ۆەنگريا استاناسى بۋداپەشت قالاسىندا وتكەن ارمرەستلينگتەن الەم چەمپيوناتىندا قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسى تابىستى ونەر كورسەتتى. تاياۋدا ۇلان اۋدانىنىڭ ءبىر توپ اقساقالدارى وسكەمەن اۋەجايىنان ۇلان جانە كوكپەكتى اۋداندارىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, قول كۇرەسىنەن الەمنىڭ ءۇش دۇركىن چەمپيونى, ازيانىڭ 10 دۇركىن چەمپيونى, ەلىمىزدە جانە ازيادا دا قول كۇرەسى مەن گىر تاسىن كوتەرۋ سپورتى فەدەراتسيالارىن باسقارعان, قازىر قۇرمەتتى پرەزيدەنت مۇقان اعزاموۆتى قارسى الدى.
اۋىلدا تۇرسا دا ۇزاق جىلدار قول كۇرەسى مەن گىر سپورتىنىڭ قازاقستاندا وركەندەۋىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان, تالاي چەمپيونداردى باپتاعان اتاقتى ۇستاز ءوزىن قولپاشتاپ قارسى العان اعالارى مەن دوستارىن كورگەندە قاتتى تولقىدى. ۇلان اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى نۇرتاي تىلەۋجان جىرمەن شاشۋ شاشقان ءسات ەرەكشە اسەرلى بولدى.
– وتىز جىلدا مۇنداي قۇرمەتتى تۇڭعىش رەت كورىپ تۇرمىن. ءوز باسىم ماقتانعاندى ۇناتا بەرمەيمىن. ءدۇبىرلى جارىستارعا بارا جاتقاندا ەلەۋسىز اتتانىپ, قايتاردا دا باسقالارعا سالماق سالماي كەلەتىنمىن. ۇلان ەلى, جەرى دە باي عوي. ادامدارى قانداي جارقىن, دوستىققا ادال. سىزدەرگە ەرەكشە العىسىمدى بىلدىرگىم كەلەدى, دەدى مۇقان ساعيدوللا ۇلى.
شىركىن ادال دوستىققا نە جەتسىن! ايشىلىق الىستان تابىسپەن ورالعان, ەل نامىسىن ابىرويمەن قورعاعان ازاماتتارعا قانداي قۇرمەت كورسەتسە دە جاراسىمدى عوي.
مۇقاننىڭ دوستارى اق داستارقان جايىپ, ماجارستاندا قول كۇرەسىنەن وتكەن 39-شى الەم چەمپيوناتى جايلى سۇرادى.
– بۋداپەشتەگى الەم چەمپيوناتىنا 55 مەملەكەتتىڭ 1600-گە جۋىق ىعاي مەن سىعايلارى جينالدى. ولاردىڭ اراسىندا بىرنەشە دۇركىن الەم چەمپيوندارى بولدى.
قازاقستاننان باپكەرلەر مەن قول كۇرەسىنىڭ 84 شەبەرى باردى. الەم چەمپيوناتىنىڭ ءتارتىبى بويىنشا, جارىستىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى كۇنى 18 بەن 23 جاستاعى سپورتشىلار سىنعا ءتۇستى. ودان كەيىن, 40-50, 50-60, 60 جاستان اسقان ارداگەرلەر اراسىندا بىرنەشە توپ بولىپ جۇلدەلەردى ساراپقا سالدىق. سەنەسىز بە, جاستارىمىز جارادى.
