ەلباسى ن.نازارباەۆ قوعامداعى مورالدىق-ەتيكالىق احۋالعا جاعىمسىز اسەر ەتەتىن جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋدا وعان مۇلدە توزبەۋشىلىكتى قالىپتاستىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ايتقانى بەلگىلى. وسىناۋ وزەكتى ماسەلە «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا دا قامتىلىپ, وندا جەمقورلىقتىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە تونگەن تىكەلەي قاتەر ەكەنى كورسەتىلگەن. بۇعان قوسا بۇل سالاداعى ساياساتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن 2015-2025 جىلدارعا ارنالعان جەمقورلىققا قارسى ستراتەگيا ازىرلەنىپ, قابىلدانعانى بەلگىلى. ونىڭ ءبىر باعىتى – مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر اراسىندا جەمقورلىققا قارسى كۇرەس بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋ.
ازاماتتاردىڭ بۇل ساناتى وزدەرىنىڭ قىزمەتىنە بايلانىستى سىبايلاس جەمقورلىققا قاتىستى ماسەلەلەرمەن ءجيى بەتپە-بەت كەلەتىنى جاسىرىن ەمەس. وسى ورايدا مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرى پارا الۋ ار-وجدانعا كىر كەلتىرۋ دەپ تۇسىنەتىن ادامگەرشىلىك وي-سانانىڭ جوعارى دەڭگەيىمەن ەرەكشەلەنۋگە مىندەتتى. جەمقورلىققا قارسى كۇرەس نەگىزگى باسىمدىق رەتىندە قازىناشىلىق ورگاندارىنىڭ جۇمىسىندا ەرەكشە كورىنىس تابۋدا. اتالعان قۇرىلىم قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا əسەر ەتەتىن مەملەكەتتىك قارجىنى ءتيىمدى جəنە ورنىقتى باسقارۋعا جاۋاپ بەرەتىن ەلىمىزدىڭ بيۋدجەتتىك جۇيەسىندەگى ماڭىزدى بۋىن بولىپ ەسەپتەلەدى. وسىعان بايلانىستى بۇل جۇمىس باستاپقىدا-اق ءəربىر باسقارۋ سالاسىندا كىرىستەر مەن شىعىستاردىڭ اشىقتىعى مەن باقىلانۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ۇيىمداستىرىلعان. مəسەلە, جالپىعا بىردەي تانىلعان بۋحگالتەرلىك ەسەپ, كىرىستەر مەن شىعىستاردىڭ بىرىڭعاي بيۋدجەتتىك سىنىپتاماسى, بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردى قاجەتتى اقشالاي قاراجاتپەن قامتاماسىز ەتۋدەگى بىرقالىپتى قازىناشىلىق نورمالار مەن ستاندارتتار تۋرالى بولىپ وتىر. قازىناشىلىقتىڭ اقپاراتتىق جۇيەسى تۇراقتى جەتىلدىرىلۋ ۇستىندە. مəسەلەن, 2008 جىلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن ەلەكتروندى قۇجات اينالىمى بويىنشا «قازىناشىلىق-كليەنت» اج جوباسى ەنگىزىلگەن بولاتىن. وعان ادامي فاكتوردى بارىنشا قاتىستىرمايتىن ساپالى جəنە ۋاقتىلى اقپارات الماسۋ ءۇشىن قورعالاتىن ەلەكتروندى قۇجات اينالىمدى جاساۋ نەگىز رەتىندە الىندى. جالپى, اتالعان جۇيەلەر جەمقورلىققا قارسى كۇرەستە ايقىنداۋشى ءرول اتقارادى.
Əلەمدىك ساراپشىلار تəجىريبەسى كورسەتكەندەي, مەملەكەتتىك مەكەمەلەردەگى قارجىلىق قۇجاتتاردىڭ اشىق جəنە ەسەپتىلىكپەن ءوتۋى بەلگىلى ءبىر سالانىڭ جۇمىس ىستەۋىنىڭ تازالىق كەپىلى بولۋى كەزدەيسوق ەمەس. نەگىزى, بۇگىندە قازىناشىلىق جۇيەسى قىزمەتىنىڭ ءمəنى: مەملەكەتتىك مەكەمەلەر قاشىقتىق رەجىمدە سۇرانىستارى مەن بيۋدجەتتى اتقارۋ جəنە قانداي دا وپەراتسيالاردى وتكىزۋ بويىنشا ەسەپتەردى جاساۋىنا بولاتىندىعىندا. پايدالانۋشىنىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇمىس ورنىنىڭ كومەگىمەن قۇجاتتاردى تولتىرۋى, قابىلداپ-تاپسىرۋى جəنە باقىلاۋى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ورىنداۋشىلارى اراسىندا تىكەلەي بايلانىستى بولدىرماي جۇرگىزىلۋدە. سونىمەن قاتار قازىناشىلىق قىزمەتكەرلەرى اراسىندا وڭدەلگەن قۇجاتتاردى جۇيەمەن تاراتۋ اۆتوماتتاندىرىلعان رەجىمدە جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇل ءبىر جاعىنان, قۇجاتتاردى وڭدەۋ پروتسەسىن تەزدەتەدى, ەكىنشى جاعىنان – جەمقورلىقتى بولدىرمايدى.
ەلباسى جۇكتەگەن مىندەتتەرگە ساي بۇگىنگى كۇنى ەلىمىزدە بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردا جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جۇمىس باعىتىنىڭ ماڭىزدى باسىمدىلىعى بولىپ, وسى ماسەلە بويىنشا ماقساتتى, جوسپارلى ءارى جۇيەلى شارالار قابىلدانۋدا. بۇل جۇمىستار قازىناشىلىق مەكەمەسىندە دە جۇيەلى تۇردە اتقارىلىپ كەلەدى.
جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى بولدىرماۋ بويىنشا الدىن الۋ ءىس-شارالارى, مەملەكەتتىك قىزمەتكە جəنە جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىلعا قاتىستى زاڭنامالاردى ءتۇسىندىرۋ, وسى تاقىرىپتا دəرىستەر مەن سەمينارلار وتكىزۋ – قىزمەتكەرلەر اراسىنداعى جالپى اتقارىلعان جۇمىستىڭ ازعانتاي بولىگى عانا. ءبىزدىڭ پايىمداۋىمىزشا: جىل سايىن قازىناشىلىق ورگاندارى ارقىلى قارجىلىق قۇجاتتاردىڭ وراسان زور اعىنى, ياعني ناقتىلى اقشالاي قاراجاتتىڭ «كوشكىنى» وتەدى. وسى ورايدا بيۋدجەتتىڭ ماقساتتى قولدانىلۋىن ءتيىمدى باقىلاۋ باسىمدىلىقتا بولادى. قازىناشىلىق ورگاندارى جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ جəنە ونىڭ كورىنىستەرىمەن كۇرەسۋگە, ءتəرتىپتى كۇشەيتۋگە جəنە ءوز قىزمەتىندە ءتəرتىپتى نىعايتۋعا باعىتتالعان مىندەتتەردى ورىنداۋ باعىتىندا الداعى ۋاقىتتا دا قارقىندى جۇمىس اتقارا بەرەدى.
بايان سىدىقوۆا, استانا قالاسى بويىنشا قازىناشىلىق دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى