دەگەنمەن, سولاردىڭ اراسىندا «نۇرلى جول» ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ ءجونى دە, جولى دا بولەك. ونىڭ وزگە مەملەكەتتىك باعدارلامالارمەن سالىستىرا قاراعاندا باستى وزگەشەلىگى – اۋقىمدىلىعىندا. ەل ەكونوميكاسى دەگەنىمىز, وتە كەڭ ۇعىم. وسى تۇرعىدا بۇل باعدارلاما تەك ءبىر سالانىڭ اياسىندا شەكتەلىپ قالماي, ەكونوميكانىڭ بارلىق بۋىندارىن قامتۋى ونىڭ باستى ارتىقشىلىعىن كورسەتەدى. «نۇرلى جول» باعدارلاماسى بويىنشا اقتوبە وڭىرىندە قولعا الىنعان اۋقىمدى ءىس-شارالاردىڭ ءبىرى – «ورتالىق-باتىس» جوباسى. بۇل ماگيسترال استانا – اقتاۋ باعىتىن جالعاستىرادى. 2511 شاقىرىمدى قۇرايتىن ۇزىن ءدالىزدىڭ ارالىعىندا ارقالىق قالاسى مەن كوپتەگەن اۋدان ورتالىقتارى بار. اقتوبە وبلىسى اۋماعىندا بۇل ءدالىزدىڭ ۇزىندىعى 518 شاقىرىم. «ورتالىق-باتىس» – «نۇرلى جول» باعدارلاماسىنىڭ باستى جوبالارىنىڭ ءبىرى. ونىڭ نەگىزگى ەرەكشەلىگى مەن ارتىقشىلىعى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندەگى اۆتوموبيل دالىزدەرىن ءبىر-بىرىمەن ءتۇيىستىرۋدى ماقسات ەتۋىن- دە. ونىڭ اتقاراتىن مىندەتى تەك مۇنىمەن شەكتەلمەيدى. سونىمەن بىرگە, وسى جوبا اياقتالعان كەزدە رەسەيدىڭ ۋرال, چەليابينسك ايماعىنا, تاتارستانعا جانە اقتاۋ قالاسى ارقىلى تۇرىكمەنستان مەن يرانعا جول اشىلماق. بۇل جوبانىڭ ءبىزدىڭ وبلىسقا تيگىزەتىن تاعى ءبىر پايداسى اقتوبە قالاسىنان قوستاناي وبلىسىنىڭ شەكاراسى ارقىلى تۋرا جول تارتىلماق. وسى رەتپەن ەكى اراداعى قازىرگى قاشىقتىق پەن ارالىقتى 2000 شاقىرىمعا دەيىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك تۋادى. جالپى, كولىك دالىزدەرى تۋرالى ءسوز بولعان كەزدە «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق ترانزيت ءدالىزىن ايتپاي كەتۋ مۇمكىن ەمەس. تۇتاستاي ەلىمىزدىڭ اۋماعىنداعى وسىناۋ الىپ تا اۋقىمدى قۇرىلىس ەڭ العاش اقتوبە ايماعىندا باستالىپ, اقتوبە ايماعىندا اياقتالدى. وسى شارۋانىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن «قازاۆتوجول» ۇلتتىق كومپانياسى اقتوبە وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى باعلان بايماعامبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان ءدالىزدىڭ وبلىس اۋماعىنداعى ۇزىندىعى 628 شاقىرىمدى قۇرايدى. بۇل رەسپۋبليكا ايماقتارىنداعى ەڭ ۇزىن قاشىقتىق دەگەن ءسوز. – بۇل جول اقتوبە, قارابۇتاق, ىرعىز اۋداندارى ارقىلى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ شەكاراسىنا دەيىن سوزىلادى. 2003 جىلى باستالعان «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق ترانزيت ءدالىزىن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى 2013 جىلى تولىقتاي اياقتالدى. حالىقارالىق ستاندارتتار بويىنشا جاسالعان ءدالىزدىڭ بۇگىنگى بولىكتەرىمەن جول ءجۇرىپ كورىپ پە ەدىڭىز؟ دۇنيەنىڭ ءبىر راقاتىن سودان كورەسىز. بۇل ارالىقپەن بۇگىنگى كۇنى تاۋلىگىنە شامامەن 2000-2500 جۇك كولىكتەرى ءجۇرىپ وتسە, 2020 جىلعا قاراي كولىك تاسقىنى مەن جۇكتەردىڭ ەركىن ءترانزيتى مۇندا 4-5 ەسە وسەدى دەپ كۇتىلۋدە, – دەيدى باعلان بايماعامبەتوۆ. «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» جوباسى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ترانزيت ءدالىزى بولسا, قازىرگى كەزدە «نۇرلى جولعا» كىرەتىن نىساندار تىزبەسىن نەگىزىنەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجولدار قۇرىلىستارى قۇرايدى. قازىرگى كەزدە اقتوبە – اتىراۋ باعىتىندا 456 شاقىرىم اۆتوموبيل جولىن قايتا قۇرۋ جۇمىستارى باستالدى. ونىڭ 319 كيلومەترى اقتوبە وبلىسى اۋماعىندا. بۇل جوبانىڭ ەرەكشەلىگى – اتىراۋ وبلىسىن قامتىپ قانا قويماي, رەسەي شەكاراسىنا دەيىن جەتەتىنىندە. بۇل استراحان گۋبەرنياسىنىڭ اۋماعى دەگەن ءسوز. ونىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتارى تولىقتاي ءازىر. التى بولىككە بولىنگەن قۇرىلىستى 2020 جىلى اياقتاۋ بەلگىلەنگەن. اتالعان اۆتوجول اقتوبە قالاسى مەن العا, مۇعالجار, تەمىر جانە بايعانين اۋداندارى ارقىلى وتەدى. اتالعان قۇرىلىس نىساندارى يسلام جانە ازيا دامۋ بانكىلەرى ارقىلى قارجىلاندىرىلعان. – قازىر مۇندا ءتيىستى ساراپتامالار مەن تەندەرلىك ۇدەرىستەر جۇرگىزىلۋدە. وسى شەڭبەردە «اقتوبە – ماقات» ارالىق بولىگى بار. جوبانىڭ بايعانين اۋدانىنان باستالاتىن 17,4 شاقىرىمدىق تۇسىندا جۇرگىزىلەتىن كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن بيىلعى جىلى اياقتاۋدى ۇيعارىپ وتىرمىز. وسى ارادا ءبىز ىسكە بەلگىلەنگەن كەستە مەن ۋاقىتتان بۇرىنىراق كىرىسىپ كەتكەنىمىزدى ايتا كەتكىم كەلەدى, دەيدى «قازاۆتوجول» ۇلتتىق كومپانياسى اقتوبە وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى باعلان بايماعامبەتوۆ.
تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە