جاپونيا مەن ەۋروپالىق وداق اراسىنداعى ەكونوميكالىق ديالوگ

كەلىسسوزدەر بارىسىندا تاراپتار وسى جىلدىڭ جازىندا قول قويىلعان جاپونيا مەن ەو اراسىنداعى ساۋدا-ساتتىق جۇيەسىن ليبەراليزاتسيالاندىرۋعا باعىتتالعان ەكونوميكالىق ارىپتەستىككە قاتىستى كەلىسىمشارتتى (EPA - Economic Partnership Agreements) راتيفيكاتسيالاۋعا قاتىستى بارلىق پىسىقتاۋ جۇمىستارىن جىل سوڭىنا دەيىن اياقتاۋعا كەلىستى.

سونىمەن قاتار, سوڭعى كەزدە د.ترامپ اكىمشىلىگى جۇرگىزىپ وتىرعان اقش-تىڭ پروتەكتسيونيزم ساياساتىنا بايلانىستى ءتيىستى شارالار قولدانۋ قاجەتتىلىگى جايىندا جانە جاھاندىق ەكونوميكالىق ايماق قۇرۋعا باعىتتالعان قىتاي ۇكىمەتىنىڭ ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» ستراتەگياسىنا تويتارىس بەرۋ شارالارىن تالقىلاپ, ءۇشىنشى مەملەكەتتەرگە ينۆەستيتسيا سالۋ سالاسىنداعى ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋعا كەلىستى.

شەت ەلدەرگە بىرلەسىپ ينۆەستيتسيالار سالۋ ماقساتىندا جاپونيانىڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق بانكى (JBIC, Japan Bank for International Cooperation) جانە جاپونيانىڭ ەكسپورتتى جانە يمپورتتى ساقتاندىرۋ اگەنتتىگى (NEXI, Nippon Export and Investment Insurance) مەن ەۋروپالىق ينۆەستيتسيالىق بانكى (EIB, European Investment Bank) اراسىندا ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا قاتىستى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.

سونداي-اق, قىتاي ۇكىمەتىنىڭ وتاندىق ونەركاسىپ سالاسىنا تىم كوپ مولشەردە مەملەكەتتىك سۋبسيديالار بولۋىنە بايلانىستى بۇزىلىپ وتىرعان الەمدىك نارىقتىڭ ليبەرالدى قاعيداتتارىن قايتادان ءبىر قالىپقا كەلتىرۋ ماقساتىندا حالىقارالىق ساۋدا ۇيىمىن رەفورمالاۋ قاجەتتىلىگىن ءسوز قىلىپ, تاراپتار وسى ماسەلە بويىنشا بىرلەسىپ جۇمىس اتقاراتىن بولىپ كەلىستى.

حالىقارالىق ساۋدا-ەكونوميكالىق جۇيەگە ىقپال ەتۋى ىقتيمال وسىنداي شەشىمدەر قابىلدانعان ماڭىزدى كەلىسسوزدەرگە جاپون تاراپىنان يندۋستريا, ساۋدا جانە ەكونوميكا ءمينيسترى حيروشيگە سەكو مەن سىرتقى ىستەر ءمينيسترى تارو كونو, ال ەو تاراپىنان ەۋروپالىق كوميسسيا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى يۋركي تاپاني كاتاينەن قاتىستى.

ايتا كەتەتىن ءبىر جايت, جوعارىدا اتالعان جاپونيا مەن ەو اراسىنداعى ەكونوميكالىق ارىپتەستىككە قاتىستى كەلىسىمشارتقا تاراپتار وسى جىلدىڭ شىلدە ايىندا ەۋروپالىق وداقتىڭ باسشىلارى دونالد تۋسك پەن جان-كلود يۋنكەردىڭ بەيجىڭدەگى قىتاي باسشىلىعىمەن كەزدەسۋىن اياقتاي سالا بىردەن توكيوعا جاساعان ساپار بارىسىندا قول كويىلعان بولسا, كەشەگى كەلىسسوزدەر جاپونيا پرەمەر-ءمينيسترى سيندزو ابەنىڭ قحر-عا رەسمي ساپارىنىڭ ءدال الدىندا وتكەنى دە كەزدەيسوقتىق ەمەس. جاپونيا مەن ەو اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستاردى نىعايتۋعا باعىتتالعان كەلىسىمشارت تا, ءۇشىنشى مەملەكەتتەرگە ينۆەستيتسيالار سالۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋعا باعىتتالعان تالپىنىستار دا حالىقارالىق ساۋدا جۇيەسىندە كۇننەن-كۇنگە كۇشەيىپ كەلە جاتقان قىتايدىڭ ەكونوميكالىق ىقپالىنا, اسىرەسە بەيجىڭنىڭ ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» ستراتەگياسىنا قارسى بىرلەسىپ شارالار قابىلداپ, بىرلەسىپ جۇمىس جاساۋ بۇگىنگى كۇنى جاپونيا مەن ەۋروپالىق وداقتىڭ ورتاق مۇددەسىنە اينالىپ وتىرعانىنىڭ ايقىن دالەلى.

باتىرحان قۇرمانسەيىت,

ارنايى «ەگەمەن قازاقستان» ءۇشىن