ەلىمىزدە ءفينليانديانىڭ ەكولوگيالىق مونيتورينگ ستانساسى قۇرىلعىلارى ىسكە قوسىلۋى مۇمكىن

 اتالعان يننوۆاتسيالىق قۇرىلعىلاردى «قازگيدرومەت» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنى قولدانىسقا ەنگىزبەك. وسىعان بايلانىستى ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا «قازگيدرومەت» رمك لابوراتورياسىنىڭ باسشىسى دانا امانباەۆا فيندىك نوۋحاۋدىڭ ءمان-جايىن ايتىپ بەردى.

ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىندە قازگيدرومەتتىڭ فيندىك ارىپتەسى AQT-420 اتموسفەرالىق اۋا ساپاسىنىڭ اۆتوماتتى داتچيگىنە تانىستىرىلىم جاساعان بولاتىن. ول اۆتوماتتىق رەجيمدە كونتسەنتراتسيانى ولشەۋدى ازوت ديوكسيدى, كومىرتەك وكسيدى, كۇكىرت ديوكسيدى, وزون, ولشەنگەن بولشەكتەر رم 2,5 جانە رم-10 سياقتى التى لاستاۋىش زات ارقىلى ىسكە اسىرادى. ال وسىنداي قۇرىلعىنىڭ بىرەۋى بيىل استانا قالاسىنداعى اۋا ساپاسىن باقىلاۋ اۆتوماتتى پوستارىنىڭ بىرىنە العاشقى سىناقتان وتكىزۋ ءۇشىن ورناتىلعان. ياعني, فيندەرمەن وندىرىلگەن Vaisala داتچيگى ەلىمىزدىڭ جاعدايىنا بەيىمدەلۋدى تەكسەرۋ جانە قازىرگى ۋاقىتتا اۋا ساپاسىنىڭ مونيتورينگىسى ءۇشىن پايدالانىلاتىن رەسسەيلىك ءوندىرىس قۇرالدارىمەن مالىمەتتەردى سالىستىرۋدى جۇرگىزۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەپ تۇر.

«داتچيكتەر شاعىن كولەمدە, ءموبيلدى, قالانىڭ كەز كەلگەن نۇكتەسىندە وڭاي ورنالاسادى. مىسالى, باعاندارعا, دۋال نەمەسە عيماراتتىڭ شاتىرىنا دا ورنالاستىرۋ مۇمكىندىگى بار. سوندىقتان جەكە جەر تەلىمىن ءبولۋدىڭ قاجەتى جوق. بۇدان باسقا, داتچيك جوعارعى دالدىككە يە, اعاتتىق 1-3 پايىزدى قۇرايدى. بۇل جاقسى كورسەتكىش», دەدى د.امانباەۆا. سونىمەن قاتار ول ەنەرگيانى كوپ شىعىندامايتىنىن, ەنەرگيانى كۇن پانەلىنىڭ ارقاسىندا الاتىنىن جەتكىزدى. «سونداي-اق ءبىز ءۇشىن اۋا ساپاسىنىڭ داتچيكتەرىنە قوسىمشا مەتەورولوگيالىق پارامەترلەردىڭ قوسىمشا جيىنتىعىن الۋ ماڭىزدى, ويتكەنى لاستانۋدى انىقتاۋدا باعىتتى, جەلدىڭ جىلدامدىعىن, جانە باسقا دا قورشاعان ورتا پارامەترلەرىن ءبىلۋ قاجەت», دەدى ول. سىناق وتكىزۋ بارىسىندا قۇرىلىعىنىڭ كەيبىر جەتىمسىز تۇستارى دا بايقالعان ەكەن. ياعني, قۇرىلعىنىڭ قازىرگى قۇرىلىمىندا ۇلكەن قالالاردىڭ اتموسفەرالىق اۋاسىن باقىلاۋ ءۇشىن ماڭىزدى كومپونەنتتەر – ازوت وكسيدى جانە كۇكىرتتى سۋتەكتى انىقتاۋ مۇمكىندىگى جوق. بىراق قۇرىلعىنى جاساپ وتىرعان كومپانيا ءبىزدىڭ ەسكەرتپەلەرىمىزدى نازارعا الىپ, ونى قوسىمشا قىزمەتتەرمەن تولىقتىرۋعا ۋادە بەرىپتى. ءسويتىپ Vaisala كومپانياسى 2017 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن وسى سەنسورلاردىڭ جاساۋىن اياقتاۋدى جوسپارلاۋدا.

«قازگيدرومەت» رمك لابوراتورياسىنىڭ باسشىسى جۇرگىزىلگەن تالداۋلاردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بولاشاقتا «قازگيدرومەت» رمك ەكولوگيالىق مونيتورينگىسى جۇيەسىندە ورناتىلعان گاز اناليزاتورى جانە Vaisala داتچيكتەرىنىڭ كورسەتكىشتەرىن سالىستىرۋ ناتيجەلەرى جاريالاناتىنىن دا جەتكىزدى.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى «قازگيدرومەت» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنى اتموسفەرالىق اۋانىڭ جاي-كۇيىنە باقىلاۋدى رەسپۋبليكانىڭ ءىرى قالالارى مەن ونەركاسىپ ورتالىقتارىندا جۇرگىزەدى. قازىرگى ۋاقىتتا اتموسفەرالىق اۋانى باقىلاۋ 49 ەلدى مەكەندەگى 146 باقىلاۋ بەكەتىندە جۇرگىزىلەدى. ونىڭ 56-سى سىنامالاردى قولمەن ىرىكتەيتىن, ال 90-ى اۆتوماتتى بەكەتتەر. سونداي-اق باقىلاۋ 14 جىلجىمالى زەرتحانالاردىڭ كومەگىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.

دينارا بىتىك,

«ەگەمەن قازاقستان»