وتىز سەگىز جىلداي ناپاقاسىن وسى ماماندىقتان تاۋىپ كەلەدى. جالىققان ەمەس, وكىنگەن جەرى جانە جوق. قايتا كۇندە تاڭەرتەڭ جۇمىسقا اسىعادى. بىراق وسى قىزمەتىمنەن ءلاززات الامىن دەسە جۇرت تۇسىنبەس, كۇنىگە دەرلىك كوڭىل-كۇيى مۇلدە جوق, جانىن دەرت مازالاعان, جىلى سوزدەن باسقانى جۇيكەسى كوتەرمەيتىن ادامدى قابىلداۋدىڭ نەسى جاقسى دەيسىز.
مۇنىڭ مىندەتى سول, كوڭىلىن تاۋىپ سويلەسىپ, جانىن مازالاعان دەرتتى ءدال انىقتاپ, قۇلان-تازا ايىعىپ كەتەتىنىنە سەنىمىن نىعايتۋ. جۇمىسىنىڭ جاقسى جەرى دە كوڭىلسىز كەلگەن كىسىنىڭ ەمدەلىپ, العىسىن جاۋدىرا اۋرۋحانادان ك ۇلىپ شىعىپ بارا جاتقانىن كورۋ.
ءيا, ءبىز اڭگىمەلەپ وتىرعان تراۆماتولوگ-دارىگەر ءارىپجان نۇروۆتىڭ الدىنا قينالىپ كەلىپ, قۋانىپ شىققاندار قانشاما. قىرىق جىلعا جۋىق ۋاقىت ىشىندە ءوزىنىڭ كومەگىمەن, قولدانعان ەمىنىڭ ارقاسىندا ايىعىپ, وتباسىنا, ورتاسىنا ورالعانداردىڭ ەسەبىن دارىگەر جۇرگىزبەپتى. انىعىندا ناعىز دارىگەر سىرقاتتىڭ ءتانىن عانا ەمەس, جانىن دا ەمدەيدى. جابىرقاۋ جاننىڭ پاسەيگەن كوڭىلىن كوتەرىپ, دەرتىنە داۋا ىزدەگەنگە جازدىڭ جىلىلىعىنداي پەيىل تانىتىپ, ەرەكشە كوڭىل سىيلايدى.
وسىنداي ىزگى امالدار مەن ىزدەنىس-ارەكەتتەردەن جالىقپاعان جاننىڭ ءبىرى ءارىپجان نۇروۆ دەر ەدىك. ماسەلە ەسەپتە, كەلگەن ناۋقاستىڭ كوپتىگىندە ەمەس, دەيدى تراۆماتولوگ. دارىگەر نۇروۆقا سالساڭىز, جۇمىسسىز قالسا دا ناۋقاستاردىڭ مۇلدە بولماعانى, ادامداردىڭ مۇلدە اۋىرماعانى جاقسى. وكىنىشكە قاراي, ولاي بولماي تۇر.
«سوڭعى جىلدارى تۇرمىستىق جاراقات كوبەيگەن. ونىڭ سەبەبى دە كوپ. زاماننىڭ, تۇرمىسىمىزدىڭ جاقسارعانىنىڭ ءبىر كورىنىسىن كولىكتىڭ كوبەيگەنىنەن دە بىلۋگە بولار. بىراق سول تەمىر تۇلپاردى تىزگىندەيتىندەردىڭ بارلىعىن تارتىپكە باعىنادى, تەحنيكادان جاقسى حاباردار, كولىك جۇرگىزۋگە رۇقساتتى ءبىلىم-بىلىكتىلىگىن دالەلدەپ بارىپ الدى دەي المايمىن. كولىك اپاتىنان زارداپ شەگىپ جاتقاندار ازايماي تۇر. وندىرىستىك جاراقات الۋشىلار دا از ەمەس. ءبىز الدىمىزعا جول اپاتى نەمەسە باسقا وقىس جاعدايلاردىڭ سالدارىنان اياق-قولى سىنىپ, باسى جارالانعان, دەنەسىنىڭ باسقا ءبىر جەرى جاراقاتتانىپ كەلگەندەردەن تاپتىشتەپ سۇراپ جاتاتىن تەرگەۋشى ەمەسپىز, بىردەن كومەك كورسەتۋگە, ەمدەۋگە كىرىسەمىز», دەيدى ءبىرىنشى ساناتتى تراۆماتولوگ-دارىگەر.
ءارىپجاننىڭ ماماندىق تاڭداۋى دا وزگەلەرگە ۇقسامايدى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى تاۋلى اۋداننىڭ ورتالىعى لەڭگىردە تۋىپ-وسكەن وعان بالا كەزىندە دارىگەر بولامىن دەگەن وي مۇلدە كەلمەگەن. مەكتەپتى كۇمىس مەدالعا بىتىرگەن سوڭ جوعارى ءبىلىمدى تاشكەنتتە الامىن دەپ جولعا شىقسا كەرەك. وزبەكستاننىڭ استاناسىنا بارا ءبىر وقۋ ورنىن تاڭدارمىن دەپ اۆتوبۋسقا وتىرعان تۇلەكتى اڭگىمەگە تارتقان ساپارلاس كىسى مەديتسينالىق ينستيتۋتقا بارۋعا كەڭەس بەرەدى.
