سەيسەنبى, 26 اقپان 2013 7:23
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا: «ءبىز قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ارنايى قىزمەتتەردىڭ رەفورماسىن جالعاستىرۋعا ءتيىسپىز. ونسىز ءبىز تارتىپسىزدىككە مۇلدەم توزبەۋدى قالىپتاستىرۋ جانە جەمقورلىقتى تۇبىرىمەن جويۋ جونىندەگى مىندەتتەردى شەشە المايمىز. سوڭعى ءۇش جىلدا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ارنايى قىزمەتتەردىڭ بىرقاتار ماڭىزدى رەفورمالارى جۇرگىزىلدى.
سەيسەنبى, 26 اقپان 2013 7:23
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا: «ءبىز قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ارنايى قىزمەتتەردىڭ رەفورماسىن جالعاستىرۋعا ءتيىسپىز. ونسىز ءبىز تارتىپسىزدىككە مۇلدەم توزبەۋدى قالىپتاستىرۋ جانە جەمقورلىقتى تۇبىرىمەن جويۋ جونىندەگى مىندەتتەردى شەشە المايمىز. سوڭعى ءۇش جىلدا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ارنايى قىزمەتتەردىڭ بىرقاتار ماڭىزدى رەفورمالارى جۇرگىزىلدى. بۇل – مەملەكەتتى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى قادامى» دەپ اتاپ كورسەتكەنى بەلگىلى. ەلباسى تاپسىرماسىمەن قۇقىق قورعاۋ قۇرىلىمدارى جۇمىسىنىڭ ارقاۋى جاقسارتىلدى. فۋنكتسيالارى ناقتى ايقىندالدى. قىزمەتتىڭ قايتالانۋى جويىلدى. قىلمىسقا قاتىستى ساياسات ىزگىلەندىرىلدى.
ماڭعىستاۋ وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى, پوليتسيا گەنەرال-مايورى مەيىرحان جامانباەۆپەن ءوزى باسقارعان سالاداعى اتقارىلعان ءھام اتقارىلار جۇمىستار توڭىرەگىندە اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ جولداۋىندا 2013 جىلدان باستاپ ۇلتتىق قۇقىقتىق جۇيەنى جاڭعىرتۋدىڭ كەزەكتى كەزەڭىن باستاۋ كەرەكتىگى تۋرالى مىندەت جۇكتەدى, – دەپ باستادى اڭگىمەسىن گەنەرال جامانباەۆ. – دامىعان قوعام بارلىق جەردە ءتارتىپ پەن رەتتىلىك ورناتۋدان, جايلى پودەزدەن, جيناقى اۋلادان, تازا كوشەدەن, جارقىن ءجۇزدى ادامداردان باستالادى, دەگەن بولاتىن ەلباسى وسى جولداۋىندا. مەملەكەت باسشىسى جۇكتەگەن مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا اقتاۋ جانە جاڭاوزەن قالالارىندا «قاۋىپسىز اۋلا» باعدارلاماسىن ەنگىزدىك. وسى باعدارلاما ناتيجەسىندە جالعا بەرىلەتىن بارلىق پاتەرلەر جانە ولاردا تۇراتىن ادامدار تۋرالى تولىق مالىمەت جينادىق. پودەزدەردىڭ تازالىعى, بالالار الاڭدارىنىڭ باقىلاۋعا الىنۋى, اۋلانى كوگالداندىرۋ جۇمىستارى سياقتى شارۋالار ءوز ناتيجەسىن بەردى. كەيىن ساراپقا سالىپ كورسەك, «قاۋىپسىز اۋلا» باعدارلاماسى كەزىندە بىردە ءبىر قىلمىس نەمەسە زاڭ بۇزۋشىلىق ورىن الماپتى.
