اۋستريا استاناسى ۆەنادا ءوتىپ جاتقان مۇناي ەكسپورتتاۋشى مەملەكەتتەر ۇيىمىنىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەر مۇناي ءوندىرىسى كولەمىن تاۋلىگىنە قازىرگى 33,6 ملن باررەلدەن 32,5 ملن باررەلگە دەيىن ازايتاتىن بولىپ شەشتى.
ەستەرىڭىزدە بولسا, قىركۇيەك ايىندا اتالعان ۇيىم مۇشەلەرى الجيردە باس قوسىپ, الدىن الا وسىنداي توقتامعا كەلگەن ەدى. دەگەنمەن, ول ۋاقىتتا بۇل شەشىم اۋىزشا عانا قابىلدانعاندىقتان, نارىقتاعى قارا التىن باعاسىندا اناۋ ايتقانداي ۇلكەن وزگەرىس بولماعان-دى. ال ەندى ۇيىمنىڭ شەشىمى رەسمي كۇشىنە ەنىپ, ءار مەملەكەت وزىنە بەلگىلەنگەن شەكتەن اسپايتىن بولسا, مۇنايدىڭ باعاسى الداعى بىرەر تاۋلىكتە 50 دوللاردان اسىپ, بىرنەشە اپتادا 60 دوللاردى ماڭايلاپ قالۋى دا عاجاپ ەمەس. ال ءدال قازىرگى كەزدە باعا 50 دوللارعا جەتەر-جەتپەس دەڭگەيدە.
جالپى, وسى جيىن قارساڭىندا نارىقتاعى ساۋداگەرلەر ەكىۇداي كۇي كەشتى. ەكى اي بۇرىن قابىلدانعان مۇناي ءوندىرىسىن ازايتۋ تۋرالى شەشىمنەن كەيىن باعا بىرتىندەپ جوعارى كوتەرىلە بەرگەن. ناتيجەسىندە 35 دوللاردان ەكى اي ىشىندە 45 دوللارعا دەيىن جەتتى. ال اپتا باسىنان بەرى, ەكى كۇن ىشىندە نارىق ءتىپتى قىزا ءتۇستى. دۇيسەنبىدەن سارسەنبىگە دەيىنگى ارالىقتا باعا ءبىر كوتەرىلىپ, ءبىر ءتۇستى.
ساۋد ارابياسى مۇناي مينيسترلىگى وكىلدەرىنىڭ وپەك-تەن وڭ شەشىم كۇتەمىز دەگەن مالىمدەمەسى جانە جالپى ۇيىم ەلدەرىنىڭ الدىن الا جاساعان مالىمدەمەلەرىنە قاراپ ءوندىرىس كولەمى ازايۋى مۇمكىن دەپ جورامال جاساۋعا بولاتىن ەدى. الايدا يران مەن يراكتىڭ قازىرگى دەڭگەيدەن ءبىر باررەل دە قىسقارتپاۋ تۋرالى ءۇزىلدى-كەسىلدى ۇستانىمى باعانى كەرى تارتا ءتۇستى. وعان قوسا, رەسەيدىڭ دە “بۇل كەلىسسوزدەردەن تۇك شىقپايدى” دەگەنى نارىقتاعى ساۋداگەرلەرگە سەنىمسىزدىك ۇيالاتقان ەدى.
بۇگىن بىرنەشە ساعاتقا سوزىلعان كەلىسسوزدەر كەزىندە قارا التىننىڭ باعاسى داعدارىس باستالعالى بەرى قۇلدىراعان شيكىزات باعاسىنىڭ رەكوردتىق دەڭگەيىنە كوتەرىلىپ, 49,99 دوللارعا جەتكەن بولاتىن. وسىلايشا وپەك ۇيىمى 2008 جىلدان بەرى العاش رەت مۇناي ءوندىرىسىن تەجەپ, نارىقتا جاساندى تاپشىلىق جاسايتىن بولىپ شەشتى.
2008 جىلعى جاھاندىق قارجى داعدارىسىندا دا وپەك ەلدەرى شيكىزات قۇنىن وسى ادىسپەن ساقتاپ قالعان-دى. امەريكانىڭ قارجى سەكتورىنان باستاۋ العان داعدارىس ءبىر جىلدىڭ ىشىندە شيكىزاتتىق سەكورعا دا جۇققان ەدى. سول كەزدە ۇيىم ەلدەرى ءبىراۋىزدان ءوندىرىستى ازايتا تۇرۋعا كەلىسكەن. ناتيجەسى دە كوپ كۇتتىرمەگەن بولاتىن.
2014 جىلعى شيكىزات داعدارىسى باستالعالى بەرى ۆەنەسۋەلا ەلى ءوندىرىستى ازايتۋعا شاقىرعان. دەگەنمەن, وپەك ەلدەرى وعان قۇلاق اسپادى. بىرەر كۇن بۇرىن مۇناي باعاسىنىڭ 60 دوللارعا بارعان كەزدە تەڭگەنىڭ اقش دوللارىنا شاققانداعى باعامىنىڭ ايتارلىقتاي تومەندەيتىنىن حابارلاعان ەدىك.
بۇل جولى تەڭگە باعامىندا كۇرت وزگەرىس بولماۋى ءتيىس. ويتكەنى ۇلتتىق بانك قازىر ۆاليۋتا باعامىن ءبىرجولا ەركىنە جىبەرگەندىكتەن, كۇندەلىكتى مۇناي باعاسىنا قاراي تەڭگەنىڭ قۇنى دا ىڭعايلانىپ وتىرادى. وسى ورايدا, قارا التىن جوعارى ايتقان دەڭگەيگە قىمباتتايتىن بولسا, اقش دوللارى قازاقستاندا 320 تەڭگەگە, ال الداعى ايلاردا ءتىپتى ودان دا تومەن باعادا ساۋدالانۋى ىقتيمال.
باۋىرجان مۇقانوۆ