«قىرىقتىڭ ءبىرى – قىدىر» دەگەندەي, الگى ساپارلاسىمنىڭ كەڭەسىمەن تاشكەنت مەملەكەتتىك مەديتسينالىق ينستيتۋتىنا ءتۇسىپ, 80-ءشى جىلى ءبىتىرىپ شىقتىم. تاشكەنتتە ماماندىعىم بويىنشا 3 جىلداي جۇمىس ىستەپ, شىمكەنتكە ورالدىم. قالاداعى جەدەل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ اۋرۋحاناسىندا تراۆماتولوگ بولىپ ىستەدىم. ودان تولەبي اۋدانىنىڭ ورتالىعى لەڭگىردەگى قالالىق اۋرۋحاناعا شاقىردى. مىنە, 25 جىلداي بولدى وسى اۋرۋحانادا حالىققا قىزمەت كورسەتىپ جاتقانىمىزعا», دەيدى ءارىپجان اعا.
ءاربىر مەديتسينالىق مەكەمەنىڭ ساپالى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدەگى نەگىزگى كۇشى – زاماناۋي ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا مەن بىلىكتى مەديتسينالىق كادرلار. قالالىق اۋرۋحانا تالاپقا ساي جابدىقتالعان. جالپى قازىرگى تاڭدا دەنساۋلىق سالاسىنا ەرەكشە كوڭىل بولىنۋدە. زاماناۋي تەحنيكانىڭ قانشاما ءتۇرى بار, جاڭا اۋرۋحانا عيماراتى دا بارلىق تالاپتار ەسكەرىلە وتىرىپ سالىنعان. دەگەنمەن, مىقتى قۇرال-جابدىقتاردىڭ جاقسى مامانسىز جۇمىسى ءتيىمدى بولمايتىنى ءمالىم.
وسى ورايدا تاجىريبەلى دارىگەردى مازالاپ جۇرگەن ماسەلەلەر دە بارشىلىق. وقۋ ورنىن ءبىتىرىپ كەلگەن كەيبىر جاس ماماننىڭ ءبىلىمى ساياز, ەسەسىنە قالتاعا تۇسەتىن پايدانى ويلايتىن ساۋداگەردەي ەسەپكە بەيىم. ناۋقاستى ەمدەۋدە الدەنەنى دامەتەتىن جانە ونىسىن ارەكەتىمەن سەزدىرىپ دانىككەندەر, وكىنىشكە قاراي بار.
تراۆماتولوگ-دارىگەر مۇنداي «مامانداردىڭ» پايدا بولۋىن اقىلى وقۋ ورىندارىنىڭ كوبەيگەنىمەن بايلانىستىرادى. اسىرەسە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى, وقىتۋشى قۇرامى تالاپقا ساي ەمەس اقىلى مەديتسينالىق كوللەدجدەردەگى ءبىلىم ساپاسىنا كۇمانمەن قارايدى. مەديتسينادا ماتەريالدىق جاعدايدى جوعارى قوياتىندار ۇزاققا بارمايدى. بۇل ماماندىقتا ءبىرىنشى ورىندا ادامگەرشىلىك, جاناشىرلىق, مەيىرىمدىلىك قاسيەتتەر تۇرۋى ءتيىس دەپ ەسەپتەيدى. ءوز ماماندىعىن سۇيەتىن, ءبىلىمدى, ۇنەمى ىزدەنىس ۇستىندە جۇرەتىن تالاپتى جاستار دا جوق ەمەس. تاجىريبەلى دارىگەر سونداي مامانداردىڭ كوپ بولعانىن قالايدى.
ء«بىز وتباسىمىزبەن دەنساۋلىق سالاسىندا جۇمىس ىستەيمىز. ايەلىم – مەيىربيكە, ءبىر ۇلىم شىمكەنتتە – رەانيماتولوگ, ەكىنشىسى الماتىدا تراۆماتولوگ-ورتوپەد. ەكەۋى دە جوعارى ءبىلىمدى. كىشى ۇلىم جوعارى وقۋ ورنىن ۇزدىك ديپلوممەن بىتىرگەن. ۇلدارىممەن مەديتسينا جونىندە ءجيى پىكىر الماسامىز. «اكە بالاعا سىنشى» دەگەندەي ولاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيىن, كاسىبي بىلىكتىلىگىن اڭگىمەلەسۋ, پىكىر الماسۋ ارقىلى تەكسەرىپ وتىرامىن. ەكەۋىنىڭ دە بىلىمىنە كوڭىلىم تولادى. اركىم ءوز ماماندىعىن ءسۇيىپ ىستەگەنى دۇرىس. ماماننىڭ مەديتسيناعا ىنتاسى بولسا, جۇمىسى العا باسادى دەپ ويلايمىن», دەيدى دارىگەرلەر وتباسىنىڭ وتاعاسى.
بۇگىندە ومىرلىك ءارى كاسىبي تاجىريبەسى مول ءا.نۇروۆ قاراپايىم تۇرعىنداردىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ, ءوزىنىڭ بىلىكتى تراۆماتولوگ-دارىگەر ەكەنىن الدەقاشان دالەلدەگەن. باسى اۋىرىپ, بالتىرى سىزدامايتىن ادام جوق. سوندايدا الدىمەن اللادان, ودان كەيىن دارىگەرلەردەن دەرتىمىزگە داۋا سۇرايتىنىمىز انىق. تالاي جاندى سىرقاتىنان ساۋىقتىرىپ, دەرتىنە داۋا دارىتىپ, ەلدىڭ العىسىنا بولەنىپ جۇرگەن ءارىپجان نۇروۆ سىندى ابزال جاندار قاشان دا ەل ابىرويى.
عالىمجان ەلشىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى