭ اتاۋى, ونىڭ پوشتالىق جانە بانكتىك دەرەكتەمەلەرى, قىزمەت كورسەتۋ كەزەڭى, تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتۋ ساتىپ الۋ كولەمى, سۇرىپتالعان ءتىزىم بويىنشا قالىپتاسقان باعا, تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ قۇنى. جۇيەلىك وپەراتور تاۋلىكتىك كەستەدە تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋشىلەردىڭ/ساتىپ الۋشىلاردىڭ ەلەكتر ەنەرگيانى ءوندىرۋ-تۇتىنۋ كولەمدەرىنە تۇزەتۋلەر ەنگىزۋدى جۇزەگە اسىرادى. 34. تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كولەمiن ەسەپتەۋ رەتتەۋگە قاتىسۋعا ارنالعان وتiنiمدەردi جانداندىرۋ تۋرالى جۇيەلiك وپەراتوردىڭ دەرەكتەرi بويىنشا ەسەپ ايىرىسۋ كەزەڭiندەگى وپەراتسيالىق تاۋلiكتەرiنiڭ ءاربiر ساعاتى ءۇشiن جۇزەگە اسىرىلادى. 35. ەسەپ ايىرىسۋ كەزەڭiندەگi وپەراتسيالىق تاۋلiكتەردiڭ ءاربiر ساعاتى وسى ساعاتتا جۇيەلiك وپەراتور جۇرگiزگەن رەتتەۋدiڭ بارىنشا كوپ كولەمiنiڭ ولشەمدەرi بويىنشا تومەندەگىدەي ايقىندالادى: 1) ارتتىرۋعا ارنالعان رەتتەۋ ساعاتى; 2) ازايتۋعا ارنالعان رەتتەۋ ساعاتى; 3) رەتتەۋسiز ساعات. 36. ەسەپ ايىرىسۋ كەزەڭiندەگى وپەراتسيالىق تاۋلiكتەردiڭ ءاربiر ساعاتى ءۇشiن تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعاسى سۇرىپتاۋ تiزiمiنەن تۇسكەن وسى ساعاتتا سوڭعى iسكە قوسىلعان ۇسىنىستاردىڭ باعاسىمەن ايقىندالادى. 37. ۇلتتىق ەلەكتر جەلiسiندە تەحنولوگيالىق بۇزۋشىلىقتار مەن اۆاريالاردىڭ الدىن الۋ, وقشاۋلاندىرۋ جانە جويۋ جونiندە (قولمەن نەمەسە جۇيەلiك اۆارياعا قارسى اۆتوماتيكانىڭ iس-قيمىلىمەن) وپەراتسيا جۇرگiزiلگەن ۋاقىت كەزەڭiندە تەحنولوگيالىق بۇزۋشىلىقتار مەن اۆاريالاردىڭ الدىن الۋ, ولاردى وقشاۋلاۋ جانە جويۋ كەزىندە جۇيەلiك وپەراتور ازايتۋعا نە بولماسا ارتتىرۋعا ارنالعان رەتتەۋ جۇرگiزiلگەنiنە قاراماستان, رەتتەۋسiز ساعات رەتiندە ايقىندايدى. تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋشىلەرمەن بارلىق ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋلاردى رەتتەۋسىز ساعات ءۇشىن ايقىندالاتىن (وسى قاعيدالاردىڭ 46-تارماعى) ەلەكتر ەنەرگياسى تەڭگەرىمدسىزدىگىنىڭ باعاسى بويىنشا جۇيەلىك وپەراتور جۇرگىزەدى. 38. ەلەكتر جەلiلەرi ۋچاسكەلەرiنiڭ قيمالارى شەكتەن تىس جۇكتەلگەن جاعدايلاردا, رەتتەۋگە قاتىسۋعا ارنالعان وتiنiمدەردi ىسكە قوسۋدىڭ رەتتىلىگى شەكتەن تىس جۇكتەلگەن قيماعا قاتىستى تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋشىنىڭ ورنالاسقان ورنىنا قاراي ايقىندالادى: 1) جۇيەلiك وپەراتور قيمانىڭ شەكتەن تىس جۇكتەمەسiن تiركەيدى; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسiنiنiڭ بiر بولiگiن تەڭگەرiمدەۋدiڭ جەكەلەگەن ايماعىنا ءبولۋ تۋرالى شەشiم قابىلدايدى; 3) سۇرىپتالعان تiزiمدi بولiنگەن ايماقتارعا سايكەس بولەدi; 4) ءاربiر ايماق بويىنشا جەكە ەلەكتر ەنەرگياسى تەڭگەرiمسiزدiكتەرiن تابيعي رەتتەۋ جونiندەگi بارلىق وپەراتسيالاردى جۇرگiزەدi. 