فينالدا تەك قازاق سپورتشىلارى ونەر كورسەتكەن كەزدە, شەتەلدەن كەلگەن ماماندار مەن جانكۇيەرلەر «بۇل الەم چەمپيوناتى ما, جوق الدە قازاقستاننىڭ بىرىنشىلىگى مە؟», دەپ تاڭدانىستارىن جاسىرا المادى. ۇلان اۋدانىنان بارعان الەمنىڭ ەكى دۇركىن چەمپيونى وراز باساروۆ بۇل جولى وڭ جانە سول قولمەن كەزدەسۋدە كۇمىس مەدال يەلەندى. اعا جاتتىقتىرۋشى ەرلان ۋاليەۆتىڭ تاعى ءبىر شاكىرتى چەمپيون اتاندى. سەمەيلىك ەكى جىگىت تە جەڭىستىڭ بيىك تۇعىرىنا كوتەرىلدى. جەرلەسىمىز, كۇرشىمنىڭ تۋماسى, قازىر استانادا تۇراتىن ەركىن ءالىمجان چەمپيون, اقتوبەلىك, بۇل كۇندەرى الماتىدا تۇرىپ جاتقان ادىلبەك دەگەن ازامات كۇمىس جۇلدەگەر اتاندى. ەلىمىزدەگى قول كۇرەسى فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى, الەم, ازيا چەمپيونى, مەنىڭ شاكىرتىم – مارات اسايىنوۆ ەرلەدى. چەمپيونداردى باپتاعان, ءدۇبىرلى دوداعا زور ازىرلىكپەن, 12 باپكەر باستاپ بارعان كوماندا جاستار اراسىندا ءبىرىنشى, ال ەرەسەكتەر اراسىندا ەكىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. اتتەڭ مۇگەدەكتەر, ارباعا تاڭىلعاندار, مىلقاۋ, كوزى كورمەيتىندەر اراسىنداعى جارىسقا تولىق قۇرامدا كوماندا اپارا المادىق. ەگەر تولىق قۇرامدا بارعاندا ەرەسەكتەر اراسىندا دا ءبىرىنشى ورىندى بەرمەس ەدى. قول كۇرەسى ەرەكشە دامىعان وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى شاردارا قالاسىنىڭ الەم چەمپيونى ارمان قارسىباەۆ باسقاراتىن كلۋبىندا جاتتىعاتىن التى بالانىڭ تورتەۋى التىن, ال ەكەۋى كۇمىس جۇلدە يەلەندى. الپىس جاستان اسقان ارداگەرلەر اراسىنداعى بىرىنشىلىككە 17 سپورتشى قاتىسىپ, ءوزىم جۇلدەگەر اتاندىم. راس, بۇل جولى بابىم كەلىسپەدى. ونىڭ ۇستىنە اۋىلدا تۇرامىن, بىرگە جاتتىعاتىن ادام جوق, باسقا جۇمىستار دا باستان اسىپ جاتىر. كەلەر جىلى انتاليادا وتەتىن الەم بىرىنشىلىگىندە توپ جارسام دەگەن وي بار», دەپ اعىنان جارىلدى مۇقان اعزاموۆ.
قول كۇرەسى سپورتىن ورگە وگىزدەي سۇيرەپ كەلە جاتقان مۇقان ساعيدوللا ۇلى ەلىمىزدە فەدەراتسيانى 1992 جىلى قۇردى. سودان بەرى ونىڭ جەتەكشىلىگىمەن ەلىمىزدە بىرنەشە الەم, ازيا چەمپيوناتتارى ءوتتى. قازىر قازاقستاننىڭ قول كۇرەسى جانە گىر سپورتى قۇراماسى الەمدىك رەيتينگتە ەكىنشى ورىندا تۇر.
2011 جىلى الماتىداعى بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت سارايىندا مۇقان اعزاموۆتىڭ 60 جاسقا تولۋى قۇرمەتىنە قول كۇرەسىنەن الەم چەمپيوناتى وتكەنىنەن كوپشىلىك حاباردار بولار. سول جولى 48 مەملەكەتتەن 1300 ساڭلاق كەلىپ, جەڭىمپازدار اتاقتى سپورتشىنىڭ قولىنان كۋبوك پەن ماراپاتقا يە بولعان. اۋىلدا تۇرسا دا, ەلىمىزدەگى قول كۇرەسىنىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان, عالىم, ونەرتاپقىش ازاماتتىڭ ەسىمى ەلىمىزدەگى گيننەستىڭ كىتابىنا ەنبەۋى قالاي دەگەن ساۋال تۋىندايدى؟ ەشتەن كەش جاقسى, دەگەن ەمەس پە, مۇقان سياقتى ازاماتتاردى قالاي قۇرمەتتەسەك تە لايىقتى.
وڭداسىن ەلۋباي, جۋرناليست وسكەمەن سۋرەتتە: مۇقاندى (وڭ جاقتان ءۇشىنشى) جەرلەستەرى قارسى الدى. سۋرەتتى تۇسىرگەن اۆتور