ماۋلەن اشىمباەۆ ارنايى ساپارمەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنا باردى

ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسى تابىستى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانى بەلگىلى. سوعان وراي بارلىق وڭىردە تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارى قولعا الىنىپ, جاڭا باستامالارعا باسىمدىق بەرىلۋدە. تاياۋدا عانا ەلوردادا اشىلعان «Astana Hub» ستارتاپتار تەحنوپاركى وسى باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ جاڭا كەزەڭىن باستاپ بەردى.

وسى رەتتە شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تسيفرلاندىرۋ ءىسى بويىنشا ايتارلىقتاي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىپ وتىرعانىن اتاپ وتكەن ءجون. وڭىردە جاستاردىڭ ءىت-تەحنولوگياعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى دا ۋاقىت وتكەن سايىن ارتىپ كەلەدى. سونداي-اق وبلىستىڭ حالىققا قىزمەت كورسەتەتىن مەكەمەلەرى مەن ءىرى ءوندىرىس وشاقتارى دا تسيفرلاندىرۋدى جەمىسىن كورىپ وتىر. وسىنداي يگى ىستەردىڭ قورىتىندىسى رەتىندە «Digital East – بولاشاققا قادام» ءىت-فورۋمى ۇيىمداستىرىلىپ, الداعى مىندەتتەر ناقتىلاندى.

فورۋمعا ارنايى قاتىسقان ماۋلەن اشىمباەۆ مۇنداي باستامالاردىڭ ەل دامۋىندا ماڭىزى زور ەكەنىن ايتتى.

– تسيفرلاندىرۋ دەگەنىمىز بۇگىنگى زاماننىڭ باستى تالابى. سوندىقتان قازىردىڭ وزىندە ەلىمىزدە مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ باسىم بولىگى تسيفرلى فورماتقا اۋىستىرىلىپ, جاڭا ۇردىستەرگە ساي كورسەتىلۋدە. ءتىپتى ءىرى زاۋىتتار مەن ءوندىرىس ورىندارىندا دا اۋىر جۇمىستار تسيفرلى تەحنولوگيانىڭ جەمىسىن كورىپ وتىر. مۇنىڭ بارلىعى ەلباسىنىڭ «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ ناقتى ناتيجەسى ەكەنى ءسوزسىز. مەملەكەت باسشىسى جاڭا جولداۋىندا دا بۇل سالاعا ەرەكشە ءمان بەرىپ, يننوۆاتسيالىق جانە سەرۆيستىك سەكتورلاردى دامىتۋدىڭ ءتيىمدى تەتىكتەرىن انىقتاپ بەردى. سونىڭ ناتيجەسىندە بۇگىندە ەلىمىز بويىنشا كوپتەگەن يگى ىستەر جۇزەگە اسىرىلىپ, وسى سالادا بىلىكتى, كاسىبي ماماندار دايارلاۋ ءىسى قولعا الىندى. بۇگىنگى ءىت-فورۋمدى دا سونداي تىڭ باستامالاردىڭ يگى ناتيجەسى دەپ قاراستىرۋىمىزعا ابدەن بولادى, – دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

سونداي-اق ول سوڭعى ايلاردا «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ەلباسى, پارتيا توراعاسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ءوز قىزمەتىن جاڭعىرتۋ ماقساتىندا اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جۇمىس اتقارىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, پارتيالىق جاڭعىرۋ اياسىندا «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا ۇلەس قوسۋ ءۇشىن پارتيا تاراپىنان ناقتى جوبالار دا قولعا الىنعان. اتاپ ايتقاندا, جاستارعا باعدارلامالاۋ, روبوت تەحنيكالارى جانە 3D مودەلدەۋ نەگىزدەرىن ۇيرەتىپ, سۇرانىسقا يە ماماندىقتاردى يگەرۋگە باعىتتالعان تەگىن 1000 ءىت-سىنىپ پەن ەرەسەك ازاماتتاردىڭ تسيفرلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرىپ, جاڭا ماماندىق مەڭگەرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ءىت-ورتالىقتار اشۋ جوباسى جۇزەگە اسىرىلۋدا.

بۇل باستامالار بۇگىندە ءوز جەمىسىن بەرىپ وتىر. قازىردىڭ وزىندە ەلىمىز بويىنشا 782 ءىت-سىنىپ اشىلىپ, 30 مىڭنان استام مەكتەپ وقۋشىلارى ءبىلىم الۋدا. سونىڭ ىشىندە 277 ءىت-سىنىپ شىعىس قازاقستان وبلىسىندا اشىلعان. ونىڭ 112-ءسى قالالىق جەرلەردە اشىلسا, قالعان 165-ءسى وبلىستىڭ اۋىل-ايماقتارىنا تيەسىلى. بۇل كورسەتكىش بويىنشا كەندى التاي ءوڭىرى ەلىمىزدە كوش باستاپ تۇر.

وڭىردە اشىلعان 2 ءىت-ورتالىقتىڭ دا جۇمىسى جوعارى دەڭگەيدە جۇرگىزىلىپ كەلەدى. بۇگىنگە دەيىن بۇل ورتالىقتاردا 544 شىعىسقازاقستاندىق ازامات ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ, جاڭا ماماندىقتاردى مەڭگەرۋگە مۇمكىندىك الدى. وسىنداي جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا پارتيا ۇيىمداستىرعان ءىت-وليمپياداعا قاتىسۋشىلار قاتارىندا شىعىسقازاقستاندىقتاردىڭ كوپ بولعانىنا نازار اۋدارعان ءجون.

ماۋلەن اشىمباەۆ مۇنداي باستامالار ەندى 5-10 جىلدان كەيىن ءوز جەمىسىن بەرەتىنىن, ەڭ باستىسى, جاستارىمىزدىڭ ءححى عاسىردىڭ ماماندىقتارىن يگەرىپ, باسەكەگە قابىلەتتى بولىپ قالىپتاسۋىنا سەپتىگىن تيگىزەتىنىن ايتتى.

– مۇنداي باستامالاردىڭ ەلىمىزدى جاڭا بەلەستەرگە شىعاراتىنى ءسوزسىز. ويتكەنى ءدال قازىرگى تاڭدا ءىت-تەحنولوگيالار سەرپىندى دامۋدىڭ نەگىزى بولىپ وتىر. سوندىقتان پارتيالىق جوبالاردى ءبىر سالاعا عانا ەمەس, بارلىق سالاعا باعىتتالعان جۇمىس دەپ قاراستىرۋىمىز كەرەك. بۇل رەتتە شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تاجىريبەسىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. كەلەسى جىلى وبلىستىڭ بارلىق مەكتەبىندە ءىت-سىنىپتار اشىلىپ, جاستاردىڭ جاڭا زامان ماماندىقتارى بويىنشا ساپالى ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاسالماق. وبلىستىڭ بۇل بەلسەندىلىگى بۇكىل قازاقستان ءۇشىن ۇلگى ەكەنى ءسوزسىز, – دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

سونىمەن قاتار فورۋم بارىسىندا «ۇزدىك ءىت-شەشىمدەر مەن ستارتاپ جوبالار» بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارى ماراپاتتالدى. ەكى كەزەڭنەن تۇرعان بۇل بايقاۋعا 1500 ۇمىتكەر قاتىستى. جوبانىڭ باستى ماقساتى – ءتيىمدى ءىت-شەشىمدەر مەن ستارتاپ باستامالاردى ىرىكتەپ, ولاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنا قارجىلاي قولداۋ كورسەتۋ. بۇل رەتتە قاتىسۋشىلاردىڭ دەنى جاستار ەكەنىن جانە ولار نەگىزىنەن الەۋمەتتىك قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىن, حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتاتىن جوبالاردى ۇسىنعانىن ايتا كەتكەن ءجون.

بايقاۋعا ارنايى كاسىپورىندار مەن ءىت-كومپانيالاردان بولەك, ستۋدەنتتەردىڭ, كوللەدجدەر مەن مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ دا بەلسەندى قاتىسۋى جاستاردىڭ بولاشاقتىڭ ماماندىقتارىن يگەرۋگە دەگەن قۇشتارلىقتارىنىڭ جارقىن كورىنىسى ەكەنىن ايتقان «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مۇنداي جايتتىڭ كوڭىل قۋانتاتىنىن جەتكىزدى.

سونىمەن قاتار اتالعان فورۋم اياسىندا «تسيفرلى شىعىستىڭ جەتىستىكتەرى» اتتى كورمە ۇيىمداستىرىلىپ, تسيفرلاندىرۋ ءىسى بويىنشا شىعىس قازاقستان وبلىسىندا قولعا الىنعان تىڭ يدەيالار كوپشىلىكتىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى.

تسيفرلاندىرۋ ءىسى بويىنشا وبلىستا مەديتسينا سالاسىندا دا ايتارلىقتاي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلگەنىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. ول ءۇشىن وبلىستىق مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق ورتالىقتىڭ جۇمىسىن ايتسا دا جەتكىلىكتى. اتالعان نىسانعا ارنايى بارعان ماۋلەن اشىمباەۆ بۇل جەردىڭ باستى ەرەكشەلىگى سانالاتىن روبوتتاندىرىلعان حيرۋرگيالىق ورتالىقتىڭ جۇمىسىمەن تانىستى.

مۇنداي ورتالىق ەلىمىز بويىنشا العاش رەت وسكەمەندە اشىلىپ وتىر. اتالعان ورتالىقتا يتاليادان اكەلىنگەن Senhance Transenterix روبوتىنىڭ كومەگىمەن كۇردەلى ەندوسكوپيالىق وتالار جاسالادى. العاشقى وتالار يتاليادان كەلگەن ماماننىڭ جەتەكشىلىگىمەن جاسالعان ەكەن. بيىلعى ناۋرىز ايىندا اشىلعان ورتالىقتا قازىرگە دەيىن 120-دان استام ناۋقاسقا وتا جاسالىپ, تالاي جاننىڭ دەرتىنەن ايىعۋىنا سەبەپشى بولعان.

روبوتتاندىرىلعان حيرۋرگيا وتانىڭ دالدىگىن ارتتىرىپ, جاراقاتتىڭ جەڭىل جانە وپەراتسيادان كەيىنگى ەم-دومنىڭ ساپالى بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى. سوندىقتان بۇل باستامانى وتاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋداعى اسا ماڭىزدى قادام دەپ اتاۋعا تولىق نەگىز بار.

ورتالىقتىڭ بۇل سالاداعى تاعى ءبىر باستى جاڭالىعى – مامانداردىڭ ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا ايرىقشا ءمان بەرىلۋى. مۇندا دارىگەرلەردىڭ ۇشدەڭگەيلى وقىتۋ باعدارلاماسى بويىنشا ساپالى ءبىلىم الۋىنا بارلىق جاعداي جاسالعان. ءتىپتى شەتەلدىڭ وزىق مەديتسينالىق ورتالىقتارىنىڭ بىلىكتى ماماندارى ارنايى كەلىپ, جەرگىلىكتى دارىگەرلەرگە 6 بىردەي شەبەرلىك ساباقتارىن وتكىزگەن. ورتالىقتا روبوتتاندىرىلعان حيرۋرگيادان بولەك, ترانسپلانتولوگيالىق جانە سيمۋلياتسيالىق بولىمدەر دە ەلگە قىزمەت كورسەتەدى.

ساپار سوڭىندا «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى پارتيانىڭ وبلىستىق اكتيۆىمەن كەزدەسىپ, ەلباسىنىڭ «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋى مەن جاقىندا جاريالانعان « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىندا ايتىلعان باسىمدىقتاردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىن تالقىلادى. ماۋلەن اشىمباەۆ ءوز سوزىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ اتالعان قۇجاتتاردا ايقىنداپ بەرگەن باسىمدىقتارى جۇيەلى سيپاتقا يە ەكەنىن ايتىپ, ولاردى ناتيجەلى ورىنداۋ ءۇشىن پارتيانىڭ الدىندا تۇرعان باستى مىندەتتەرگە توقتالدى.