الماتىدا س.ج.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە ساليدات قايىربەكوۆانىڭ توراعالىق ەتۋىمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ كەڭەيتىلگەن كوشپەلى القا وتىرىسى بولىپ ءوتتى. ونىڭ جۇمىسىنا رەسپۋبليكالىق مەديتسينا مەكەمەلەرىنىڭ باس دارىگەرلەرى, رەسپۋبليكالىق سانەپيدستانسا جەتەكشىلەرى, وبلىستىق جانە استانا, الماتى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارىنىڭ باسشىلارى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندەگى رەسپۋبليكالىق عزي ديرەكتورلارى, مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتتى باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. القالى جيىنعا الماتى قالاسىنىڭ اكىمى احمەتجان ەسىموۆ تە كەلدى.
كۇن تارتىبىندەگى ءبىرىنشى ماسەلە – مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسى, 2011 جىلدىڭ 12 مامىرىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ حاتتامالىق تاپسىرماسىنا سايكەس ليتسەنزيالاۋ, تەگىن مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدىڭ اۋقىمى بولدى. بۇل تاقىرىپ بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتتى باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ن.بەيسەن بايانداما جاساپ, قالاداعى بۇگىنگى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ جەتىستىكتەرى مەن كەمشىلىكتەرىنە توقتالىپ ءوتتى. سونداي-اق الماتى قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى ە.دۇرىمبەتوۆ قالا تۇرعىندارىنا كەپىلدىك بەرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك كولەمىن قامتاماسىز ەتۋ, جۇرەك-قان تامىرلارى, ونكولوگيالىق, جۇيكە جانە ناشاقورلىق دەرتىنە شالدىققان ناۋقاستارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتەتىن بەيىندى قىزمەتتەردىڭ پروبلەمالارى مەن ولاردى شەشۋ جولدارى, سونىمەن قاتار قان قىزمەتى جانە سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ قىزمەتىنىڭ جۇمىستارى جايلى ءمالىم ەتتى.
اعىمداعى جىلى قالادا بالا تۋدىڭ تۇراقتى جوعارى دەڭگەيى (1000 تۇرعىنعا 27,2), الماتىلىقتاردىڭ تابيعي ءوسىمى (1000 تۇرعىنعا 18,6) قامتاماسىز ەتىلدى. 2011 جىلدىڭ 5 ايى ىشىندە انا ءولىم-ءجىتىم دەڭگەيى (100 مىڭعا شاققاندا 27,3-تەن 21,0-گە دەيىن) جانە بالا ءولىم-ءجىتىمى كورسەتكىشى (100 مىڭعا شاققاندا 17,1-دەن 16,6-عا دەيىن) تومەندەدى. الماتى قالاسىندا ستاتسيونارلىق جاردەم كورسەتەتىن 40 مەديتسينالىق ۇيىم جانە ستاتسيوناردى الماستىراتىن 55 ۇيىم كەپىلدىك بەرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك كولەمى بويىنشا قىزمەت كورسەتەدى.
2011 جىلى الماتىدا ستاتسيونارلىق جانە ستاتسيوناردى الماستىراتىن كومەك كولەمىن قارجىلاندىرۋ كولەمى 2009 جىلمەن سالىستىرعاندا, 59 پايىزعا ارتتى (2009 جىلى 8,3 ملرد. تەڭگە بولسا, 2011 جىلى 13,2 ملرد. تەڭگەگە جەتتى). جالپى رەسپۋبليكالىق جانە ۆەدومستۆالىق ەمحانالاردى قوسا ەسەپتەگەندە بۇل كورسەتكىش 22,9 ملرد. تەڭگەنى قۇرايدى. 10 جىلدىڭ ىشىندە كەپىلدىك بەرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك كولەمىن قارجىلاندىرۋ 12,2 ەسەگە ۇلعايعان.
ەكىنشى ماسەلە – دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارىمەن جانە كوميتەتتەردىڭ اۋماقتىق دەپارتامەنتتەرىمەن ءوزارا ءىس-ارەكەتتە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ بەيىندى قىزمەتتەرىنىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ بولدى. بۇل بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ە.بايجۇنىسوۆ, «ۇلتتىق مەديتسينالىق حولدينگ» اق باسقارما توراعاسى ە.ءبىرتانوۆ, سونداي-اق بىرقاتار عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى مەن عىلىمي ورتالىقتاردىڭ باسشىلارى ءسوز سويلەپ, بۇگىنگى كوتەرىلىپ وتىرعان ماسەلەلەرگە قاتىستى ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى.
– بۇگىندە رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى كورسەتكىشتەرگە نازار سالساق, بىرىنشىدەن, تەگىن مەديتسينالىق كومەك الۋدا ءار ازاماتتىڭ اۋرۋحانا مەن دارىگەردى ەركىن تاڭداۋىنا ءمۇمكىندىك تۋدى, – دەدى بىلتىرعى جىلى قابىلدانعان بىرىڭعاي ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ (بۇدج) ناتيجەسى قانداي دەگەن ساۋالىمىزعا «ۇلتتىق مەديتسينالىق حولدينگ» اق باسقارما توراعاسى ە.ءبىرتانوۆ. – ەكىنشىدەن, بۇدج – جوعارى مەديتسينالىق كومەكتىڭ دەڭگەيىن كوتەرىپ كەلە جاتىر. ونىڭ سەبەبى, قارجىلاندىرۋ ءتاسىلى وزگەردى. ماسەلەن, ءبىزدىڭ ۇلتتىق حولدينگكە كىرەتىن التى ەمدەۋ مەكەمەسى دە جوعارى تەحنولوگياداعى مەديتسينالىق كومەك كورسەتەدى. بۇدان ەكى جىل بۇرىن رەسپۋبليكالىق مەكەمەلەردە ەمدەلەتىن ءبىر ناۋقاسقا 120 مىڭ تەڭگە كولەمىندە عانا قارجى بولىنەتىن. ول جەردە اۋرۋدىڭ كۇردەلىلىگى ەسەپتەلمەيتىن. قازىر ءبىزدىڭ ينستيتۋتتاردا كەيدە ءبىر ناۋقاسقا 4-10 ملن. تەڭگەگە دەيىن قاراجات جۇمسالادى. ياعني, بۇدج-نىڭ تاريفتىك تەتىگى بىزگە ۇلكەن مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. بۇرىن ناۋقاستاردى 120 مىڭ تەڭگەگە جەتكەنىنشە ەمدەۋگە تىرىسقانمەن, جوعارى تەحنولوگيالاردى پايدالانۋعا مۇمكىندىگىمىز بولمادى. قازىر وتە كۇردەلى وپەراتسيالار جاساۋدى تىكەلەي مينيسترلىك ارقىلى شەشە الامىز. بۇل بۇدج-نىڭ قارجىلاندىرۋداعى ەڭ ءتيىمدى ناتيجەسى دەپ بىلەمىن.
كوشپەلى القا وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسىندا تۇرعىندارعا كورسەتىلەتىن كەپىلدىك بەرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك كولەمىنىڭ ساپاسىن جانە قولجەتىمدىلىگىن ءارى قاراي ارتتىرۋ ماقساتىندا الەۋمەتتىك ماڭىزدى اۋرۋعا شالدىققان ناۋقاستارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدە دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ بەيىندى سالالارىنىڭ قىزمەتتەرىن جەتىلدىرۋ ءجونىندە قاۋلىلار قابىلداندى.
گۇلزەينەپ سادىرقىزى.
الماتى.