39. قيمالار شەكتەن تىس جۇكتەلگەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسى تەڭگەرىمدەۋدىڭ ءتۇرلى ايماقتارىنا بولىنگەن جاعدايدا, تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعاسى ءاربiر ايماق بويىنشا جەكە ايقىندالادى. 40. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسى جەكەلەگەن بولiكتەرiنiڭ جەكە جۇمىسى كەزiندە, ونىڭ iشiندە جوسپارلى جانە اۆاريالى جوندەۋلەر كەزiندە قۋاتتاردىڭ رەزەرۆتەرiن دايىندىقتا ۇستاۋ جونiندەگi بارلىق وپەراتسيالار, تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكiزۋگە/ساتىپ الۋعا ارنالعان وتiنiمدەردiڭ سۇرىپتالعان تiزiمiن جاساۋ, ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمسiزدiكتەرiن تابيعي جانە سودان كەيiن قارجىلىق رەتتەۋ ءاربiر ايماق بويىنشا بولەك جۇرگiزiلەدi. 41. يميتاتسيالىق رەجيمدە جۇيەلىك وپەراتور تەڭگەرىمسىزدىكتەردى تابيعي رەتتەۋ ماقساتىندا ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋدى, سونداي-اق قۋاتتىلىقتى رەتتەۋ جونىندەگى قىزمەتتەردى ساتىپ الۋدى جۇزەگە اسىرادى. قۋاتتاردى رەتتەۋ جونىندەگى قىزمەتتەردى كورسەتۋ شارتتارىندا قىزمەتتەر كولەمى مەن ولاردى پايدالانۋ تالاپتارى ايتىلادى. 42. يميتاتسيالىق رەجيمدە تەڭگەرىمسىزدىكتەردى تابيعي رەتتەۋ مىناداي تۇردە جۇزەگە اسىرىلادى: 1) جۇيەلىك وپەراتور ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ/ساتۋ كولەمدەرىن, سونداي-اق قازاقستاننىڭ ءبىرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىندە ەلەكتر ەنەرگيانى ءوندىرۋدىڭ جانە تۇتىنۋدىڭ بولجامدى تەڭگەرىمدەرى نەگىزىندە قۋاتتىلىقتاردى رەتتەۋ جونىندەگى ساتىپ الىناتىن قىزمەتتەر كولەمىن ايقىندايدى جانە ەلەكتر ەنەرگيانى ساتىپ الۋدى/ساتۋدى جانە قۋاتتىلىقتى رەتتەۋ جونىندەگى قىزمەتتەردى ساتىپ الۋدى جۇزەگە اسىرادى; 2) جۇيەلىك وپەراتور ەلەكتر ەنەرگيانى ساتىپ الۋ-ساتۋعا جانە قۋاتتىلىقتى رەتتەۋ جونىندەگى قىزمەتتەردى ساتىپ الۋعا جاسالعان شارتتاردى مىناداي جاعدايلاردا ىسكە قوسادى: جيiلiكتiڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسiندەگi جۇمىسىنىڭ وقشاۋلاندىرىلعان رەجيمiندە نومينالدىق ماندەرiنەن اۋىتقۋى; iرگەلەس مەملەكەتتەردiڭ ەنەرگيا جۇيەلەرiمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بiرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسiندەگi مەملەكەتارالىق ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ سالدو-اعىندارىنىڭ ناقتى ماندەرiنiڭ كەلiسiلگەن تاۋلiكتiك كەستەدەگi ماندەرiنەن اۋىتقۋى; قيمالارداعى جۇكتەمەلەر; تەحنولوگيالىق بۇزۋشىلىقتار مەن اۆاريالاردىڭ الدىن الۋ, وقشاۋلاندىرۋ جانە جويۋ; 3) جۇيەلىك وپەراتور