مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ەڭبەگىندەگى يننوۆاتسيالىق تۇجىرىمدامالار» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.
ەلباسىنىڭ باعدارلامالىق ماقالاسىنداعى ۇلت تاريحىن زەرتتەۋ, تاريحي سانانى جاڭعىرتۋ بويىنشا جاڭا تۇجىرىمدامالىق امال-تاسىلدەر مەن يدەيالاردى اشىپ كورسەتۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان شاراعا بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, عالىمدار قاتىستى.
ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى تۇجىرىمدامالىق ماقالاسى ۇلتتىق تاريحتى جان-جاقتى جانە جۇيەلى زەرتتەۋدىڭ قاجەتتىلىگىن ايقىنداپ, وتاندىق جانە شەتەلدىك مۇراعات قورلارىنان ۇلى دالا تاريحى بويىنشا جاڭا ماتەريالدار مەن قۇجاتتاردى تەرىپ-جيناقتاۋدىڭ, ونىڭ قالىڭ قاۋىمعا قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا تسيفرلىق جۇيەگە كوشىرۋدىڭ وزەكتىلىگىن ارتتىرىپ وتىر.
قازاقستان تاريحىنا قاتىستى جاڭادان تابىلعان جانە ۇلتتىق تاريح جونىندەگى جاڭا ءبىلىمدى قالىپتاستىراتىن مۇراعات دەرەكتەرىنىڭ نەگىزىندە جاسالعان عىلىمي ەڭبەكتەردى جارىققا شىعارۋدىڭ ماڭىزى داۋسىز. ول ءۇشىن تاريحي مۇرانى ماقساتتى زەردەلەۋ, قازاقستان تاريحىن الەمدىك تاريحتىڭ قۇرامداس, ايىرعىسىز بولىگى رەتىندە جۇيەلى زەرتتەۋ قاجەت.
دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلار تاريحي مۇرا, ۇلت تاريحىن زەرتتەپ-زەردەلەۋ ماسەلەلەرىن, تاريحي سانانى جاڭعىرتۋدىڭ قازاقستان قوعامىن دامىتۋداعى ءرولىن, «ارحيۆ-2025», « ۇلى دالانىڭ ۇلى ەسىمدەرى», «تۇركى الەمىنىڭ گەنەزيسى», « ۇلى دالانىڭ ەجەلگى ونەرى جانە تەحنولوگيالار مۋزەيى», «دالا فولكلورى مەن مۋزىكاسىنىڭ مىڭ جىلى», «تاريحتىڭ كينو ونەرى مەن تەلەديدارداعى كورىنىسى» اتتى ىرگەلى باعدارلامالارعا جەكە-جەكە توقتالدى.
قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, اقىن ولجاس سۇلەيمەنوۆ: ء«بىزدىڭ تاريحىمىز ۇزاق ۋاقىت بەرگى جاقتان باستالىپ, سوڭعى ەكى-ءۇش عاسىردى عانا وقىپ كەلدىك. ال شىن مانىندە سوناۋ شۋمەرلار زامانىنان بەرى قازاق تاريحى مەنمۇندالايتىن. تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان بەرى ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن ءبىز تاريحىمىزدى قايتا زەرتتەپ, زەردەلەپ جاتىرمىز. ءالى كۇنگە دەيىن قويناۋى اشىلماعان, قىرتىسى الىنباعان مول دۇنيەلەرىمىز جاتىر. وتكەن تاريحىمىزعا ۇلت رەتىندە قىزىعاتىن ادامدار كوبەيدى. بۇل قۋانتادى. « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ەلباسىنىڭ ماقالاسى قالىڭ جۇرتشىلىقتىڭ سول ىقىلاسىنا جاڭا سەرپىن بەرگەن دۇنيە بولدى. بۇگىنگى دوڭگەلەك ۇستەلدىڭ دە ءتۇپ ءمانى سول – قازاق تاريحىن جاڭا زامانعا وتە تۇسىنىكتى ەتىپ جەتكىزۋ. ايتىپ, تالقىلاپ بولدىق. ەندى جۇمىس ىستەيىك», دەدى.
شاراعا قاتىسقان مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ ەلىمىزدە دەرەكتانۋ عىلىمىنىڭ دامىماي وتىرعانىن ايتتى. «بىزدە دەرەكتانۋ عىلىمى دامىماي قالعان. «اناۋ ايتتى نەمەسە مىناۋ ايتتى» دەي بەرەمىز. تاريحتىڭ ءبارىن دە اينالىپ كەلگەندە جاسايتىن ءوزىمىز, ياعني حالىق. شەجىرەگە سۇيەنگەنىمىزبەن, ناقتى دەرەكتەرگە باسا ماڭىز بەرۋىمىز كەرەك. بۇرىنعى تاريحتان ايىرىلىپ قالا جازدادىق. ەندى جىلاپ كورىسىپ جاتىرمىز. كەزىندە ەلباسىنا تاۋەلسىزدىك داۋىرىندە مەملەكەتتىڭ شەجىرەسىن جاسامايمىز با دەگەن ەدىم. مەملەكەت باسشىسى سول كەزدە قولداۋ ءبىلدىرىپ, 14 تومىن شىعارىپ, تۇساۋكەسەرىن وتكىزگەن ەدىك. اقىرى ونىڭ ەلۋ تومىن دا شىعاردىق.
كەزىندە ماعجان اقىننىڭ ءوزى دە تۇركىنىڭ قاراشاڭىراعى قازاققا قالعانىن ايتقان. مەن, ماسەلەن, سوناۋ جەتىنشى عاسىرداعى ورحون ەسكەرتكىشتەرىن زەرتتەگەن اداممىن. وسى ۋاقىتقا دەيىن ءبىر ادام بۇل سوزىمە قارسى كەلگەن جوق, ويتكەنى ولاردىڭ ءبارى دە قازاق», دەدى عالىم.
دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسقان عالىمدار ۇلى دالا تاريحىن جاڭاشا جازىپ, ءتىپتى مەكتەپ باعدارلاماسىندا تاريح وقۋلىقتارىن رەتكە كەلتىرۋ كەرەك دەگەن پىكىرلەرىن دە ورتاعا سالدى.
باعاشار تۇرسىنباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»