ەرەكشە مۇقتاجدىقتارى بار بالالاردى الەۋمەتتەندىرۋ, ولاردى قوعامنىڭ بارلىق سالاسىندا بەلسەندى ەتىپ, ءبىلىم الۋى, جۇمىس ىستەۋىنە قولايلى جاعداي تۋعىزۋ ماسەلەلەرى كەڭىنەن ناسيحاتتالىپ كەلەدى. وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى جەتىلدىرۋگە بايلانىستى «ورلەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعى» اق فيليالى الماتى قالاسى بويىنشا پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ينستيتۋتى «تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك بىلىمدە ينكليۋزيۆتىك ءبىلىم بەرۋدىڭ ۇزدىك پەداگوگى» رەسپۋبليكالىق بايقاۋىنىڭ قالالىق كەزەڭىن وتكىزىپ, قورىتىندىسىن شىعاردى.
ەكى ايعا سوزىلعان بايقاۋ ناتيجەسىنە سايكەس ءتورت جەڭىمپاز ىرىكتەلدى. الماتى مەملەكەتتىك سەرۆيس جانە تەحنولوگيالار كوللەدجىنەن گۇلجانات ۇسەنباەۆا, الماتى مەملەكەتتىك پوليتەحنيكالىق كوللەدجىنەن ناعاشكۇل كوسەرەۆا, الماتى تەحنولوگيا جانە فلوريستيكا كوللەدجىنەن ايدا بولاتوۆا, الماتى تەحنولوگيا جانە فلوريستيكا كوللەدجىنەن اقجارقىم قۇرماناليەۆا ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرى مەن وقىتۋ بارىسىنداعى كوكەيتەستى ماسەلەلەرى تۋرالى ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى.
كوميسسيا توراعاسى, قر ۇعا اكادەميگى, پروفەسسور قايروللا راحيموۆ «مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارىمىزعا كوبىرەك كوڭىل ءبولۋ كەرەك» دەپ مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەنىندەي, «ۇستازدار ءۇيى» وتكىزىپ وتىرعان شارا ۋاقىت تالابىنان تۋىنداپ وتىر, دەپ اتاپ ءوتتى. بۇگىندە الماتى قالاسىنداعى 82 كوللەدجدىڭ 3-ءۋى ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىمەن جۇمىس ىستەيدى. وسى شارا اياسىندا ەرەكشە مۇقتاجدىقتارى بار بالالارعا ءبىلىم بەرۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى قوزعالدى. بايقاۋ سالاداعى جەتىسپەۋشىلىكتى انىقتاپ, ارى قاراي دامۋىنا مول مۇمكىندىك بەرەتىنى ءسوزسىز.
اباي اتىنداعى قازۇپۋ پەداگوگيكا-پسيحولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ارنايى ءبىلىم بەرۋ كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, Phd دوكتورى لاۋرا بۋتاباەۆانىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كەزدە ۋنيۆەرسيتەتتەگى ارنايى ءبىلىم بەرۋ كافەدراسىندا دەفەكتولوگ ماماندار دايارلانۋدا. قىرىق جىلدان استام تاريحى بار كافەدرادا وسى جىلدار ارالىعىندا سۋردوپەداگوگ, لوگوپەد, تيفلوپەداگوگ, وليگوفرەنوپەداگوگ سياقتى ماماندار دايارلانىپ كەلەدى. سوڭعى جىلداردا ەرەكشە مۇقتاجدىقتارى بار بالالاردى وقىتۋدا ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ وزەكتىلىگى بايقالادى. وسى ماقساتتا «ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ مامانى» دەگەن ماماندىق اشىلدى. پەداگوگيكالىق ماماندىقتاعى ستۋدەنتتەردىڭ بارلىعى دەرلىك ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ كۋرستارىنان ءوتىپ, بالالارمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ ادىستەمەسىن يگەرىپ شىعادى. ءارى ەرەكشە مۇقتاجدىقتارى بار بالالارمەن جۇمىس ىستەيتىن وقىتۋشىلار ءۇشىن قانداي ادىستەر, باعدارلامالار قاجەتتىلىگىنە دە باسىمدىق بەرىلەدى. ۋنيۆەرسيتەتتە سونىمەن قاتار مۇگەدەكتىگى بار بالالاردى قولدايتىن رەسۋرستىق ورتالىق بار. بۇل ماقساتتا شەتەل تاجىريبەلەرى دە نازارعا الىنادى. لاۋرا اسقارقىزىنىڭ ايتۋىنشا, ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالار كوپ جاعدايدا كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە وقىپ, كەيىننەن جوعارى ءبىلىم جۇيەسىنە كەلەتىندىكتەن «ورلەۋ» باۇو» اق فيليالى وتكىزىپ وتىرعان وسىنداي شارانىڭ ماڭىزى زور.