مەن نارىق سۋبەكتىسىنىڭ اراسىنداعى كەلىسىم بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋدى-تۇتىنۋدى تەڭگەرىمدەۋدى ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى قىزمەتتەردى كورسەتۋگە ارنالعان شارتتا اتالعان نارىق سۋبەكتىسىنىڭ ىقتيمال تەڭگەرىمسىزدىكتەرىنىڭ دياپازونى بەلگىلەنەدى; 4) ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ-تۇتىنۋدى تەڭگەرىمدەۋدى ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى قىزمەتتەردى كورسەتۋگە ارنالعان شارتتاردا كوزدەلگەن ىقتيمال تەڭگەرىمسىزدىكتەر دياپازونىنىڭ شەگىندە عانا تەڭگەرىمسىزدىكتەرگە جول بەرىلەدى. بۇل رەتتە, تاۋلىك جانە ەسەپ ايىرىسۋ كەزەڭى بويىنشا تەڭگەرىمسىزدىكتەردىڭ الگەبرالىق سوماسى (سالدو) نولگە تەڭ بولۋى ءتيىس; 5) جۇيەلىك وپەراتور نارىق سۋبەكتىلەرىنىڭ ىقتيمال تەڭگەرىمسىزدىكتەر دياپازونىن جانە تەڭگەرىمسىزدىكتەردىڭ نولدىك سالدوسىن ساقتاۋىنا مونيتورينگتى جۇزەگە اسىرادى جانە نارىق سۋبەكتىسى وسىنداي شارتتاردى بۇزعان جاعدايدا ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ-تۇتىنۋدى تەڭگەرىمدەۋدى ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى قىزمەتتەردى كورسەتۋگە ارنالعان شەكتەۋلەردى ەنگىزەدى. 3. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمسiزدiكتەرiن قارجىلىق رەتتەۋ 43. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمسiزدiكتەرiن قارجىلىق رەتتەۋدi جۇيەلiك وپەراتور تەڭگەرiم پروۆايدەرلەرiمەن تەڭگەرiمدەۋدi ۇيىمداستىرۋ جونiندەگi قىزمەت كورسەتۋگە ارنالعان شارت بويىنشا جۇزەگە اسىرادى, بۇل رەتتە ەسەپ ايىرىسۋ ورتالىعى تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋ وپەراتسيالارىن تەڭگەرiم پروۆايدەرلەرiمەن تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتى بويىنشا جۇزەگە اسىرادى. 44. جۇيەلiك وپەراتور ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ساعاتتىق تەڭگەرiمسiزدiكتەرiن ەسەپتەۋدى تومەندەگىدەي جۇزەگە اسىرادى: 1) ەلەكتر ەنەرگياسىن ساعاتتىق كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ جۇيەلەرىنىڭ (اسپاپتاردىڭ) دەرەكتەرى نەگiزiندە تەڭگەرiم پروۆايدەرi قابىلداعان بوساتقان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ءىس جۇزىندەگى كولەمi انىقتالادى. بۇل رەتتە, تەڭگەرiم پروۆايدەرiنiڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن قابىلداۋى «+» بەلگiسiمەن ايقىندالادى, ەلەكتر ەنەرگياسىن بوساتۋى «-» بەلگiسiمەن ايقىندالادى; 2) تەڭگەرiم پروۆايدەرi ءۇشiن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمسiزدiگi جۇيەلiك وپەراتور بەكiتكەن تاۋلiكتiك كەستەدەگi (كەلiسiلگەن تۇزەتۋلەردi ەسەپكە الا وتىرىپ) وسى ساعات ءۇشiن كورسەتiلگەن كولەمنەن بiر ساعات iشiندە قابىلدانعان بوساتىلعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ءىس