استانادا وڭىرلىك اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ توبىنىڭ مۇشەلەرىنە ارنالعان «حالىقتىڭ ءدىنتانۋ ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ ءماسەلەلەرى بويىنشا اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنىڭ تيىمدىلىگى» تاقىرىبى بويىنشا ەكى كۇندىك سەمينار ءوتتى. جيىندى ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگىنىڭ ءدىن ىستەرى كوميتەتى ۇيىمداستىردى.
شاراعا ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگى ءدىن ىستەرى كوميتەتىنىڭ باسشىلىعى, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى تەرروريزمگە قارسى كۇرەس ورتالىعىنىڭ, مادەنيەتتەر مەن دىندەردىڭ حالىقارالىق ورتالىعىنىڭ, وڭىرلىك ءدىن ىستەرى باسقارمالارىنىڭ وكىلدەرى, اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ توبىنىڭ مۇشەلەرى, بارلىق ءوڭىردەن عالىمدار, تەولوگتەر, ءدىنتانۋشىلار قاتىستى.
ءدىن ىستەرى كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ە.وڭعارباەۆ ءوز ءسوزىندە: «ەكسترەميزممەن كۇرەستىڭ باستى قۇرالى رەتىندە اقپاراتتىق ءتۇسىندىرۋ توپتارى جۇمىستارىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ قاجەت», دەدى. ول سەميناردا العان ءبىلىمدى ءوڭىرلەردەگى ارنايى توپتارمەن جۇمىس جۇرگىزۋدە پايدالانۋدى ۇسىندى.
سونداي-اق «اڭسار» كەڭەس بەرۋ-وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ا.سابدين سوتتالعاندار مەن دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىمداردىڭ قۇرباندارىن وڭالتۋ تاقىرىبىندا ترەنينگ وتكىزدى.
– ترەنينگتە دەراديكالدانۋدى قۇراۋشى ارگۋمەنتتەۋ جانە كونترارگۋمەنتتەۋ تاقىرىبى قوزعالدى. ارگۋمەنتتەۋ دەگەنىمىز – ءداستۇرلى ءدىني تانىمىمىزدى كۇشەيتەتىن جانە قوعامىمىزدا باسىم بولعان قۇندىلىقتاردى راستايتىن دالەلدەر جيناعىن جاساۋ. ال كونترارگۋمەنتتەۋ, بۇل – تەرىس ءدىني اعىمداردىڭ كۇماندى يدەيالارىنا جاۋاپ بەرىپ, ونى جوققا شىعارۋ. بۇل ەكى ءادىس راديكالدى سەكتالاردىڭ جەتەگىندە كەتكەن ادامداردى وڭالتۋدىڭ نەگىزگى ادىستەرى. وسى رەتتە اتالعان سالاداعى ءدىنتانۋشى ماماندار جانە دە ساراپشىلارمەن تەوريالىق نەگىزدە ءبىرشاما جۇمىستار اتقارۋ كەرەك دەپ سانايمىن, – دەدى ا.سابدين
ونىڭ ايتۋىنشا الەم ەلدەرى ءۇشىن ەكسترەميزم قاۋپى تولىقتاي سەيىلە قويعان جوق. ءتىپتى كوپتەگەن ەلدەردە تەررورلىق قاۋىپ-قاتەرلەر كۇن ساناپ ارتىپ كەلەدى.
– ۋاقىت وتكەن سايىن ءدىني ەكسترەميزم كەڭىنەن قانات جايۋدا. وعان دالەل, جات اعىمدى ناسيحاتتاۋشى ۇيىمدار مەن توپتاردىڭ ءوز اۋماقتارى, رەسۋرستارى قالىپتاسقان. ولار ءوز ماقساتتارىنا جەتۋ ءۇشىن زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردى قولدانادى. يدەولوگيالارىن ناسيحاتتايتىن ادىستەمەلەرىن جەتىلدىرىپ, قىسىم جاساۋعا شاقىرادى. بۇل رەتتە ساياساتكەرلەر مەن زەرتتەۋشىلەر لاڭكەستىككە قارسى سوعىس تەك ۋاقىت ۇزارتقانىن, ونىڭ پايداسىنا قاراعاندا زيانى كوبىرەك بولعاندىعىن مويىندادى. وسى ورايدا ەكسترەميستەر مەن ءدىني راديكالدارعا ارنالعان دەراديكالدانۋ جانە الەۋمەتتىك وڭالتۋ باعدارلاماسى قولعا الىنۋدا. ونىڭ الەم دەڭگەيىندە ناتيجەسى دە جوق ەمەس, ̶ دەدى ساراپشى.
بۇگىندە ءدىننىڭ قوعام الدىنداعى, ومىردەگى ءرولىن بەلگىلەپ, ناقتىلاۋ ايتارلىقتاي ماڭىزعا يە بولىپ وتىر. بۇل جونىندە الماتى وبلىسى الاكول اۋدانى ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ باسشىسى م.سۇلەيمەنوۆ: «باسەكەگە ءباس تىگىپ, قازاقستاننىڭ كەمەل كەلەشەگى مەن باياندى بولاشاعىن قالىپتاستىرۋدا ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن بەكىتىلگەن, اسا ماڭىزدى ستراتەگيالىق قۇجات سانالاتىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءدىن سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتىنىڭ 2017-2020 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى» اتالعان سالانىڭ دامۋىنا تەمىرقازىق بولماق. بۇل قۇجات ازاماتتاردىڭ قۇقىقتىق ار-وجدان بوستاندىعىن قامتاماسىز ەتىپ, ەلىمىزدە تىركەلگەن ءدىني بىرلەستىكتەردىڭ الاڭسىز جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋدا. سونداي-اق مەملەكەت پەن ءدىن اراسىنداعى جۇيەنى قالىپتاستىرىپ, قارىم-قاتىناستار مەن كوزقاراستاردى ايقىندايدى», دەگەن ويىن ءبىلدىردى.
جيىنعا قاتىسقان مەشىت يمامدارى جانە ءدىن ىستەرى ءبولىمىنىڭ ماماندارى ءدىني ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان وسىنداي شارالاردىڭ بەرەرى مول ەكەنىن اتاپ كورسەتتى.
ەكى كۇندىك سەمينار بارىسىندا اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ توبى قىزمەتىنىڭ ءتۇيتكىلدى ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماسۋلار ءوتتى. وزەكتى ماسەلەلەر انىقتالدى. شارا سوڭىندا ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگى اتىنان ءوڭىرلىك ءدىن ىستەرى باسقارمالارىنىڭ بەلسەندى مۇشەلەرىنە العىس حاتتار تابىس ەتىلدى.
جولدىباي بازار, «ەگەمەن قازاقستان»