«ورلەۋ» باۇو» اق فيليالى الماتى قالاسى بويىنشا پقباي ديرەكتورى رايسا سادۆاكاسوۆا العاشقى رەت وتكىزىلىپ وتىرعان بايقاۋدىڭ ەرەكشەلىگىنە توقتالدى. مەملەكەت ساياساتى ەرەكشە مۇقتاجدىقتارى بار بالالارعا وزگە بالالارمەن تەڭ قۇقىلى ءبىلىم بەرۋدى ماقسات ەتەدى. بالالارمەن عانا ەمەس, اتا-انامەن دە جۇمىس ىستەۋگە تۋرا كەلەتىن ۇستازدارعا قويىلاتىن تالاپ تا وزگەشە.
سالادا بۇگىندە سۋردواۋدارماشىلار, لوگوپەدتەر, ت.ب. ماماندار تاپشى. سوندىقتان مەكتەپتەردە پەداگوگ ماماندىعى ناسيحاتتالىپ, ەلباسى جولداۋىندا اتاپ وتىلگەنىندەي ۇستاز مارتەبەسى ارتتىرىلۋى ءتيىس.
«جاقىندا «قازاقستاننىڭ 100 ەسىمى» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى انار ابجانوۆامەن كەزدەسۋىمىزدە ناشار ەستيتىن بالالارعا ارنالعان كوركەمسۋرەت مەكتەبىن اشقىسى كەلەتىندىگىنەن حاباردار بولدىق. بۇل ۇسىنىستى اتا-انالار دا قۇپتاپ وتىر. ويتكەنى, ەرەكشە مۇقتاجدىقتارى بار بالالار وزدەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەدى ءارى ولاردىڭ شىعارماشىلىق تۇيسىگى دە باسقاشا. سوندىقتان دا مۇنداي باعىتتاعى ءبىلىم ورتالىقتارىنىڭ بالالار قابىلەتىن دامىتۋداعى ءرولى زور. الماتىدا قازىرگى كەزدە ناشار ەستيتىن بالالار №49, 116 مەكتەپتەردە ءبىلىم الۋدا», دەيدى رايسا ادجارقىزى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ن. نازارباەۆتىڭ جولداۋلارىنداعى مىندەتتەردى ورىنداۋ بارىسىندا ءبىرىنشى كەزەكتە جاراتىلىستانۋ باعىتىنداعى مامانداردى, ينجەنەر, تەحنولوگتاردى دايىنداۋ, سونىمەن قاتار اۆتوماتتاندىرۋ, روبوتتاندىرۋ ايماعىنداعى ءبىلىمدى تەرەڭدەتۋ, جاساندى ينتەلەكتىنى زەردەلەۋ مىندەتى قويىلعان. وسىعان وراي, ەلىمىزدە روبوتوتەحنيكا جانە STEM وقىتۋ كەڭىنەن قانات جايۋدا. بۇگىندە «ورلەۋدىڭ» الماتى قالاسىنداعى فيليالىندا روبوتوتەحنيكا بويىنشا مۇعالىمدەردى دايارلاۋ قىسقا مەرزىمدى بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىندا LEGO® MINDSTORMS® EV3 وقۋ كونسترۋكتورلارى مەن Arduino كونترولەرىن پايدالانىپ تاجىريبە جۇمىستارى جاسالادى. تىڭداۋشىلار العان تەوريالىق بىلىمدەرى بويىنشا ءتۇرلى روبوتتار مەن Arduino-عا نەگىزدەلگەن قۇرىلعىلاردى قۇراستىرىپ, باعدارلاما جاساۋدى ۇيرەنەدى. وتكەن جىلى ينستيتۋتتىڭ اعا وقىتۋشىسى قايسار نۇرلىباەۆتىڭ عىلىمي جەتەكشىلىگىمەن №152 مەكتەپ-گيمنازيا مۇعالىمى احمەتوۆ ب.ت. كۋرس بارىسىندا روبوت-اربا قۇراستىردى. «روبوكومەكشى» ارباسى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى, زاعيپ جانداردىڭ ءومىر قاۋىپسىزدىگىن جانە وڭتايلى قوزعالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ارنايى باعدارلاماعا قۇرىلعان روبوت جۇرگىزۋشى كومەگىنسىز قالا كوشەلەرىندە ەمىن-ەركىن قوزعالادى. بۇل جوبا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا وتكەن «KazRoboSport-2018» رەسپۋبليكالىق چەمپيوناتىندا جەڭىمپاز اتاندى. بۇل جوبا الداعى ۋاقىتتا پاتەنتتەلەتىن بولادى.
ەلۆيرا سەرىكقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»