جۇزىندەگى كولەمiنiڭ الگەبرالىق ايىرماسى رەتiندە ەسەپتەلەدi; 3) تەڭگەرiم پروۆايدەرiنiڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ وڭ تەڭگەرiمسiزدiگi تاۋلiكتiك كەستەدە كورسەتiلگەن كولەمنەن ارتىق ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋدى نەمەسە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ءىس جۇزىندە جەتكiلiكسiز بەرiلۋiن بiلدiرەدi. تەڭگەرiم پروۆايدەرiنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەرiس تەڭگەرiمسiزدiگi شارتتا كورسەتىلگەن تومەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ءىس جۇزىندەگى تۇتىنىلۋىن نەمەسە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ارتىق بەرiلۋiن بiلدiرەدi; 4) دەرەكتەردى اۆتوماتتى تۇردە بەرۋدىڭ تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەرى جوق ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتiلەرi كۇن سايىن جۇيەلiك وپەراتورعا كەلiسiلگەن حاتتاما بويىنشا تۇتىنۋدىڭ جەتكiزۋدiڭ ساعاتتىق ەسەبiنiڭ, كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ ارالاس سۋبەكتiلەرiمەن جانە جەلiلەرiنە تiكەلەي قوسىلعان ەنەرگيا بەرۋشi ۇيىمدارمەن ەلەكتر ەنەرگياسى سالدو-اعىنىنىڭ دەرەكتەرiن جiبەرەدi. كەلiسiلگەن دەرەكتەر ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمسiزدiكتەرiن الدىن الا ەسەپتەۋ جانە بۇل رەتتە تۋىندايتىن قارجىلىق مiندەتتەمەلەر ءۇشiن نەگiز بولىپ تابىلادى; 5) تەڭگەرiم پروۆايدەرiنiڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ساعاتتىق كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ جۇيەلەرiنىڭ (اسپاپتارىنىڭ) دەرەكتەرى جوق بولعان جاعدايدا, ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ساعاتتىق تەڭگەرiمسiزدiگi وسى قاعيدالاردىڭ 19, 20, 21-تارماقتارىنا سايكەس ەسەپ ايىرىسۋ جولىمەن ايقىندالادى; 6) ەسەپ ايىرىسۋ كەزەڭiنiڭ ناتيجەلەرi بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىن ەسەپكە الۋ دەرەكتەرىن راستاۋ اكتىسى رەسىمدەلەدى. تەڭگەرىم پروۆايدەرىقابىلداعان بوساتقان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ءىس جۇزىندەگى كولەمى ەسەپتىك كەزەڭدەگى ساعاتتىق ماندەرىنىڭ سوماسىنان اۋىتقىعان جاعدايدا, ساعاتتىق ماندەرگە تۇزەتۋلەر ەنگىزىلەدى جانە تەڭگەرىم پروۆايدەرىنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ساعاتتىق تەڭگەرىمسىزدىكتەرى قايتا ەسەپتەلەدى; 7) جۇيەلiك وپەراتورعا كەلiسiلگەن اكتiلەردi ۇسىنباۋ ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعى سۋبەكتiسiنiڭ, تەڭگەرiم پروۆايدەرiنىڭ جۇيەلiك وپەراتوردىڭ وسى قاعيدالاردىڭ 2-ءبولىمىنىڭ 5-كىشى بولىمىنە سايكەس ەسەپ ايىرىسۋ ءادiسiن پايدالانۋعا كەلىسىم بەرگەنىن بىلدىرەدى. 