دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە زاماناۋي اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جۇمىستارى جالعاسادى – ءبىرتانوۆ

ە. ءبىرتانوۆ وسى جىلدىڭ توعىز ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جالپى ءولىم (2%-عا دەيىن تومەندەدى), بالا ءولىمى (10,2% تومەندەدى), انا ءولىمى (4,9%-عا), قاتەرلى ىسىكتەردەن بولعان ءولىم (4,9%-عا), جازاتايىم وقيعالار مەن جاراقاتتان (9,1%-عا), تۋبەركۋلەزدەن (17,1%-عا) بولعان ءولىم كورسەتكىشىندە وتكەن جىلدىڭ كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا وڭ قارقىن ساقتالىپ وتىرعانىن ايتتى.

سونىمەن قاتار مينيستر دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى تۋرالى مالىمدەدى. قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتى اشىلدى, 11 ايماقتا دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارى جانىنان قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ بولىمدەرى قۇرىلدى.

مساك دەڭگەيىندە التى جاسقا دەيىنگى بالالارعا كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن جاقسارتۋ جانە جالپى پراكتيكا دارىگەرىنىڭ جۇكتەمەسىن تومەندەتۋ ماقساتىندا پەدياتريالىق ۋچاسكەلەردى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. جالپى بيىل رەسپۋبليكا بويىنشا 23 پەدياتريالىق ۋچاسكە اشىلدى, جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 84 وسىنداي ۋچاسكە اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. 2018 جىلى وقۋدى بىتىرەتىن ينتەرن پەدياترلاردى ەسەپكە العاندا, تاعى 230 پەدياتريالىق ۋچاسكە اشۋ, 2019 جىلدان باستاپ 2024 جىل ارالىعىندا جىل سايىن 500-دەن استام پەدياتريالىق ۋچاسكە اشۋ كوزدەلگەن. وسىلايشا, 2024 جىلعا قاراي پەدياتريالىق ۋچاسكەلەرگە دەگەن قاجەتتىلىكتى 100% قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانىپ وتىر.

بۇدان وزگە, سوزىلمالى اۋرۋلارمەن اۋىراتىن پاتسيەنتتەردى بەلسەندى تۇردە قاداعالاپ-قاراۋعا نەگىزدەلگەن اۋرۋلاردى باسقارۋ باعدارلاماسىن ەنگىزۋ بويىنشا جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. بيىل جوبا بارلىق 16 وڭىردە ىسكە اسىرىلدى, جوباعا قاتىساتىن ناۋقاستاردىڭ سانى ەكى ەسەگە ۇلعايدى.

جەدەل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدى جەتىلدىرۋ جانە جمك قىزمەتىنىڭ جۇمىسىنداعى پروبلەمالاردى شەشۋ ماقساتىندا جەدەل جانە كەزەك كۇتتىرمەيتىن مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە سارالانعان ءتاسىلدى كوزدەيدى. جەدەلدىك ساناتىنا بايلانىستى كومەكتەر وڭتايلاندىرىلعان جانە سيمپتومدارى بويىنشا توپتاستىرىلعان.

قابىلداۋ بولىمشەلەرىنىڭ دەڭگەيىندە قابىلداۋ بولىمشەسىنىڭ دارىگەرى («emergency doctor») دەگەن جاڭا دارىگەر ماماندىعى ەنگىزىلەتىن بولادى, ول شۇعىل مەديتسينالىق كومەكتى دەر ۋاقىتىندا كورسەتىپ, قاجەت بولعان جاعدايدا باستاپقى رەانيماتسيالىق جانە باسقا دا شارالاردى پاتسيەنتتىڭ جاعدايى تۇراقتالعانعا دەيىن جۇرگىزەتىن بولادى.

ۇلتتىق ءدارى-دارمەك ساياساتىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا بۇگىندە 53 ۇزاقمەرزىمدى شارت جاسالدى, ونىڭ ىشىندە 24-ىنە بيىل قول قويىلدى. بىرىڭعاي ديستريبيۋتوردىڭ جالپى ساتىپ الۋىندا وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ۇلەسى ناقتى مانىندە 75%-دى, اقشالاي مانىندە 30%-دى قۇرادى. ءدارى-دارمەكتەردىڭ 175 اتاۋىنا 23%-عا باعا تومەندەتىلدى. امبۋلاتوريالىق دەڭگەيدە شامامەن 2,5 ملن ناۋقاس ءدارى-دارمەكتەرمەن قامتاماسىز ەتىلدى, 2018 جىلى 3,8 ملن ناۋقاستى قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلگەن.

مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ سالاسىندا 2017 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ اۋدارىمدارى جانە جەكە كاسىپكەرلەردىڭ جارنا تولەۋى باستالدى. جەكە جەتكىزۋشىلەر ءۇشىن كەدەرگىلەردى جويۋ ماقساتىندا 2018 جىلعا مەديتسينالىق قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ بويىنشا شارالار جۇرگىزىلۋدە. دەنساۋلىق ساقتاۋ سۋبەكتىلەرىنىڭ مالىمەتتەر بازاسى قالىپتاستىرىلدى – 1 519, ونىڭ ىشىندە جەكە جەتكىزۋشىلەر سانى – 686.

سونىمەن قاتار مينيسترلىك وڭىرلەرمەن بىرلەسىپ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدىڭ بىرىڭعاي پەرسپەكتيۆالىق جوسپارىن ازىرلەۋدە, وندا جەلىنى ترانسفورماتسيالاۋ قاجەتتىلىگى, ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ جانە رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋدى ەسكەرۋمەن مەديتسينالىق كادرلاردى دايىنداۋ قاراستىرىلادى.

قازىرگى تاڭدا جەتى ءوڭىردىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدىڭ ۇزاقمەرزىمدى جوسپارلارى قاراستىرىلدى (اقتوبە, اتىراۋ, جامبىل, باتىس قازاقستان, قاراعاندى, ماڭعىستاۋ وبلىستارى جانە استانا قالاسى). جالپى, ينۆەستيتسيالىق جوسپارلارمەن بىرگە بىرىڭعاي پەرسپەكتيۆالىق جوسپار بويىنشا جۇمىستى وسى جىلدىڭ قاراشا ايىنىڭ ءبىرىنشى ونكۇندىگىندە اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر. 

ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ بىرىڭعاي پەرسپەكتيۆالىق جوسپارىن قابىلداۋ جانە ىسكە اسىرۋ 2017-2025 جىلدار ارالىعىندا 11,2 ملرد تەڭگە كولەمىندە قاراجات ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ بولجانعان.  

پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامىنىڭ بىلىكتىلىك دەڭگەيىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قاراعاندى مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار ترانسفەرتى ورتالىعى قۇرىلدى, وقىتۋشىلاردىڭ الەۋەتىن ودان ءارى ارتتىرۋ جوسپارى ازىرلەندى, دايارلاۋ جانە بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ باعدارلامالارى قايتا قارالدى.

مەديتسينالىق جوو-لار مەن شەتەلدىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ اراسىندا ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتىڭ ەكىنشى كەزەڭى ىسكە اسىرىلىپ جاتقانى اتالىپ ءوتتى. باسقارۋ پوزيتسياسىنا جانە كافەدرا پروفەسسورلارى رەتىندە شۆەتسيا, فرانتسيا, پولشا, يتاليا, تۇركيا ەلدەرىنەن جەتى شەتەل مامانى تارتىلدى. 2017 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تاعى ءۇش ماماندى تارتۋ جوسپارلانعان. 

بارلىق ماماندىقتار بويىنشا مەديتسينا كادرلارىن دايارلاۋدىڭ جاڭا ستاندارتتارى بەكىتىلدى.

سونداي-اق, قر دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن تسيفرلىق جاڭعىرتۋ جانە قاعازسىز جۇمىس فورماتىنا كوشۋ ماقساتىندا مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەر (ماج) ەنگىزىلىپ جاتقانىن مالىمدەدى.

بۇگىنگى تاڭدا ماج-بەن رەسپۋبليكا بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ 45% قامتىلعان. رەسپۋبليكالىق ۇيىمداردىڭ ماج-بەن قامتىلۋى – 26%. جىل سوڭىنا دەيىن ماج-داردى بارلىق رەسپۋبليكالىق ۇيىمدارعا ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر, ايماقتاردا - 64% دەيىن.

قاراعاندى, اقمولا جانە قوستاناي وبلىستارىندا 2018 جىلدان باستاپ مەديتسينالىق قۇجاتتامانى قاعازسىز جۇرگىزۋگە كوشۋ جونىندەگى پيلوتتىق جوبانى ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. 2017 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىن كومپيۋتەرلىك تەحنيكامەن جابدىقتاۋ رەسپۋبليكا بويىنشا ورتا ەسەپپەن 74,4%-دى قۇرادى, 2017 جىلدىڭ باسىندا بۇل كورسەتكىش 34,3 %-دى قۇراعان ەدى.

رەسپۋبليكانىڭ مەديتسينا ۇيىمدارىنىڭ 53%-ىنا ينتەرنەت جەلىسى قولجەتىمدى, اتالعان كورسەتكىش جىل باسىندا 47%-دى قۇراعان. 2020 جىلعا قاراي ادا (اۋىلدىق دارىگەرلىك امبۋلاتوريا) دەڭگەيىنە دەيىن بارلىق مەديتسينالىق ۇيىمدار ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلادى.