ارقالىقتا كۇنىنە 10 توننا ءونىم شىعاراتىن ەت كومبيناتى اشىلدى

نارىقتىڭ كەلۋىنە بايلانىس­تى قيىن جىل­­­دارى ارقالىق قالاسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭ­دەيتىن ەشقانداي نىسان قال­ماعان ەدى. بارلىعى 60 مىڭ شار­­شى مەتر جەردى الىپ جاتقان ەت كوم­بيناتىنىڭ ورنىندا بۇ­رىن قۇرىلىس ما­تەريالدارىن ساق­تايتىن قويما بولعان. ينۆەس­تيتسيالىق قارجىنىڭ ارقاسىندا ءىرى ءۇش تسەحتان تۇراتىن كومبينات كەشەنى تۇگەلدەي جاڭادان سالىندى. ونىڭ بىرىن­دە مال سويىلادى, ەكىنشىسىندە شۇ­جىق ونىمدەرى, ۇشىنشىسىندە قالبىر­داعى بۇق­تى­رىلعان ەت دايىندالادى. جاب­دىقتاردىڭ بارلىعى دا ەۋرو­پا­دان, ۋكراينادان, قىتايدان اكە­لىندى. وڭدەۋ ونەركاسىبى نىسانى تو­لىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەگەندە كۇنىنە ءتۇرلى اتالىمدارىمەن 3 توننا بۇقتىرىلعان ەت, 3 توننا شۇجىق ونىمدەرى جانە 4 توننا ساپالى ەت دا­يىندايتىن بولادى. – بۇل ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ قۇ­نى 3 ميلليارد تەڭگەگە ءتۇستى. ونىڭ 2 ميلليارد تەڭگەسىنە تۇ­تاس كوم­بينات كەشەنى سالىندى, ۇزدىك زاماناۋي جابدىقتار ساتىپ الىندى. ال 1 ميلليارد تەڭ­­­گەسىنە كەلەسى جىلى 3000 باس ءىرى قاراعا ارنالعان بورداقىلاۋ الا­ڭى سالىنادى. ونىڭ سمەتالىق قۇ­­جاتتارى دايىن­دالىپ جاتىر, كەلەسى جىلدىڭ باسىنان باس­تاپ قۇرىلىسى باستالا­دى, – دەدى ار­قالىق قالاسىنىڭ اكىمى ەلدار كۇزەمباەۆ. ەت كومبيناتىنىڭ اشىلۋىنا­ قاتىسقان وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇ­­حام­­بەتوۆ وبلىستىڭ وڭتۇستىك وڭى­رىن­­دەگى سوڭعى كەزدە سالىنعان ەڭ ءىرى ينۆەس­تيتسيالىق جوبا ەكەنىن ايتتى. ينۆەس­تيتسيانى «تورعاي ەت» جاۋاپ­كەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىك­تەستىگى سالدى. ونىڭ 500 مىڭ تەڭگەسىن «تو­بىل» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسىنان از مولشەردەگى ۇستەمەمەن نەسيەگە الدى.  بۇرىن شارۋا قوجالىقتارى, تۇر­عىندار مالىن وتكىزۋ ءۇشىن ءبى­رى استاناعا, ءبىرى قوستانايعا سابىلاتىن ەدى. ولاردىڭ باق­قان ما­­لىنىڭ قۇنىن جولدىڭ الىس­تىعى, كولىكتىڭ شىعىنى «جەپ» قويا­تىن. ەندى مىنە, وسى توڭى­رەك­تەگى امانگەلدى, ناۋرىزىم, جان­گەل­­دين اۋداندارى مەن ارقا­لىق قا­­لاسىنا قاراستى ەلدى مە­كەن­دەر­دەگى شارۋاشىلىقتار مەن جە­كە سەكتورداعى تۇر­عىن­دار مالىن وسىندا اكەلەتىن بولادى­. ونىڭ سىرتىندا اقمولا جانە قا­را­عاندى وبلىستارىنىڭ ارقا­لىققا ىر­گەلەس اۋداندارى ءۇشىن دە مالدى ار­قالىققا تاسۋ الدە­قايدا ءتيىمدى ەكەنىن شارۋا جاقسى بىلەدى. – ەندىگى مىندەت – تەك مال باسىن كوبەيتۋ بولادى. وعان مەملەكەت تاراپىنان بەرىلىپ وتىرعان كومەك جەتەدى. «سىباعا», «قوس قولداۋ», «ەڭبەك» سياقتى 5-6 باعدارلاما بار. نيەت ەتكەن, ەڭبەك ەتكىسى كەلگەن ادامعا وسىلاردىڭ قايسىسىن پايدالانسا دا مۇمكىندىك جەتەدى. مال تاسىمالىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن تورعاي كەنتىنەن, امانگەلدى مەن ناۋ­ر­ىزىم اۋداندارى اراسىنان جانە اقمولا, قاراعاندى وبلىس­تارىنىڭ ىرگەلەس اۋداندارىنان دايىنداۋ ورتالىقتارى سەرۆيسىن اشامىز. مالدى سول جەرلەرگە تاپسىرۋدى, ءتىپتى كەيىن سويىپ, ەتتەي تاسۋدى دا قامتاماسىز ەتۋگە بولادى. ول ءۇشىن ءبىز قارجى كوزدەرىن تاۋىپ, قوسىمشا جابدىقتار الۋى­مىزعا تولىق مۇمكىندىك بار, – دەدى وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ. زاماناۋي ەت كومبيناتىنىڭ قۇ­­رى­­­لىسىنا «تورعاي ەت» جاۋاپ­كەر­شىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى 2 ميل­ليارد تەڭگە قارجى سالعا­نىن ايتتىق. ءىرى ءوندىرىستىڭ ين­فرا­قۇرىلىمىنا بيۋدجەتتەن 83 ميلليون قارجى جۇم­سالدى.  – جەلتوقسان ايىنان باستاپ شا­­­­رۋا­شىلىقتاردان, جەكە سەكتوردان مال قابىلداي باستايمىز.­ قا­زىر ءوزىمىز ەلۋ شاقتى مال سويىپ,­ شۇجىق, قالبىرداعى ەتتىڭ ال­عاش­قى ءتۇرىن تاجىريبە ءۇشىن شى­­عارىپ كوردىك. الماتىدان, اس­تانادان تەحنولوگتەر شاقىرىپ, ما­مان­داردى ۇيرەتىپ جاتىرمىز.­ مالدى تىرىلەي سالماقتا 400 كي­لو­گرامعا دەيىن كيلوگرامىن 500 تەڭگەدەن, ال 400 كيلوگرامنان اس­سا كاتەگورياسىنا قاراي 600-650 تەڭگەدەن الامىز, – دەدى «تورعاي ەت» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىك­تەستىگىنىڭ ديرەكتورى راسۋل مۇ­قانوۆ. قازىر ەت كومبيناتىندا 60 ادام جۇمىس ىستەيدى, ءون­دىرىس 2020 جىلعا جوسپارلانعان تولىق قۋاتىنا جەتكەن كەزدە جۇ­مىس­شى­لار سانى 120-عا دەيىن كوبەي­تىلەدى. ال كومبينات ءونىمىنىڭ وتۋى­نە ءون­دىرىس باسشىلىعى وتە سەنىمدى. – تورعايدىڭ ءدامدى ەتى برەندىمىز بولىپ سانالادى. ەڭ باستىسى, اس­تانا قالاسىن جانە ەلىمىزدىڭ وز­گە شال­عايلارىن قامتاماسىز ەتە­­مىز, سونىمەن قاتار ىرگەمىزدە رە­سەي نارىعى تۇر. رەسەيدىڭ شە­كارا ىرگەسىندەگى وندىرىستىك قالا­لارىنىڭ بارلىعىنا  ەت, ەت ونىم­دەرى قاجەت. دەمەك, ءونىمدى سىرتقا شىعارۋدا دا كىدىرمەيتىن بولامىز, – دەيدى راسۋل اباي ۇلى. – سەمىرگەن مالدى دەر ۋاقى­تىندا ساتپاسا, ونىڭ شىعىن ەكە­نىن ايتىپ جاتۋدىڭ ءوزى ارتىق. بۇ­رىنعى تور­عاي وبلىسى كەزىندە سالىنعان ەت كومبيناتى جابىلعان 27 جىلدان بەرى تورعاي ءوڭىرىنىڭ جۇرتىنا مالدى باققاننان ونى سا­تىپ, پايداسىن كورۋ قيىن بولاتىن. سەبەبى ەت كومبيناتتارى وتە شالعايدا, شى­­­نىن ايتقاندا, داعدارىستا ەدىك­. وسى ماسەلە شە­شى­مىن تاپپاي­ كەلدى. ەن­دى مىنە, ءبىر جىلدىڭ ىشىن­دە ەت كوم­بيناتى پايدالانۋعا بەرىلدى, وتە قۋا­نىشتىمىز, – دەدى «سىما ك» شا­رۋا قوجالىعىنىڭ قۇرىلتاي­شىسى, ەڭبەك ارداگەرى كاكىمجان كاربوزوۆ. بۇعان «تورعاي ەت» زاماناۋي ەت كومبيناتى ارقالىق قالاسىنىڭ كوركەيۋىنە تىرەك بولادى» دەگەن سە­نى­مى بار ارقالىقتىقتار قۋانى­شىن قوسىڭىز.

ءنازيرا جارىمبەت, 

«ەگەمەن قازاقستان»

ارقالىق قالاسى