45. ەلەكتر ەنەرگياسىن ەسەپكە الۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەلەرى جوق ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كوتەرمە ساۋدا نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرى كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ اسپاپتارىنىڭ كورسەتكىشتەرىن الۋ اكتىسىن رەسىمدەيدى, ونىڭ نەگىزىندە تەڭگەرىم پروۆايدەرى قابىلداعان/بەرگەن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ءىس جۇزىندەگى كولەمى ايقىندالادى. 46. جۇيەلiك وپەراتور ءاربiر تەڭگەرiم پروۆايدەرi ءۇشiن تاۋلiكتiڭ ءاربiر ساعاتىنا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تەڭگەرiمسiزدiگi ءۇشiن تولەمدەردi ەسەپتەۋدى جۇزەگە اسىرادى: 1) ارتتىرۋعا ارنالعان رەتتەۋ ساعاتى ءۇشiن تەڭگەرiم پروۆايدەرلەرi وڭ تەڭگەرiمسiزدiكتەر ءۇشiن دەبەتكە جازىلادى جانە تەرiس تەڭگەرiمسiزدiكتەرگە ارتتىرۋعا ارنالعان سۇرىپتاۋ تiزiمiندە سوڭعى iسكە قوسىلعان تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعاسى بويىنشا كرەديتتەلەدى; 2) ازايتۋعا ارنالعان رەتتەۋ ساعاتى ءۇشiن تەڭگەرiم پروۆايدەرلەرi وڭ تەڭگەرiمسiزدiكتەر ءۇشiن دەبەتكە جازىلادى جانە تەرiس تەڭگەرiمسiزدiكتەر ءۇشiن ازايتۋعا ارنالعان سۇرىپتاۋ تiزiمiندە سوڭعى iسكە قوسىلعان تەڭگەرiمدەۋشi ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعاسى بويىنشا كرەديتتەلەدى; 3) رەتتەۋسiز ساعات ءۇشiن تەڭگەرiم پروۆايدەرلەرi وڭ تەڭگەرiمسiزدiكتەر ءۇشiن دەبەتكە جازىلادى جانە تەرiس تەڭگەرiمسiزدiكتەر ءۇشiن سپوت-ساۋدا-ساتتىعىنداعى وسى ساعاتتا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كليرينگتiك باعاسىمەن ايقىندالاتىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعاسى بويىنشا كرەديتتەلەدى. ەسەپ ايىرىسۋ ساعاتىندا سپوت-ساۋدا-ساتتىعى بولماعان جاعدايدا, ەلەكتر ەنەرگياسى تەڭگەرiمسiزدiگiنiڭ باعاسى ورتالىقتاندىرىلعان ساۋدا-ساتتىقتا ۇقساس كەزەڭدەگi كليرينگتiك باعا رەتiندە ايقىندالادى; 4) ەسەپ ايىرىسۋ كەزەڭiنiڭ ناتيجەلەرi بويىنشا شەكتەس مەملەكەتتەردiڭ ۇيىمدارىمەن جانە شارۋاشىلىق جۇرگiزۋشi سۋبەكتiلەرiمەن جاسالعان شارتتار مەن ءوزارا قارىم-قاتىناستاردىڭ وزگە تالاپتارىمەن نەگىزدەلگەن ەسەپ ايىرىسۋ دەبەتi مەن ەسەپ ايىرىسۋ كرەديتiنiڭ كولەمدەرi سايكەس كەلمەگەن جاعدايدا, ەلەكتر ەنەرگياسى وڭ تەڭگەرiمسiزدiگiنiڭ ساعاتتىق باعالارى تۇزەتۋشى كوەففيتسيەنتتi ەسەپكە الا وتىرىپ, قايتا ەسەپتەلەدi; 5) ارتتىرۋعا باعىتتالعان رەتتەۋ ساعاتى جانە رەتتەۋسiز ساعات ءۇشiن. جۇيەلىك وپەراتوردىڭ ەسەپ ايىرىسۋ دەبەتi مەن جۇيەلىك وپەراتوردىڭ ەسەپ ايىرىسۋ كرەديتi سايكەس كەلمەگەن جاعدايدا, تەڭگەرىمدەۋشى ەلەكتر ەنەرگياسىن ساتۋعا ساعاتتىق باعالار تۇزەتۋشى كوەففيتسيەنتتi ەسەپكە الا وتىرىپ, قايتا ەسەپتەلەدi. تۇزەتۋشى كوەففيتسەنت ەسەپ ايىرىسۋ دەبەتiنىڭ ەسەپ ايىرىسۋ ك