«اقىلدى قالانىڭ» ارتىقشىلىقتارى كوپ

استانا قالاسىنداعى وقۋشىلار سارايىندا «ASTEX Astana Smart City-2016: «باقىتتى ءومىر سۇرۋگە ارنالعان اقىلدى قالا» اتتى حالىقارالىق فورۋم-كورمە ءوتتى. شارانى ەلوردا اكىمدىگى, اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترلىگى «زەردە» ۇلتتىق اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق حولدينگى, «استانا Innovations» اق جانە «ترانستەلەكوم» اق بىرلەسىپ ۇيىمداستىردى. وعان اقش, ەۋروپا جانە تمد ەلدەرىنەن ءۇش جۇزدەن اسا دەلەگات قاتىستى. جيىن قوناقتارى الدىمەن «اقىلدى قالانىڭ» نەگىزىن قۇرايتىن ءىرى كومپانيالاردىڭ قىزمەتتەرىمەن, ونىمدەرى كورمەسىمەن تانىستى. باسقوسۋدا استانا اكىمى اسەت يسەكەشەۆ ءسوز سويلەپ, ەلور­دا ومىرىنە دەندەپ ەنىپ جات­قان زاماناۋي جوبالار, جاڭا باع­دارلامالار تۋرالى بايان­دادى. «مەملەكەت باسشىسى الەم ەلدەرى بۇگىنگى تاڭدا تەز اۋى­سىپ وتىرعان جاڭا ءومىر شىن­دىعىنا بەيىمدەلۋ ماسە­لەسىنە الاڭداۋلى ەكەنىن ءبىر­نەشە رەت ايتقان بولاتىن. ديد­جي­تالداندىرۋ جانە تسيفرلاندىرۋ ءداۋىرى كەلە جاتىر, ومىرىمىزگە ساندىق تەحنولوگيالار ەنۋدە. قازىرگى ۋاقىتتا پرەزيدەنتتىڭ بىرقاتار تاپسىرمالارىن جانە ۇلت جوسپارىنداعى 69-قادامدى ەسكەرىپ, استانادا ەۋرازيالىق كەڭىستىكتەگى جاھاندىق قالانى دامىتۋ كەرەك. ءبىز ءوزىمىز ءۇشىن الەمدەگى مە­گا­پوليس ەكونوميكاسىنىڭ قۇرى­لىمىنا ساي كەلەتىن ون باسىم سەكتوردى انىقتادىق. جانە «سمارت استانا» تۇجى­رىم­داماسىن ءازىر­لەدىك. اقپا­رات جانە كوممۋنيكا­تسيالار مينيسترلىگى «تسيفرلى قازاق­ستان» باعدارلاماسىن دايىن­داپ, ىسكە اسىرۋدا. ەندى استا­نانى قاناتقاقتى الاڭعا اينال­دىر­ماقپىز, سونىمەن بىرگە ۇسىنىلعان بارلىق باعدار­لا­ما­لاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن كۇش سالامىز. «سمارت استانا» بويىنشا الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق ناتيجە بەرەتىن جوبالاردىڭ العاشقى قادامدارى باستالىپ تا كەتتى», دەدى اسەت يسە­كەشەۆ. فورۋم سەسسياسىندا اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مي­نيسترى داۋرەن اباەۆ ەلىمىز ۋربانيزاتسيا دەڭگەيى بويىنشا ورتالىق ازيادا كوش باستاپ تۇرعانىن مالىمدەدى. «بۇگىندە قالالىق ءومiردiڭ بارلىق سالالارىنا اقپاراتتىق جۇيەلەردى ەنگىزۋ حالىقتىڭ ساپالى ءومi­رiنiڭ اجىراماس شارتىنا اينالدى. بۇكiل الەمدە ۋربانيزاتسيا ۇدەرىسى قارقىن الىپ كەلەدى. بىرىككەن ۇلتتار ۇيى­مىنىڭ باعالاۋىنشا, 2050 جىلعا قاراي الەمدەگى حالىقتىڭ 70 پايىزى قالالاردا تۇراتىن بولادى. بۇل كولىك جانە تۇرعىن ۇيمەن قامتۋ جۇيەسىندە قيىندىقتار تۋدىرۋدا, سونداي-اق, ەنەرگيا­نى وڭتايلى پايدالانۋ مەن قورشاعان ورتاعا قامقورلىق تانىتۋدىڭ وزەكتiلiگi دە ارتىپ وتىر. وسىنداي كۇردەلى ءما­سە­لەلەردى شەشۋ اقىلدى ءىس-قي­مىلدى قاجەت ەتەدى», دەدi د.اباەۆ. ول بۇل ورايدا اقپاراتتىق-كوم­مۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار شەشۋشى ءرول اتقاراتىنىن جەتكىزدى. دامىعان ەلدەر پوستيندۋستريالىق ءداۋiر قالالارىن دامىتۋ ءۇشىن بۇل مۇمكiندiكتەردi تولىققاندى پايدالانۋدا. «اقىلدى ەنەرگەتيكا», تiپتi, «قالدىقتاردى اقىلدى باسقارۋ» ءتارiزدi ءسوز تiركەستەرi قازىر ەشكiمدi تاڭعالدىرمايدى. حا­لىق­ارالىق مالىمەتتەرگە جۇگىنسەك, اقىلدى قالالاردا ينتەرنەت قۇرىلعىلارعا قوسىلعان تۇتىنۋشىلاردىڭ سانى 2015 جىلعى 1 ميلليوننان 2018 جىلى 3 ميللياردقا جەتەدى», دە­گەن مينيستر جاھاندىق ەكونو­ميكا مەن تەحنولوگيالىق نا­رىقتان قالىس قالماۋ اسا ماڭىزدى ەكەنىن باسا ايتتى. «قازاقستاندا ۋربانيزاتسيا دەڭ­گەيى 60 پايىزعا جەتەدى جانە وسى كورسەتكىش بويىنشا ءبىز ورتالىق ازيادا كوش باستادىق. بۇل ۇدەرىستىڭ جارقىن ۇلگiسi – جاس استانامىز», دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن د.اباەۆ. شارا بارىسىندا «اس­تا­نا» حا­لىقارالىق قارجى ور­تا­لىعىنىڭ باسقارۋشىسى قايرات كەلىمبەتوۆ, «City Smart Up» نەگىزىن قالاۋشى جانە باسقارما مۇشەسى رەناتو دە كاسترو, IDC «اقىلدى قالالار» جاھاندىق باعدارلاماسىنىڭ ديرەكتورى رۋگ­بي كلارك ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان سمارت-تەحنولوگيالاردىڭ ين­­نوۆا­تسيالىق دامۋىنا قا­تىس­تى ءما­سەلەلەردى تالقىلادى. شەتەل­دەردەن كەلگەن سپيكەرلەر تسيفرلاۋدىڭ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى جوبالارىن تانىستىرىپ, وزگە دە وزەكتى ۇدەرىستەر جايىندا اڭگىمەلەدى. سونداي-اق, فورۋم شەڭبەرىندە «ۇندەۋلەر, پەرسپەكتيۆالار جانە ستاندارتتاۋ» تاقىرىبىندا كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىرىلدى. پلەنارلىق سەسسيادان كەيىن استانا اكىمدىگى مەن ارىپتەستەر اراسىندا يننوۆاتسيالىق سالا­داعى ىنتىماقتاستىق جانە كاسىپ­كەرلىكتى دامىتۋ تۋرالى ءبىر­نەشە مەموراندۋمعا قول قويىلدى. اسحات رايقۇل, «ەگەمەن قازاقستان» سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ, «ەگەمەن قازاقستان»