– مەيىرحان ساعىنبەك ۇلى, جاسىراتىنى جوق, قوعامىمىزدا پوليتسيا قىزمەتكەرىنە دەگەن سەنىمسىزدىك كوزقاراس قالىپتاسقان. جۇرتتىڭ ءپىكىرى تۇگەلدەي سولاي دەمەگەنمەن, كوپشىلىگىنىڭ قىزىل جاعالىلارعا سەنە بەرمەيتىنى راس. وسىعان بايلانىستى ءسىز نە ايتار ەدىڭىز؟
– قوعامدا قالىپتاسقان مۇنداي پىكىردىڭ بارىن مەن دە بىلەمىن. بىراق ماسەلەنىڭ ەكىنشى جاعىنا كەلەيىك; كەز كەلگەن ادام, كەز كەلگەن ازامات باسىنا ءىس تۇسسە, ومىرىنە قاۋىپ تونسە, ەڭ الدىمەن, كىمگە جۇگىنەدى؟ پوليتسياعا. كىمنەن جاردەم سۇرايدى؟ پوليتسيادان. ەلباسى ءوز جولداۋىندا: «ءبىز ەڭ ۇساق قۇقىق بۇزۋشىلىقپەن, بۇزاقىلىقپەن, مادەنيەتسىزدىكپەن ىمىراعا كەلمەۋىمىز كەرەك, ويتكەنى, وسىنىڭ ءوزى قوعام تىنىشتىعىن بۇزادى, ءومىردىڭ ساپاسىنا سەلكەۋ تۇسىرەدى», دەگەن بولاتىن. ۇساق قۇقىق بۇزۋشىلىق بولسىن, بۇزاقىلىق بولسىن, ءتىپتى مادەنيەتسىزدىك بولسىن, بارىمەن كۇرەسۋىمىز كەرەك. بۇل كۇرەس پوليتسياعا جۇكتەلىپ وتىر.
مەنىڭ ەسىمدە, ەرتەرەكتە كوشەدە جاتقان ماسكۇنەمدى ايىقتىرعىشقا اپاراتىنبىز. سەبەبى, ەسىن اراق العان ادام قىلمىس جاساۋى مۇمكىن نەمەسە باسقا بىرەۋ ونى توناپ, الدە ءولتىرىپ كەتۋى مۇمكىن. پوليتسيانىڭ مىندەتى سول ادامدى سونداي كەزدەيسوق جاعدايدان قۇتقارۋ بولاتىن. سول مىندەتىڭدى اتقارىپ ءجۇرىپ, الگى ماسكۇنەمنەن ءسوز ەستيسىڭ. تۇلا بويىڭ ءتۇرشىگەتىندەي ءسوز ەستيسىڭ. بىراق شىدايسىڭ. سەبەبى, ءوز مىندەتىڭدى اتقارىپ ءجۇرسىڭ.
نەمەسە مىناداي ءبىر جاعداي; ەرلى-زايىپتى ەكەۋى جانجالداسىپ قالادى. ايەلى پوليتسيا شاقىرادى. الگى ايەلدىڭ اۋزىنان اق يت كىرىپ, كوك يت شىعىپ جاتىر. لەكسيكوندا جوق سوزدەر. قارعىستىڭ نەشە ءتۇرى. بۇل ءسوزدەر پوليتسيا قىزمەتكەرىنە ارنالماعانىمەن, ونىڭ جۇيكەسىنە اسەر ەتپەيدى دەپ ويلايسىڭ با؟
پوليتسيا قىزمەتىنە دەگەن قوعامداعى الگى ءبىر پىكىردىڭ قالىپتاسۋىنىڭ تاعى ءبىر سەبەبى – ءبىزدىڭ قىزمەتىمىزدەگى جاريالىلىقتىڭ كەمشىندىگى. پوليتسيا قىزمەتى جاريالى بولۋى كەرەك. قوعامنان ەشتەڭەنى جاسىرۋعا بولمايدى. جاسىردىڭ ەكەن, وندا ءتۇرلى الىپقاشپا اڭگىمەلەردىڭ استىندا قالاسىڭ. كۇمان دە, كۇدىك تە بولادى.
جاقىندا وبلىسقا جاڭادان تاعايىندالعان اكىم اليك سەرىك ۇلىمەن ەل ارالاۋعا بىرگە شىقتىم. جۇرتشىلىقپەن كەزدەستىك. اشىق پىكىرالىسۋلار بولدى. سوندا قاي جەردە بولسىن وسىنداي كەزدەسۋلەردە جاسى ۇلكەن اقساقالدار: «بۇرىن-سوڭدى گەنەرال تۇرماق جاي پوليتسيا قىزمەتكەرىمەن مۇنداي كەزدەسۋ بولماعان ەدى, سىزگە راحمەت», دەپ العىستارىن دا ايتتى.
– ءسىز وبلىستىق ىشكى ءىستەر دەپارتامەنتىنىڭ القا ءماجىلىسىندە وقىستاۋ ءبىر مالىمدەمە جاسادىڭىز. كەيبىر پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ باسقا وبلىستارعا قىزمەت اۋىستىرعىسى كەلەتىنىن, بىراق ەشكىمدى ەشقايدا جىبەرمەيتىنىڭىزدى كەسىپ ايتتىڭىز. بۇل ولاردىڭ قۇقىعىن شەكتەۋ ەمەس پە؟
– ەشكىمنىڭ قۇقىعىن شەكتەۋ ويىمدا جوق. بىراق مىنا ماسەلەگە كوڭىل اۋدارىپ كورەيىك. كەيبىر وبلىستاردا پوليتسياعا قىزمەتكە تۇرۋ وڭاي ەمەس. ال بىزدە وڭاي. سوندىقتان سول جاقتىڭ جىگىتتەرى ءوز وبلىسىندا قىزمەتكە تۇرا الماعاندىقتان بىزگە كەلىپ, جۇمىسقا ورنالاسىپ, وڭ-سولىن ءتۇگەندەپ بولعاننان كەيىن دايىن پوليتسيا قىزمەتكەرى رەتىندە اۋىلىنا تارتىپ وتىرعىسى كەلەدى. سوندا مەن نە, باسقا وڭىرگە كادر دايىنداپ بەرۋشىمىن بە؟ ول العاش قىزمەتكە كەلگەندە كەلىسىم-شارت جاسايدى. بەلگىلى ءبىر مەرزىمگە دەيىن جۇمىس ىستەيتىنىن مىندەتىنە الادى. جۇمىسقا تۇرىپ العاننان كەيىن, باسقا اۋەنگە باسادى. ال مەن بولسام كادر جاعىنان تاپشىلىققا ۇشىرايمىن. سوندا ادىلەتتىك كىم جاعىندا؟
راس, بىزدە قىزمەتكەرلەر ءۇشىن تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى شەشىمىن كۇتىپ تۇرعان پروبلەمانىڭ ءبىرى. دەگەنمەن, بۇل ماسەلە دە رەت-رەتىمەن شەشىمىن تاۋىپ جاتىر. ماسەلەن, اقتاۋ قالاسىندا ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنە ارنالعان 120 پاتەرلىك تۇرعىن ءۇي سالىندى. جاڭاوزەن قالاسىندا ىشكى ىستەر قىزمەتكەرلەرىنە ارناپ 100 جانە 60 پاتەرلىك ەكى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسىنىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارىن جاساتۋعا تاپسىرىس بەرىلدى. ەگەر وسى ماسەلەلەر شەشىلسە, كادردىڭ تۇراقتاۋىنا اسەرى بولادى عوي دەپ ويلايمىن.
– ۋاقىتىندا ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە ازاماتتىق تۇلعا, ياعني پوليتسياعا قاتىسى جوق ادام باسشىلىق جاسادى. وسى ورايدا, كاسىبي پوليتسيا قىزمەتكەرى رەتىندە ءوز ءپىكىرىڭىزدى بىلسەك دەپ ەدىك…
– زاۋىتبەك تۇرىسبەكوۆتى ايتىپ وتىرسىڭ عوي. ونىڭ مينيسترلىككە باسشىلىق جاساعان تۇسىندا ۋچاسكەلىك پوليتسەيلەردىڭ جالاقىسىن كوتەرىپ, جاعدايىن جاقسارتتى. سونداي-اق, جەدەل باسقارۋ ورتالىقتارىنا باسا كوڭىل اۋدارىلدى. بۇعان دەيىن بۇل ماسەلەلەردى ەشبىر مينيستر شەشە الماعان بولاتىن. ول شەشتى. بۇل ونىڭ ۇلكەن ەڭبەگى دەپ باعالاۋعا بولادى. دەگەنمەن, ازاماتتىق تۇلعانىڭ اتى ازاماتتىق تۇلعا. ول پوليتسيا قىزمەتىنىڭ ىشكى ءيىرىمدەرىن بىلە بەرمەۋى مۇمكىن. ال كاسىبي پوليتسيا قىزمەتكەرىنەن بولعان ءمينيستردىڭ ءجونى بولەك. ول بۇل سالانىڭ قىرى مەن سىرىن, بۇگەسى مەن شىگەسىن جاقسى بىلەدى.
اڭگىمەلەسكەن
شارافاددين ءامىروۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».