«جول ازابىن جۇرگەن بىلەدى», «جول ازابى – كور ازابى» دەگەن دە ناقىل بار. «جول مۇراتى – جەتۋ» دەسەك, دىتتەگەن جەرگە جەتۋگە ويقى-شويقى, اتى بار دا زاتى جوق اۆتوجولدار كەدەرگى كەلتىرىپ جۇرگەنى ەشكىمگە دە جاسىرىن ەمەس. اسىرەسە بۇگىندە اقتوبە وڭىرىندە اۋداندىق جانە وبلىستىق دەڭگەيدەگى جەرگىلىكتى ماڭىزى بار ىشكى جولداردىڭ جاي-كۇيى مەن ساپاسى ەش سىن كوتەرمەيدى. ونىڭ بىرقاتار مىسالىن گازەتىمىزدىڭ 2019 جىلعى 12 شىلدە كۇنگى نومىرىندە «جارامسىز جولداردىڭ جىرى» دەگەن تاقىرىپپەن جاريالانعان ماقالامىزدا جازدىق.
گاپ جارامسىز جولداردىڭ جىرى تاۋسىلماي وتىرعانىندا. اقتوبە وبلىسىنداعى جەرگىلىكتى ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ۇزىندىعى – 5052 شاقىرىم. ونىڭ ىشىندە وبلىستىق دەڭگەيدە – 1269 شاقىرىم, اۋداندىق دەڭگەيدە 3789 شاقىرىم جول بار. قازىرگى دەرەكتەر سونىڭ 47 پايىزى جارامسىز ەكەنىن كورسەتەدى. بۇل – 2663 شاقىرىم جول اتى بار دا, زاتى جوق, جۇرۋگە مۇلدەم كەلمەيتىن, ويىلىپ قالعان شۇڭقىرلار دەگەن ءسوز.
اقتوبە وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنىڭ باس مامانى ەرلان جۇباتوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, 2019 جىلى 284,9 شاقىرىم جەرگىلىكتى ماڭىزى بار جولدى جوندەۋ جوسپارلانعان. ەگەر بۇل ءىس ۋاقىتىندا اتقارىلسا, وبلىستاعى جارامدى جولدار كولەمى ءۇش پايىزعا كوتەرىلمەك. بۇل بولجاناتىن قارقىننىڭ تىم تومەندىگىن كورسەتەدى. وسىنداي تاسباقا ءجۇرىستى ەسەپتەگەندە, 2030 جىلدان كەيىن عانا جەرگىلىكتى جولداردىڭ توقسان پايىزىن جارامدىلىق دەڭگەيىنە جەتكىزۋگە بولادى ەكەن.
ارينە بۇل ازىرگە جوسپار عانا. وسى ۋاقىت ارالىعىندا كوزدەگەن مەجە الىنا ما, جوق پا؟ وعان ەشكىم كەپىلدىك بەرە المايدى. ەگەر جوندەلسە, جارامدى جولداردىڭ كولەمى نەبارى ءۇش پايىزعا عانا كوتەرىلمەك. سوندا مۇنداي وگىز اياڭمەن جەرگىلىكتى مەردىگەرلەر بۇل ءىستى قاشان تىندىرماق؟
ايتالىق, پوكروۆكا – تەمىر – كەنقياق – ەمبى ارالىعىنداعى جولدىڭ 111-175 شاقىرىمى توزاقتىڭ ءوزى دەۋگە بولادى. مۇندا ءبىر شۇڭقىردان قاشامىن دەپ ءجۇرىپ ءۇش شۇڭقىرعا تاپ بولۋىڭىز ابدەن كادىك. قوبدا مەن مارتوك اۋداندارىنىڭ ورتالىعىن جالعايتىن 82 شاقىرىم جولدىڭ جاعدايى دا وسى دەرەكتەن اسىپ كەتپەيدى.سونداي-اق وڭىردە اقتوبە – رودنيكوۆكا – مارتوك ارالىعىنداعى 88 شاقىرىمدىق اۆتوموبيل جولىنىڭ جەرگىلىكتى ماڭىزى جوعارى دەسەك, بۇل باعىتتا دا جايباسارلىق پەن جايباراقاتتىق كورىنىستەرى الدان شىعادى. وبلىستاعى وسىنداي جارامسىز جولداردىڭ ءتىزىمىن ودان ءارى جالعاستىرا بەرۋگە بولادى. ايتسە دە بۇدان ەش نارسە وزگەرە قويمايتىنى تاعى دا ايان.
قىسقاسى, بۇگىندە اقتوبە ايماعىنداعى جىرىم-جىرىمى شىققان جولداردى رەتكە كەلتىرۋ ءۇشىن جاڭاشا كوزقاراس پەن سونى سەرپىلىس قاجەت. وڭىردە اۋداندىق جانە وبلىستىق ماڭىزى بار جولدار قۇرىلىسىن سالۋ ءۇشىن ىشكى ينۆەستيتسيالىق قاراجاتتار تارتۋ ءىسىنىڭ دەڭگەيى دە كوڭىل قاناعاتتاندىرمايدى. جەرگىلىكتى وكىلەتتى ورگاندار ماسەلەنىڭ وسى تۇسىنا تەرەڭىرەك كوڭىل اۋدارسا دەيمىز.
اقتوبە