كەشە رەداكتسيامىزعا استانادا جەكە تۇرعىندارعا كومىر جەتپەي, بار كومىردىڭ ءوزى تونناسى 20 مىڭ تەڭگەدەن ساتىلىپ جاتقانى تۋرالى حابار كەلىپ ءتۇستى. بۇل شاعىمدى ەستىگەننەن كەيىن كومىر ساتىلاتىن ورىندارعا بارىپ, قالىپتاسقان جاعدايدى كوزبەن كورگەندى ءجون كوردىك.
جالپى, استانادا كومىر ساتاتىن نۇكتەلەر كوپ ەمەس. ءبىز بىلەتىن, بۇعان دەيىن اكىمدىك حابارلاعان 6 ورىن بار ەدى. سونىڭ ءبىرى جۇبانوۆ كوشەسى بويىنداعى 25 ءۇي مەكەن جايىندا اۆتوكولىك جولى دا, تەمىر جول دا تۇيىقتالاتىن جەر. شىنى كەرەك, جۇبانوۆ كوشەسىندەگى تۇيىققا كەلگەنىمىزدە توپىرلاپ كەزەك كۇتكەن حالىقتى كورمەدىك. كومىر تيەيتىن جەرگە كىرەتىن تۇستاعى قاقپانى كۇزەتىپ تۇرعان جىگىتتىڭ ايتۋىنشا, تاڭەرتەڭنەن تۇسكە دەيىن توپىرلاپ كەزەك كۇتكەن جۇرت ءتۇس اۋا تاراپ كەتىپتى. سەبەپ – كومىر تاۋسىلعان.
– كومىر العىڭىز كەلسە ەرتەڭ ەرتەرەك كەلىڭىز, تاڭعى جەتىدەن باستاپ كەزەك كوبەيەدى. تۇسكە دەيىن الىپ ۇلگەرمەسەڭىز, ساعات 13-00-گە قاراي تاۋسىلىپ قالادى,– دەدى كۇزەتشى جىگىت.
ايتۋىنشا, بۇل ورىنعا كۇن سايىن بىرنەشە ۆاگون كومىر كەلەدى ەكەن. حالىق ەڭ كوپ تۇتىناتىن, جاقسى جاناتىن, قىزۋى كۇشتى شۇباركول كومىرىنىڭ تونناسى 13 500 تەڭگەدەن ساتىلادى. كومىر الاتىن ادام الاكەۋىمنەن قيمىلداۋى كەرەك ەكەنىن تۇسىندىك.
ءمان-جايدى بىلمەك بولىپ, قالالىق اكىمدىكتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە حابارلاستىق. ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ حابارىنا سەنسەك, ءدال قازىر كومىر تاپشى دەپ دابىل قاعۋعا سەبەپ جوق كورىنەدى.
– 18 قىركۇيەكتەگى جاعداي بويىنشا كومىر ساتىلاتىن جەرلەردەگى جالپى قور 7329,75 توننانى قۇرايدى. استانا قالاسىنىڭ وتىن-ەنەرگەتيكالىق كەشەنى جانە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسى باعا ءوسىمىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن كومىر ساتۋشىلارمەن مەموراندۋمدارعا قول قويدى, – دەپ حابارلادى ءباسپاسوز قىزمەتى.
ەلورداعا تامىزدان بەرى 52,2 مىڭ توننا كومىر جەتكىزىلىپتى. بۇل بىلتىرعى كورسەتكىشتەن ەكى جارىم ەسەگە ارتىق. دەگەنمەن, كومىر ساتىلاتىن جەرلەردەگى توپىرلاعان كەزەكتى دە اكىمدىك جوققا شىعارعان جوق. ونى:
– كومىر ءونىمىن جەتكىزۋدە كەزەكتىڭ پايدا بولۋى بايقالادى. ساتۋ نۇكتەلەرىندەگى كەزەك ترەيدەرلەردىڭ كومىردى ۋاقتىلى جەتكىزبەۋىنەن تۋىندايدى, – دەپ ءتۇسىندىردى.
باعاعا بايلانىستى دا بايبالام سالۋدىڭ ءجونى جوق سياقتى. شۇباركول كومىرىنىڭ تونناسى – 13 500-14 500 تەڭگەدەن, «قاراجىرا» – 14 000 تەڭگەدەن, «مايكۇبى» – 12 000-12 500 تەڭگە, بوگاتىر كومىرىنىڭ تونناسى – 8500-9500 تەڭگەگە ساتىلىپ جاتىر ەكەن. اكىمدىكتىڭ جاۋابى وسىنداي. بۇل ءبىزدىڭ ەستىگەن دەرەگىمىزبەن دە ۇيلەسەدى.
استانانىڭ بۇرىنعى اكىمى اسەت يسەكەشەۆ تامىزدىڭ اياعىندا حالىقتى ەرتەرەك كومىر ساتىپ الۋعا شاقىرعانى ەسىمىزدە. ول 200 مىڭ توننادان ارتىق كومىر, 6 مىڭ توننادان ارتىق مازۋت دايىن ەكەنىن, قاتتى وتىن جەس-تەرگە دە, جەكە ۇيلەرگە دە جەتەتىنىن ايتقان بولاتىن.
ارنۇر اسقار, «ەگەمەن قازاقستان»